Με τη σφραγίδα του Αρείου Πάγου, οι δημοτικές αρχές έχουν και ποινικές ευθύνες για την κατάσταση των πεζοδρομίων.
Με απλά λόγια σε περίπτωση τραυματισμού πεζού ευθύνονται και ποινικά οι δημοτικοί άρχοντες (δήμαρχος ή αρμόδιος αντιδήμαρχος), πλέον της αστικής ευθύνης που έχουν προς τον τραυματισμένο για την καταβολή των εξόδων περίθαλψης, για χρηματική αποζημίωση λόγω ηθικής βλάβης κ.λπ.
Ο Άρειος Πάγος απέρριψε ως αβάσιμους όλους τους αναιρετικούς ισχυρισμούς αντιδημάρχου που προσέφυγε στο ανώτατο δικαστήριο για να αναιρέσει την εις βάρος του καταδικαστική απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου σε φυλάκιση τεσσάρων μηνών με τριετή αναστολή (αφού του αναγνωρίστηκε το ελαφρυντικό της προηγούμενης έντιμης, ατομικής, οικογενειακής ζωής) για το αδίκημα της σωματικής βλάβης από αμέλεια.
Η υπόθεση αφορούσε μία 64χρονη, η οποία ενώ βάδιζε σε πεζοδρόμιο που είχε αποκολλημένες, φθαρμένες και υπερυψωμένες πλάκες σκόνταψε σε μια υπερυψωμένη πλάκα, με αποτέλεσμα να πέσει και να τραυματιστεί.
ιακομίστηκε σε κρατικό νοσοκομείο και εκεί διαπιστώθηκε ότι είχε υποστεί εξάρθρωση του αριστερού της αγκώνα και έγινε ανάταξη. Επίσης, είχε κάταγμα στο κεφάλι. Τέθηκε νάρθηκας στο χέρι της και στη συνέχεια έκανε κινησιοθεραπείες. Μετά τον τραυματισμό της η 64χρονη υπέβαλε μήνυση σε βάρος του δημάρχου και του αντιδημάρχου, ο οποίος ήταν υπεύθυνος των Τεχνικών Υπηρεσιών του δήμου.
Ο αντιδήμαρχος, στον οποίο, ως επικεφαλής των Τεχνικών Υπηρεσιών, του είχαν μεταβιβαστεί οι αρμοδιότητες της κατασκευής και συντήρησης των πεζοδρομίων, καταδικάστηκε σε φυλάκιση τεσσάρων μηνών με τριετή αναστολή (αφού του αναγνωρίστηκε το ελαφρυντικό της προηγούμενης έντιμης, ατομικής, οικογενειακής ζωής) για το αδίκημα της σωματικής βλάβης από αμέλεια.
Αντίθετα, ο δήμαρχος αθωώθηκε, καθώς αφενός οι αρμοδιότητες συντήρησης κ.λπ. των πεζοδρομίων είχαν μεταβιβαστεί στον αντιδήμαρχο και αφετέρου δεν είχε ενημερωθεί από κανέναν αρμόδιο για την κατάσταση του πεζοδρομίου στο οποίο έγινε το ατύχημα με τη γυναίκα.
Προσφυγή για αναίρεση
Ο αντιδήμαρχος προσέφυγε στον Άρειο Πάγο ζητώντας να αναιρεθεί η σε βάρος του καταδικαστική απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου. Ωστόσο, οι αρεοπαγίτες του ΣΤ’ Ποινικού Τμήματος απέρριψαν ως αβάσιμους όλους τους αναιρετικούς ισχυρισμούς του, κρίνοντας ότι η καταδικαστική απόφαση έχει ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία και του επιδίκασε 250 ευρώ δικαστικά έξοδα.
Σύμφωνα με την αρεοπαγιτική απόφαση, «ο δήμος έχει ευθύνη για τον τραυματισμό της, διότι τα όργανά του δεν έλαβαν τα απαιτούμενα μέτρα για την αποφυγή του ατυχήματος, καθώς όφειλαν να προβούν σε επισκευή των πλακών του πεζοδρομίου και σε τοποθέτηση ειδικής σήμανσης στο σημείο για την ενημέρωση των πεζών (χρηστών του πεζοδρομίου)».
