Η αντίστροφη μέτρηση για το ψηφιακό ευρώ έχει ξεκινήσει, καθώς το πιλοτικό πρόγραμμα αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή το δεύτερο εξάμηνο του 2027, με προοπτική την πλήρη κυκλοφορία του το 2029. Στην πιλοτική φάση θα συμμετάσχουν και τρεις ελληνικές τράπεζες: η Πειραιώς, η Εθνική Τράπεζα και η Τράπεζα Χανίων.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) ξεκαθαρίζει ότι η εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ δεν αποσκοπεί στην κατάργηση των μετρητών, αλλά στη συμπλήρωσή τους. Τη θέση αυτή ενίσχυσε και ψήφισμα της Επιτροπής ECON του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο τάχθηκε υπέρ της διατήρησης της υποχρεωτικής αποδοχής των μετρητών. Για τους πολίτες, η χρήση του ψηφιακού ευρώ θα είναι απολύτως προαιρετική. Ωστόσο, οι επιχειρήσεις που ήδη δέχονται ηλεκτρονικές πληρωμές θα είναι υποχρεωμένες να αποδέχονται και το ψηφιακό ευρώ, με εξαίρεση τις πολύ μικρές επιχειρήσεις που δεν διαθέτουν την απαραίτητη τεχνολογική υποδομή.
«Μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για το Ευρωσύστημα»
Το νέο μέσο πληρωμών θα είναι διαθέσιμο μέσω ψηφιακού πορτοφολιού (wallet), το οποίο θα μπορεί να χρησιμοποιείται τόσο με σύνδεση στο διαδίκτυο όσο και εκτός σύνδεσης. Μέσα από το πιλοτικό πρόγραμμα, η ΕΚΤ θα δοκιμάσει στην πράξη τη λειτουργικότητα του συστήματος, με στόχο τη βελτίωση της εμπειρίας των χρηστών πριν από την ευρεία εφαρμογή του.
Για να αποτραπεί η μαζική μεταφορά τραπεζικών καταθέσεων στα ψηφιακά πορτοφόλια, ιδιαίτερα σε περιόδους οικονομικής αναταραχής, η ΕΚΤ σχεδιάζει να επιβάλει ανώτατο όριο διακράτησης μεταξύ 3.000 και 4.000 ευρώ ανά πολίτη.
Παράλληλα, η σύνδεση του ψηφιακού πορτοφολιού με τραπεζικό λογαριασμό θα επιτρέπει στους χρήστες να πραγματοποιούν συναλλαγές που υπερβαίνουν το συγκεκριμένο όριο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το απαιτούμενο ποσό θα συμπληρώνεται αυτόματα από τον συνδεδεμένο τραπεζικό λογαριασμό, χωρίς να απαιτείται προηγουμένως η μεταφορά χρημάτων στο wallet. Όπως συμβαίνει και με τα φυσικά μετρητά, τα ποσά που διακρατούνται σε ψηφιακό ευρώ δεν θα αποφέρουν τόκο.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην προστασία της ιδιωτικότητας. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το Ευρωσύστημα δεν θα μπορεί να ταυτοποιεί τους πολίτες μέσω των συναλλαγών τους, ενώ στις πληρωμές που πραγματοποιούνται εκτός σύνδεσης τα στοιχεία της συναλλαγής θα είναι γνωστά αποκλειστικά στον πληρωτή και στον δικαιούχο.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, έχει επισημάνει ότι το ψηφιακό ευρώ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για το Ευρωσύστημα, υπογραμμίζοντας ότι προορίζεται να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τα μετρητά και όχι ως υποκατάστατό τους.
Βασικός στόχος της πρωτοβουλίας είναι επίσης η ενίσχυση της αυτονομίας των ευρωπαϊκών συστημάτων πληρωμών και ο περιορισμός της εξάρτησης από διεθνή δίκτυα όπως η Visa και η Mastercard.
Στο πιλοτικό πρόγραμμα συμμετέχουν συνολικά 36 πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών από 19 χώρες. Ανάμεσά τους βρίσκονται η Τράπεζα Κύπρου, η UniCredit, η Deutsche Bank, η BPCE, η Revolut, καθώς και εταιρείες αποδοχής πληρωμών (acquirers) όπως η Nexi και η Worldline. Οι συμμετέχοντες θα δημιουργήσουν δοκιμαστικούς λογαριασμούς και θα συνεργαστούν με επιχειρήσεις, προκειμένου να πραγματοποιηθούν δοκιμαστικές συναλλαγές με ψηφιακό ευρώ πριν από την επίσημη διάθεσή του.