Από τη µία πλευρά, η αντιπεριφερειάρχης Δηµόσιας Υγείας, Άννα Μαστοράκου, µέσω του αρµόδιου υπηρεσιακού µηχανισµού, εµφανίζεται καθησυχαστική, υποστηρίζοντας ότι οι διαδικασίες βρίσκονται σε εξέλιξη και ότι µέσα σε περίπου 20 ηµέρες θα έχει ολοκληρωθεί η σύµβαση και θα ξεκινήσουν οι δειγµατοληψίες, µε στόχο να υπάρξει πόρισµα πριν την έναρξη της σεζόν. Ωστόσο, από την άλλη πλευρά, ο καθηγητής Υγιεινής του Πανεπιστηµίου Πατρών, Απόστολος Βανταράκης, παρουσιάζει µια εντελώς διαφορετική εικόνα, κάνοντας λόγο για σοβαρή καθυστέρηση, µη υπογραφή της σύµβασης εγκαίρως και ενδεχόµενο κενό ελέγχου.
Απόστολος Βανταράκης- Καθηγητής Υγιεινής του Πανεπιστηµίου Πατρών
«Τα σηµεία αυτά είναι γύρω στα 20-25 σε όλη την περιφέρεια και καταλαβαίνετε ότι δεν προλαβαίνουµε µε τον χρόνο που απαιτείται για να γίνει η δειγµατοληψία και οι αναλύσεις. Σε σχέση µε άλλες χρονιές, έχει καθυστερήσει η διαδικασία. Είναι η πρώτη χρονιά που πάει τόσο αργά, και µάλιστα, έχω έρθει δύο φορές σε επαφή µε την περιφέρεια και δεν µου έχουν πει ούτε ναι, ούτε όχι. Να σας πω την αλήθεια µου, στα ζητήµατα της δηµόσιας υγείας βλέπω µια στάσιµη κατάσταση. Να σοβαρευτεί λίγο το κράτος. Και το τοπικό και το κεντρικό. Δεν γίνεται να µην κάνουµε αναλύσεις στο θαλασσινό νερό».
Ο ίδιος τονίζει ότι, ακόµη και αν υπογραφεί άµεσα η σύµβαση, απαιτείται τουλάχιστον µία εβδοµάδα για τα αποτελέσµατα των µικροβιολογικών αναλύσεων, σε αντίθεση µε την εκτίµηση της Περιφέρειας που κάνει λόγο για δύο ηµέρες. Παράλληλα, εξηγεί ότι η διαδικασία περιλαµβάνει συνήθως τρεις δειγµατοληψίες, µία τον Μάιο, µία τον Ιούνιο και µία τον Ιούλιο , γεγονός που καθιστά ακόµη πιο πιεστικό το χρονοδιάγραµµα. Είναι «σίγουρο», όπως υποστηρίζει, ότι η κολυµβητική περίοδος µπορεί να ξεκινήσει χωρίς οι πολίτες να γνωρίζουν την πραγµατική κατάσταση των νερών. Μάλιστα, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόµενο να προχωρήσει το ίδιο το Πανεπιστήµιο σε µετρήσεις. «Συνεργαζόµαστε µε τον ΕΟΔΥ αυτή τη στιγµή σαν εργαστήριο αναφοράς και έχουµε τη δυνατότητα να κάνουµε αναλύσεις. Θα αναγκαστώ να πάω να πάρω τουλάχιστον µια σειρά δεδοµένων εγώ, για να µπορέσω να έχω µια εικόνα για τον κόσµο».
