Ανάκαμψη της παραγωγής, βελτίωση των τιμών, εμπιστοσύνη από τους επενδυτές, αλλά και προβληματισμός για την αδυναμία επίλυσης βασικών θεσμικών ζητημάτων από την Πολιτεία και ανησυχία για το αυξημένο κόστος παραγωγής, είναι τα βασικά συμπεράσματα της Ετήσιας Έκθεσης Υδατοκαλλιέργειας, που δημοσιεύθηκε από την Ελληνική Οργάνωση Παραγωγών Υδατοκαλλιέργειας (ΕΛΟΠΥ) παρουσιάζοντας τις εξελίξεις του κλάδου για τη χρονιά που πέρασε.Η παραγωγή ψαριών ιχθυοκαλλιέργειας ανήλθε το 2025 σε 126.500 τόνους αξίας 865 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση 4% ως προς τον όγκο και σχεδόν 16% ως την αξία πωλήσεων σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Σημειωτέον ότι η Ελλάδα διατηρεί την πρώτη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τη δεύτερη παγκοσμίως στην παραγωγή τσιπούρας και λαβρακιού. ΔείτεΧάρτες
Η ελληνική ιχθυοκαλλιέργεια διατήρησε τον έντονο εξαγωγικό προσανατολισμό της, συμβάλλοντας θετικά στο εμπορικό ισοζύγιο τροφίμων, αφού το 82% της παραγωγής διατέθηκε σε 40 αγορές του εξωτερικού. Συγκεκριμένα εξήχθησαν 97.400 τόνοι τσιπούρας και λαβρακιού, συνολικής αξίας 672 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 4% ως προς τον όγκο και 15% ως προς την αξία εξαγωγών.Σε επιχειρηματικό επίπεδο, η επενδυτική δυναμική του κλάδου αποτυπώνεται και στην έγκριση πλήθους σχεδίων παραγωγικών επενδύσεων, συνολικού προϋπολογισμού 131 εκατ. ευρώ, τα οποία συγχρηματοδοτούνται από το Πρόγραμμα «Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα».
Περί τις 900 οι άμεσες θέσεις εργασίας στη Δυτική Ελλάδα
Η Δυτική Ελλάδα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες γεωγραφικές περιοχές ανάπτυξης της ελληνικής ιχθυοκαλλιέργειας, με ισχυρή παρουσία παραγωγικών μονάδων και σημαντική συνεισφορά στην απασχόληση. Στο επίκεντρο αυτής της δραστηριότητας βρίσκεται και η Αιτωλοακαρνανία, η οποία συγκαταλέγεται στις Περιφερειακές Ενότητες όπου λειτουργεί σημαντικός αριθμός μονάδων θαλάσσιας ιχθυοκαλλιέργειας.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται στην Έκθεση της ΕΛΟΠΥ, σύμφωνα με την οποία σχεδόν το ένα τέταρτο της απασχόλησης στην ιχθυοκαλλιέργεια συγκεντρώνεται στη Δυτική Ελλάδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, η Δυτική Ελλάδα συγκεντρώνει το 24,3% της συνολικής απασχόλησης στον κλάδο της υδατοκαλλιέργειας στη χώρα. Πρόκειται για το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των ελληνικών περιφερειών, οριακά χαμηλότερο από το 24,7% της Στερεάς Ελλάδας. Ακολουθούν η Πελοπόννησος με 14% και η Αττική με 12,7%.
Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της απασχόλησης, η έκθεση παραθέτει τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, σύμφωνα με τα οποία το 2024 απασχολούνταν συνολικά στον κλάδο 3.741 εργαζόμενοι. Από αυτούς, οι 3.385 ήταν μόνιμο προσωπικό, ενώ οι εργαζόμενοι με έκτακτη απασχόληση ανέρχονταν σε 365. Με βάση το μερίδιο 24,3% που αποδίδει η έκθεση στη Δυτική Ελλάδα, η απασχόληση στην Περιφέρεια αντιστοιχεί σε περίπου 900 εργαζόμενους. ΔείτεΧάρτες
Αν υπολογίσουμε και τις έμμεσες θέσεις απασχόλησης που δημιουργούνται από τις συνοδευτικές – υποστηρικτικές υπηρεσίες του κλάδου (παρασκευαστήρια ιχθυοτροφών, εξοπλισμός, ιχθυοκιβώτια, μεταφορές κλπ) τότε σύμφωνα με την ΕΛΟΠΥ εκτιμάται πως συνολικά στη χώρα απασχολούνται άμεσα και έμμεσα περίπου 12.000 εργαζόμενοι διαφόρων ειδικοτήτων (επιστημονικό, τεχνικό και εργατικό προσωπικό).
