Η λεπτομερής εξέταση του θαλάσσιου drone που εντοπίστηκε στη Λευκάδα φαίνεται πως έφερε στο φως κρίσιμα στοιχεία σχετικά με την προέλευση, την ταυτότητα και τον πιθανό επιχειρησιακό του ρόλο.
Τα ειδικά κλιμάκια του ΓΕΕΘΑ, που ανέλαβαν την ανάλυση του μη επανδρωμένου σκάφους από τη στιγμή της ανεύρεσής του σε θαλάσσια σπηλιά της Λευκάδας, προχώρησαν σε εκτεταμένο έλεγχο όλων των επιμέρους συστημάτων του. Εξετάστηκαν τα δορυφορικά μέσα επικοινωνίας, τα ηλεκτρονικά κυκλώματα, το λογισμικό, τα συστήματα πρόωσης, η καλωδίωση, οι μονάδες καθοδήγησης, αλλά και χειρόγραφες σημειώσεις που βρέθηκαν στο εσωτερικό του.
Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα δεδομένα, το USV θεωρείται ουκρανικής κατασκευής και εντάσσεται στην κατηγορία των μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας που έχουν χρησιμοποιηθεί ευρέως στον πόλεμο της Μαύρης Θάλασσας.
Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ότι η επιχειρησιακή χρήση τέτοιων μέσων ενδέχεται να επεκτείνεται πλέον πολύ πέρα από την αρχική ζώνη δράσης τους.
Οι πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν δεν αφορούν μόνο την εξωτερική σχεδίαση ή τη φιλοσοφία κατασκευής της πλατφόρμας. Αντίθετα, σειριακοί αριθμοί από δορυφορικά συστήματα, τεχνικά χαρακτηριστικά εξαρτημάτων και δεδομένα λογισμικού συνέθεσαν έναν ολοκληρωμένο τεχνικό φάκελο.
Τα στοιχεία που προέκυψαν από την έρευνα
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε το γεγονός ότι στο εσωτερικό του drone βρέθηκαν χειρόγραφες σημειώσεις τόσο στα ουκρανικά όσο και στα ρωσικά, σύμφωνα με πληροφορίες του Onalert.
Η παρουσία και των δύο γλωσσών δεν θεωρείται ασυνήθιστη, καθώς σε πολλούς τεχνικούς και στρατιωτικούς τομείς στην Ουκρανία η ρωσική γλώσσα εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ευρέως, ιδιαίτερα σε μηχανικά, ηλεκτρονικά και βιομηχανικά περιβάλλοντα με σοβιετικές ή μετασοβιετικές καταβολές.
Έτσι, ένα ουκρανικής προέλευσης μη επανδρωμένο σύστημα μπορεί να φέρει ουκρανικές ενδείξεις παραγωγής ή επιχειρησιακής χρήσης, ενώ ταυτόχρονα να περιλαμβάνει ρωσόφωνες σημειώσεις από τεχνικούς, μηχανικούς ή χειριστές που χρησιμοποιούν τη ρωσική ως βασική γλώσσα εργασίας.
Ο φάκελος της υπόθεσης περιλαμβάνει πλέον όλα τα τεχνικά ευρήματα, τα δεδομένα και τα στοιχεία που προέκυψαν από την ανάλυση και αναμένεται να διαβιβαστεί στο Λιμενικό και στη συνέχεια στον εισαγγελέα, καθώς η υπόθεση αποκτά σαφή ποινική διάσταση.
Η ανεύρεση ενός USV με στρατιωτικά χαρακτηριστικά και πιθανό εκρηκτικό φορτίο σε ελληνικά ύδατα αντιμετωπίζεται ως υπόθεση υψηλής σοβαρότητας, τόσο σε δικαστικό όσο και σε επιχειρησιακό επίπεδο.
Πώς προέκυψε η σύνδεση με την Ουκρανία
Η ταυτοποίηση του drone δεν βασίστηκε σε ένα μόνο στοιχείο. Οι ειδικοί αξιολόγησαν συνδυαστικά πολλαπλά τεχνικά και υλικά ευρήματα.
Σειριακοί αριθμοί σε συστήματα επικοινωνίας, μονάδες μετάδοσης δεδομένων, η αρχιτεκτονική των ηλεκτρονικών, το λογισμικό αλλά και οι χειρόγραφες σημειώσεις οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για ουκρανική πλατφόρμα.
Τα ευρήματα ενίσχυσαν την εκτίμηση ότι το drone δεν ήταν μια αυτοσχέδια κατασκευή ή ένα μέσο συναρμολογημένο από εμπορικά εξαρτήματα, αλλά ένα επιχειρησιακά σχεδιασμένο σύστημα με συγκεκριμένη αποστολή.
Η εξέταση στη ΔΥΚ
Η μεταφορά του USV στις εγκαταστάσεις της Διοίκησης Υποβρυχίων Καταστροφών δεν έγινε τυχαία. Η ΔΥΚ διαθέτει εξειδικευμένο προσωπικό σε θέματα ναυτικών ειδικών επιχειρήσεων, εκρηκτικών μηχανισμών και διαχείρισης ασύμμετρων απειλών στη θάλασσα.