«Οι δειγµατοληψίες είναι εύκολες»
Άννα Μαστοράκου- Αντιπεριφερειάρχης Δηµόσιας Υγείας
«Όχι ακόµα, είναι νωρίς. Συνήθως τις δειγµατοληψίες τις κάνουµε τέλος του µήνα Απριλίου, αρχές Μαΐου. Οι διαδικασίες προχωρούν, και µέσα σε περίπου 20 ηµέρες θα έχει ολοκληρωθεί η σύµβαση. Από τη στιγµή που θα γίνουν οι δειγµατοληψίες, µέσα σε δύο ηµέρες έχουµε αποτέλεσµα. Πάντοτε πριν την έναρξη της κολυµβητικής περιόδου βγάζουµε πόρισµα για το ποιες παραλίες είναι κατάλληλες για κολύµβηση. Είµαστε σε καλό δρόµο και το έχουµε δροµολογήσει».
Ποιος έχει την ευθύνη;
Ο κ. Βανταράκης επισηµαίνει ότι κάθε χρόνο υπογράφεται σύµβαση µε το Πανεπιστήµιο για τις αναλύσεις ήδη από την αρχή του έτους, κάτι που φέτος δεν έχει συµβεί. Παράλληλα, κάνει λόγο για έλλειψη επικοινωνίας και σαφούς απάντησης από τις αρµόδιες υπηρεσίες, παρά τις επανειληµµένες οχλήσεις. Το θεσµικό πλαίσιο είναι σαφές, την ευθύνη για την παρακολούθηση της ποιότητας των υδάτων την έχει η Περιφέρεια, µέσω της Διεύθυνσης Δηµόσιας Υγείας.
Αναφορικά µε την ποιότητα των νερών, η κατάσταση στην Αχαΐα δεν χαρακτηρίζεται συνολικά ανησυχητική, ωστόσο υπάρχουν περιοχές που εµφανίζουν επαναλαµβανόµενα προβλήµατα και απαιτούν αυξηµένη προσοχή. Συγκεκριµένα, περιοχές όπως οι Δάφνες, ο Καστελλόκαµπος και το Δηµορηγόπουλο καταγράφουν κάθε χρόνο επιβαρύνσεις, κυρίως στην αρχή της περιόδου. Όπως εξηγείται, τον Μάιο παρατηρούνται φαινόµενα διάθεσης λυµάτων, τα οποία στη συνέχεια περιορίζονται. Το ζήτηµα των αστικών λυµάτων παραµένει κρίσιµο. Αν και η άποψη ότι «όλοι ρίχνουν λύµατα στη θάλασσα» είναι υπερβολική, σίγουρα υπάρχουν ακόµη πολλές εστίες ρύπανσης, κυρίως λόγω µη ολοκληρωµένων υποδοµών. Αφού είναι αποδεδειγµένο ότι όσο δεν προχωράει η σύνδεση όλων των περιοχών µε τον αγωγό λυµάτων, πάντα θα υπάρχουν πηγές ρύπανσης.
Οι πολίτες στο σκοτάδι;
Το µεγαλύτερο ερώτηµα, ωστόσο, αφορά την ενηµέρωση των πολιτών. Σήµερα, δεν υπάρχει άµεση και ορατή πληροφόρηση στις παραλίες, όπως πινακίδες µε τα αποτελέσµατα των ελέγχων, ενώ τα επίσηµα στοιχεία συχνά καθυστερούν. Έτσι, πολλοί πολίτες ενδέχεται να κολυµπούν χωρίς να έχουν σαφή εικόνα για την ποιότητα των νερών. Το ζήτηµα δεν είναι απλώς τεχνικό ή γραφειοκρατικό. Αφορά άµεσα τη δηµόσια υγεία, την εµπιστοσύνη των πολιτών και την εικόνα της περιοχής ενόψει του καλοκαιριού. Η «κόντρα» µεταξύ επιστηµονικής κοινότητας και διοίκησης αναδεικνύει ένα βαθύτερο πρόβληµα συντονισµού και προτεραιοτήτων. Και όσο οι απαντήσεις καθυστερούν, τόσο µεγαλώνει η ανησυχία για το αν η φετινή κολυµβητική περίοδος θα ξεκινήσει…στα τυφλά.