Η ιταλική κατοχή στα Καλάβρυτα: Συννεφιά πριν τη μεγάλη καταιγίδα του Ολοκαυτώματος της Πατρούλας Χαρακτηνιώτη, φιλολόγου Γυμνασίου Καλαβρύτων
Όταν η συλλογική μας μνήμη στρέφεται στην Κατοχή στα Καλάβρυτα, το μυαλό πηγαίνει σχεδόν αυτόματα στη ναζιστική θηριωδία του Δεκεμβρίου του 1943. Ωστόσο, η ιστορική διαδρομή της μαρτυρικής μας πόλης περιλαμβάνει ένα εξίσου σημαντικό κεφάλαιο: την περίοδο της ιταλικής κατοχής, που διήρκεσε από τον Μάιο του 1941 έως τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας τον Σεπτέμβριο του 1943.
Η διετία αυτή, αν και χαρακτηρίστηκε από τους ντόπιους ως συγκριτικά «ηπιότερη» σε σχέση με όσα ακολούθησαν, δεν παρέλειψε να δείξει το σκληρό πρόσωπο του φασισμού.
Η καθημερινότητα των Καλαβρυτινών σημαδεύτηκε από έναν αδυσώπητο οικονομικό στραγγαλισμό. Η ιταλική στρατιωτική διοίκηση επέβαλε έναν ασφυκτικό μηχανισμό ελέγχου με αυστηρή απαγόρευση κυκλοφορίας, κατασχέσεις ραδιοφώνων και, κυρίως, διαρκείς επιτάξεις.
Οι κάτοικοι στα Καλάβρυτα και στα γύρω χωριά περιγράφουν στις μαρτυρίες τους τη δραματική αγωνία της επιβίωσης, καθώς οι κατοχικές δυνάμεις άρπαζαν με τη βία ζώα, λάδι, σιτηρά και γεννήματα, στερώντας από τις οικογένειες τα απολύτως απαραίτητα για να επιβιώσουν τον βαρύ χειμώνα.
Παρά τη σκληρότητα των μέτρων, οι μαρτυρίες των επιζώντων αναδεικνύουν και απορίες εκφάνσεις ανθρωπιάς από την πλευρά των Ιταλών κατακτητών.Πολλοί Ιταλοί φαντάροι, όντας απλοί άνθρωποι της υπαίθρου που επιστρατεύτηκαν παρά τη θέλησή τους, δεν επέδειξαν το ακραίο μίσος των Γερμανών.
Οι παλαιότεροι θυμούνται στρατιώτες να μοιράζονται το λιγοστό συσσίτιό τους με πεινασμένα παιδιά, ενώ συγκλονίζει η καταγεγραμμένη μαρτυρία μιας γυναίκας, η οποία θυμάται έναν Ιταλό να βοηθάει κρυφά τη μητέρα της να θάψει στον κήπο την προίκα της αδελφής της για να σωθεί από τους Γερμανούς.
Το αποκορύφωμα αυτής της ιδιαίτερης συνύπαρξης γράφτηκε τον Σεπτέμβριο του 1943· όταν η Ιταλία κατέρρευσε, οι ρόλοι αντιστράφηκαν: οι Ιταλοί παρέδωσαν με ανακούφιση τα όπλα τους στους αντάρτες του ΕΛΑΣ . Τότε πολλοί Καλαβρυτινοί άνοιξαν τα σπίτια τους, δίνοντάς τους πολιτικά ρούχα και κρύβοντάς τους σε αποθήκες για να τους σώσουν .
Σήμερα, η ανάδειξη αυτής της διετίας δεν φωτίζει μόνο μια άγνωστη πτυχή της Κατοχής, αλλά αποτελεί έναν διαρκή φόρο τιμής στη μεγαλοψυχία των προγόνων μας, λίγο πριν η καταιγίδα του Ολοκαυτώματος σαρώσει τα πάντα στο πέρασμά της.