Το drone θεωρήθηκε πιθανώς επικίνδυνο, καθώς μπορούσε να φέρει εκρηκτικό φορτίο, συστήματα πυροδότησης ή ακόμη και μηχανισμούς αυτοκαταστροφής.
Για τον λόγο αυτό εφαρμόστηκαν αυστηρά πρωτόκολλα ασφαλείας πριν ξεκινήσει η πλήρης τεχνική χαρτογράφηση της πλατφόρμας.
Οι ειδικοί εξέτασαν τη γάστρα, τα υλικά κατασκευής, τα εσωτερικά διαμερίσματα, τα συστήματα πρόωσης, τις κεραίες, τις κάμερες, τις δορυφορικές μονάδες και τους υπολογιστές αποστολής.
Η διαδικασία είχε διπλό στόχο: αφενός τη διερεύνηση της συγκεκριμένης υπόθεσης και αφετέρου την αξιοποίηση του drone ως πραγματικού επιχειρησιακού δείγματος για την εξαγωγή τεχνογνωσίας.
Το διπλό δορυφορικό σύστημα
Από τα σημαντικότερα ευρήματα ήταν η ύπαρξη διπλού δορυφορικού συστήματος επικοινωνίας, κάτι που δείχνει ότι το drone είχε σχεδιαστεί για επιχειρήσεις μεγάλων αποστάσεων.
Η συγκεκριμένη διάταξη επιτρέπει μετάδοση εικόνας, λήψη εντολών και τηλεχειρισμό σε πραγματικό χρόνο πέρα από τον ορίζοντα, αυξάνοντας παράλληλα την αξιοπιστία μέσω εφεδρικής σύνδεσης.
Οι ειδικοί αναζήτησαν στοιχεία όπως σειριακούς αριθμούς, ίχνη τηλεμετρίας, ρυθμίσεις σύνδεσης και πιθανά δεδομένα χρήσης που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πληροφορίες για τη γραμμή παραγωγής ή το επιχειρησιακό δίκτυο υποστήριξης του συστήματος.
Το πιθανό σενάριο αποστολής
Σύμφωνα με επιχειρησιακές εκτιμήσεις, το drone ενδέχεται να είχε ως αποστολή την παρακολούθηση ή ακόμη και την προσβολή ρωσικής νηοπομπής στην περιοχή της Αδριατικής.
Αν το σενάριο επιβεβαιωθεί, τότε το USV πιθανότατα:
- έχασε τον έλεγχο κατά τη διάρκεια αποστολής,
- εκτράπηκε από την πορεία του,
- ή εγκαταλείφθηκε αφού απέτυχε να φτάσει στον στόχο του.
Η υπόθεση αναδεικνύει τη νέα πραγματικότητα του σύγχρονου ναυτικού πολέμου, όπου μικρά μη επανδρωμένα μέσα μπορούν να διανύσουν μεγάλες αποστάσεις και να δημιουργήσουν ζητήματα ασφαλείας ακόμη και σε περιοχές εκτός άμεσης εμπόλεμης ζώνης.
Το ενδεχόμενο ύπαρξης και άλλων USV
Οι ελληνικές αρχές εξετάζουν πλέον σοβαρά το ενδεχόμενο να υπήρχαν και άλλα μη επανδρωμένα σκάφη στην περιοχή.
Σε αντίστοιχες επιχειρήσεις δεν αποκλείεται η χρήση πολλαπλών USV, είτε ως σμήνος είτε ως ανεξάρτητες πλατφόρμες με κοινό επιχειρησιακό στόχο.
Το drone της Λευκάδας μπορεί να ήταν ένα από τα μέσα που παρουσίασαν τεχνική βλάβη, έχασαν επαφή με τον χειριστή ή παρασύρθηκαν από τα θαλάσσια ρεύματα.
Η δυσκολία εντοπισμού
Η ανίχνευση τέτοιων USV είναι ιδιαίτερα δύσκολη, ειδικά σε περιοχές όπως το Ιόνιο και το Αιγαίο.
Τα μικρά μη επανδρωμένα σκάφη διαθέτουν χαμηλό ίχνος, μικρή θερμική υπογραφή και μπορούν εύκολα να συγχέονται με μικρά σκάφη ή ακόμη και με τον κυματισμό της θάλασσας.
Αυτό τους δίνει σημαντικό επιχειρησιακό πλεονέκτημα, καθώς μπορούν να προσεγγίζουν στόχους σχεδόν αθόρυβα και χωρίς να εντοπίζονται έγκαιρα.
Το reverse engineering και η αξία του για την Ελλάδα
Πέρα από τη δικαστική διερεύνηση, το drone θεωρείται και πολύτιμο τεχνολογικό δείγμα για τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Μέσα από τη διαδικασία reverse engineering, οι ελληνικές υπηρεσίες μπορούν να μελετήσουν τη φιλοσοφία σχεδίασης τέτοιων συστημάτων, τις δυνατότητές τους αλλά και τα τρωτά τους σημεία.
Η γνώση αυτή μπορεί να αξιοποιηθεί τόσο για την ανάπτυξη καλύτερων μέτρων άμυνας απέναντι σε αντίστοιχες απειλές όσο και για την εξέλιξη εγχώριων ελληνικών μη επανδρωμένων θαλάσσιων συστημάτων.