Η Αιτωλοακαρνανία ανάμεσα στις περιοχές με ισχυρή παρουσία μονάδων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία για τη γεωγραφική κατανομή των μονάδων θαλάσσιας ιχθυοκαλλιέργειας.Το 2025 δραστηριοποιούνταν στην Ελλάδα 73 εταιρείες και επιχειρηματικοί όμιλοι, οι οποίοι διαχειρίζονταν συνολικά 273 μονάδες εκτροφής θαλάσσιων μεσογειακών ιχθύων, κυρίως τσιπούρας και λαβρακιού. Αξιοσημείωτο είναι ότι σχεδόν το 60% των επιχειρήσεων του κλάδου χαρακτηρίζονται ως μικρομεσαίες ή οικογενειακές, με ετήσια παραγωγή έως 500 τόνους.Η Αιτωλοακαρνανία συγκαταλέγεται στις 11 Περιφερειακές Ενότητες της χώρας όπου λειτουργούν περισσότερες από δέκα μονάδες θαλάσσιας ιχθυοκαλλιέργειας. Στην ίδια κατηγορία βρίσκονται η Εύβοια, τα Δωδεκάνησα, η Κεφαλονιά, η Φθιώτιδα, η Θεσπρωτία, η Αττική, η Αργολίδα, η Κορινθία, η Χίος και η Πρέβεζα.
88 μονάδες στη γεωγραφική ενότητα Πελοποννήσου – Δυτικής Ελλάδας – Ιονίου ΔείτεΧάρτες
Επιπλέον, ιδιαίτερη σημασία έχει η καταγραφή της ΕΛΟΠΥ για την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου.Στη συγκεκριμένη γεωγραφική ενότητα καταγράφονται συνολικά 88 μονάδες θαλάσσιας ιχθυοκαλλιέργειας, με μισθωμένη θαλάσσια έκταση 2.687 στρεμμάτων. Η εγκεκριμένη παραγωγική δυναμικότητα των μονάδων αυτών αντιστοιχεί στο 28,7% της συνολικής εγκεκριμένης δυναμικότητας της χώρας. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη συγκέντρωση μονάδων μεταξύ των αποκεντρωμένων διοικήσεων που παρουσιάζονται στην έκθεση.
Να τελειώσει η ομηρία του κλάδου με το χωροταξικό
Παράλληλα, για τον κλάδο παραμένουν σημαντικές προκλήσεις. Οι συνεχιζόμενες καθυστερήσεις τόσο στην εφαρμογή, όσο και στην αναθεώρηση του υφιστάμενου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για την υδατοκαλλιέργεια συντηρούν την αβεβαιότητα και δυσχεραίνουν τον μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό σχεδιασμό.Σύμφωνα με το Πολυετές Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο για την Ανάπτυξη της Υδατοκαλλιέργειας (ΠΕΣΣΑΥ) ο εθνικός στρατηγικός παραγωγικός στόχος προβλέπει μέση ετήσια αύξηση 3% έως το 2025 και 5% μεταξύ 2025-2030 αυξάνοντας παράλληλα την αξία των προϊόντων και βελτιώνοντας την ανταγωνιστικότητά τους.
Ένα από τα εμπόδια που παρουσιάζονται για την επίτευξη του στόχου αυτού είναι η αδυναμία ολοκλήρωσης του χωροταξικού που σύμφωνα με την ΕΛΟΠΥ κρατάει τον κλάδο σε καθεστώς ομηρίας.Στρατηγική λοιπόν προτεραιότητα του κλάδου είναι η ολοκλήρωση χωροταξικού σχεδιασμού, καθώς ο 2025 δεν χωροθετήθηκε καμία νέα ΠΟΑΥ. Συνολικά έχουν κατατεθεί εμπρόθεσμα και προ της λήξης της προθεσμίας 25 αιτήματα ίδρυσης Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών (ΠΟΑΥ), (23 για ψάρια και 2 για όστρακα) και μέχρι τις 31.12.2023 είχαν ιδρυθεί 7 ΠΟΑΥ για ψάρια. Εκκρεμούν ακόμα 16 Π.Δ. για την ίδρυση ΠΟΑΥ και θεωρείται αδύνατη η χωροθέτηση τους εμπρόθεσμα δημιουργώντας αβεβαιότητα στην αναπτυξιακή προοπτική του κλάδου.