Σήμερα, Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2026, στις 13:00, στη Μητρόπολη Αθηνών τελείται η κηδεία της σπουδαίας βυζαντινολόγου και πρώην πρύτανη, Ελένης Γλύκατζη–Αρβελέρ, η οποία έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 99 ετών.
Η εξόδιος ακολουθία πραγματοποιείται δημοσία δαπάνη, κατόπιν κοινής απόφασης των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Παιδείας και Πολιτισμού, ενώ πριν από την τελετή η σορός της εκτίθεται σε λαϊκό προσκύνημα.
Ποια ήταν η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ γεννήθηκε στην Αθήνα στις 29 Αυγούστου 1926, σε οικογένεια Μικρασιατών. Ο πατέρας της, Νίκος Γλύκατζης, ήταν έμπορος από τη Μικρά Ασία και διαχειριστής των κτημάτων της οικογένειας της συζύγου του, Καλλιρόης Ψαλτίδη, που καταγόταν από εύπορη οικογένεια της Προύσας. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, η οικογένεια εγκαταστάθηκε ως προσφυγική στον Βύρωνα.
Από μικρή ηλικία έδειξε έντονο ενδιαφέρον για τα κοινά· μόλις έξι ετών εκφωνούσε «λόγους» στη γειτονιά της, διαβάζοντας εφημερίδα ανάποδα υπέρ του Βενιζέλου. Κατά την Κατοχή, σε ηλικία 14 ετών, εντάχθηκε στην Αντίσταση στον Βύρωνα, αναλαμβάνοντας τη μεταφορά μηνυμάτων.
Ολοκλήρωσε τις σπουδές της στο 4ο Γυμνάσιο Αθηνών και φοίτησε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας. Μετά τον πόλεμο εργάστηκε στο ίδρυμα που δημιούργησε η βασίλισσα Φρειδερίκη για τα άπορα παιδιά, παρά τις γνωστές πολιτικές της πεποιθήσεις, ενώ παράλληλα αφιερώθηκε στην έρευνα για τη Μικρά Ασία και την Καππαδοκία (1949-1953), διαθέτοντας τα έσοδά της στην οικογένειά της.
Το 1953 εγκαταστάθηκε στο Παρίσι για μεταπτυχιακές σπουδές στην École des Hautes Études, όπου αναγορεύθηκε διδάκτωρ Ιστορίας το 1960. Το 1956 γνώρισε τον Γάλλο αξιωματικό του Πολεμικού Ναυτικού Ζακ Αρβελέρ, τον οποίο παντρεύτηκε το 1957 και απέκτησαν μία κόρη, τη Μαρί-Ελέν.
Διορίστηκε στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (CNRS) της Γαλλίας και το 1967 εξελέγη καθηγήτρια Βυζαντινής Ιστορίας στη Σορβόννη. Το 1966 απέκτησε τον τίτλο doctorat ès lettres με τη μελέτη της «Byzance et la mer», που εκδόθηκε από τις Presses universitaires de France.
Διετέλεσε διευθύντρια του Τμήματος Ιστορίας και πρόεδρος της επιτροπής έρευνας της Φιλοσοφικής Σχολής της Σορβόννης, προσκεκλημένη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, αντιπρόεδρος και στη συνέχεια η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Πανεπιστημίου Paris I Panthéon-Sorbonne (1976-1981), ενώ το 1982 έγινε η πρώτη γυναίκα πρύτανης της Ακαδημίας και καγκελάριος των Πανεπιστημίων του Παρισιού. Αργότερα ανέλαβε την προεδρία του Κέντρου Ζορζ Πομπιντού.
Παράλληλα, κατείχε σημαντικές θέσεις σε διεθνείς οργανισμούς και ιδρύματα, όπως η UNESCO, η Διεθνής Ένωση Βυζαντινών Σπουδών, η Διεθνής Επιτροπή Ιστορικών Επιστημών και το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών, ενώ διετέλεσε πρόεδρος του Εθνικού Θεάτρου Ελλάδος (1999-2012).
Ήταν αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, της Βρετανικής Ακαδημίας, της Βασιλικής Ακαδημίας του Βελγίου και άλλων σημαντικών επιστημονικών ιδρυμάτων, ενώ τιμήθηκε ως επίτιμη διδάκτωρ από πολυάριθμα πανεπιστήμια στην Ευρώπη, την Αμερική και τη Μέση Ανατολή.