Σε μια περίοδο όπου η συζήτηση για τις τιμές των τροφίμων και τη βιωσιμότητα της πρωτογενούς παραγωγής βρίσκεται στο επίκεντρο, πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 5 Μαρτίου 2026 ημερίδα στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών με θέμα «Πώς διαμορφώνεται η τιμή στην αλυσίδα τροφίμου – Οι προτάσεις για δίκαιη τιμή». Στο πρώτο πάνελ της εκδήλωσης, με τίτλο «Από το χωράφι στη βιομηχανία», συμμετείχε ο Πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ, Παύλος Σατολιάς, ο οποίος ανέδειξε τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα ο πρωτογενής τομέας, αλλά και τον καθοριστικό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι Αγροτικοί Συνεταιρισμοί και οι Ομάδες Παραγωγών στη διαμόρφωση ενός πιο δίκαιου και βιώσιμου μοντέλου για την αγροδιατροφική αλυσίδα.
Κατά την εισήγησή του, ο Πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ αναφέρθηκε στις πιέσεις που αντιμετωπίζει ο Έλληνας αγρότης, επισημαίνοντας παράλληλα την ανάγκη ενίσχυσης των ελέγχων για τη διαφύλαξη της αξίας και της ποιότητας των ελληνικών αγροτικών προϊόντων.
Οι πιέσεις στον πρωτογενή τομέα
Όπως τόνισε, η αύξηση του κόστους παραγωγής, οι καθυστερήσεις στις πληρωμές και οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης έχουν επιβαρύνει σημαντικά το αγροτικό εισόδημα, δημιουργώντας ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας για τη βιωσιμότητα της παραγωγής.
Την ίδια στιγμή, στην αγροδιατροφική αλυσίδα εξακολουθούν να καταγράφονται στρεβλώσεις και φαινόμενα αδιαφάνειας, τα οποία οδηγούν σε ένα έντονο παράδοξο: οι καταναλωτές πληρώνουν υψηλές τιμές, ενώ οι παραγωγοί συχνά αδυνατούν να καλύψουν ακόμη και το κόστος παραγωγής τους. Στην εικόνα αυτή συμβάλλουν οι καθυστερήσεις και οι μειωμένες πληρωμές, η άνιση κατανομή της προστιθέμενης αξίας, αλλά και πρακτικές που συνδέονται με τον λεγόμενο «πληθωρισμό της απληστίας».
Νοθεία και ελληνοποιήσεις πλήττουν την αξιοπιστία των προϊόντων
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα φαινόμενα νοθείας και ελληνοποιήσεων, τα οποία υπονομεύουν την αξιοπιστία των ελληνικών προϊόντων και ζημιώνουν τόσο τους παραγωγούς όσο και τους καταναλωτές. Όπως υπογράμμισε, η προστασία προϊόντων ΠΟΠ και ΠΓΕ αποτελεί βασικό πυλώνα για τη διατήρηση της προστιθέμενης αξίας της ελληνικής παραγωγής και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στην αγορά.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η κατάσταση στον αγροτικό χώρο έχει φτάσει σε οριακό σημείο, με αρκετούς αγρότες και κτηνοτρόφους να εγκαταλείπουν την παραγωγή και την ύπαιθρο, εξέλιξη που επηρεάζει αρνητικά τις τοπικές οικονομίες και δημιουργεί κινδύνους για την επισιτιστική ασφάλεια της χώρας.
Ανάγκη για δίκαιο πλαίσιο λειτουργίας της αγοράς
Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης και συστηματοποίησης των ελέγχων σε όλα τα στάδια της αγροδιατροφικής αλυσίδας, από την παραγωγή έως τη διάθεση των προϊόντων στην αγορά, καθώς και την αυστηρή αντιμετώπιση φαινομένων νοθείας και ελληνοποιήσεων.
Παράλληλα, τόνισε τη σημασία στήριξης της κτηνοτροφίας και αξιοποίησης επενδυτικών εργαλείων που μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του κόστους παραγωγής, ιδιαίτερα σε τομείς όπως η ενέργεια και οι ζωοτροφές. Όπως σημείωσε, η Πολιτεία οφείλει να διαμορφώσει ένα σαφές και αποτελεσματικό πλαίσιο λειτουργίας της αγοράς, επιβάλλοντας αυστηρά πρόστιμα σε περιπτώσεις παραβάσεων που λειτουργούν εις βάρος των παραγωγών.
Συνεταιρισμοί και Ομάδες Παραγωγών στο επίκεντρο της ανάπτυξης
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον ρόλο των Αγροτικών Συνεταιρισμών και των Ομάδων Παραγωγών ως βασικών εργαλείων για την ενίσχυση της θέσης του παραγωγού στην αγροδιατροφική αλυσίδα. Όπως επεσήμανε, μέσα από συλλογικά σχήματα μπορούν να οργανωθούν αποτελεσματικότερα η παραγωγή, η μεταποίηση και η διάθεση των προϊόντων, ενισχύοντας τη διαπραγματευτική δύναμη των αγροτών και δημιουργώντας προϋποθέσεις για καλύτερες και δικαιότερες τιμές.
Ταυτόχρονα, οι συνεταιρισμοί και οι οργανωμένες ομάδες παραγωγών μπορούν να λειτουργήσουν ως μοχλός εκπαίδευσης, επενδύσεων και καινοτομίας, προσφέροντας στους παραγωγούς πρόσβαση σε τεχνολογία, τεχνογνωσία και σύγχρονες πρακτικές καλλιέργειας και διαχείρισης.
Κλείνοντας, ο Πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ υπογράμμισε ότι το μέλλον του πρωτογενούς τομέα περνά μέσα από την ενίσχυση της συνεργασίας και της συλλογικής οργάνωσης. Όπως ανέφερε, μέσα από ισχυρούς Αγροτικούς Συνεταιρισμούς και Ομάδες Παραγωγών μπορεί να διαμορφωθεί ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, στο οποίο ο αγρότης θα συμμετέχει ενεργά σε όλη την αλυσίδα αξίας, εξελισσόμενος σε δυναμικό κρίκο της αγροδιατροφικής βιομηχανίας και συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ανάπτυξη της υπαίθρου και της εθνικής οικονομίας.