Αξίζει να σημειωθεί ότι το νομικό πλαίσιο αναφορικά με τα πεζοδρόμια και τον υπόχρεο σε επισκευή τους, οριοθετείται από την Υπουργική Απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/66006/2360/2023 – ΦΕΚ 3985/Β/22-6-2023 (Έγκριση Κτιριοδομικού Κανονισμού) του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και ιδίως το άρθρο 23, καθώς και από τα άρθρα 104, 105,106 του Εισαγωγικού Νόμου Αστικού Κώδικα και τα άρθρα 288, 281, 200 Γενικών Αρχών Αστικού Κώδικα.
Γνώριζε το πρόβλημα ο αντιδήμαρχος
Ο αντιδήμαρχος επικαλέστηκε ότι δεν είχε υποπέσει στην αντίληψή του αλλά ούτε του είχε αναφερθεί κάποιο πρόβλημα στο συγκεκριμένο πεζοδρόμιο. Όμως, το επιχείρημά του αυτό απορρίφθηκε καθώς, όπως αποδείχθηκε, η 64χρονη επί δύο συνεχόμενα χρόνια είχε παραπονεθεί στον καταδικασθέντα για την κατάσταση του πεζοδρομίου.
Και εκείνος της «είχε υποσχεθεί ότι θα ενημερώσει για το ζήτημα αυτό τον δήμαρχο, πλην όμως ουδέποτε ενημέρωσε τον δήμαρχο ή τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών Περιβάλλοντος και Πολεοδομίας για όσα περιήλθαν σε γνώση του, αλλά ούτε και κατηύθυνε την άτυχη γυναίκα να προβεί σε γραπτή αναφορά στην αρμόδια υπηρεσία».
Παράλληλα, υποστήριξε ότι για την επισκευή του πεζοδρομίου ήταν υπόχρεη η 64χρονη, αλλά, όπως σημειώνεται στη δικαστική απόφαση, «η παθούσα δεν έπεσε στο πεζοδρόμιο που βρισκόταν μπροστά από την πατρική της οικία» και κατά συνέπεια δεν όφειλε να προβεί σε εργασίες αποκατάστασης.
Πέραν αυτού, όμως, συνεχίζει η δικαστική απόφαση, ο δήμος μετά την υποβολή της μήνυσης, με εντολή του δημάρχου, προέβη σε έργα αποκατάστασης του πεζοδρομίου, χωρίς ωστόσο να χρεώσει τη δαπάνη στους παρόδιους ιδιοκτήτες των ακινήτων.
Τέλος, απορρίφθηκε και το επιχείρημα του αντιδημάρχου ότι δεν του είχαν μεταβιβαστεί οι αρμοδιότητες επισκευής, συντήρησης και κατασκευής των πεζοδρομίων, καθώς αυτό «συνάγεται από το άρθρο 14 του Οργανισμού Εσωτερικών Υπηρεσιών του δήμου».
Σημαντικοί παράμετροι της απόφασης
Επίσης, οι αρεοπαγίτες ανέφεραν ότι από τον Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων «θεσπίζεται αποκλειστική αρμοδιότητα των δήμων για τη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων, ακολούθως, δε, με τις διατάξεις του Κτιριοδομικού Κανονισμού ορίζεται ότι υπόχρεοι για την επισκευή και συντήρηση των πεζοδρομίων και των τεχνικών έργων που τα αποτελούν (κράσπεδα, ρείθρα, υπόστρωμα και επίστρωση ή επικάλυψη) είναι οι ιδιοκτήτες των παρόδιων ακινήτων, μπροστά στα οποία βρίσκονται».
Επίσης σημαντικό στοιχείο της απόφασης:
«Το γεγονός ότι υπόχρεοι για την επισκευή και συντήρηση των πεζοδρομίων είναι οι παρόδιοι ιδιοκτήτες δεν αναιρεί την υποχρέωση των δημοτικών οργάνων (της επίβλεψης και του ελέγχου της κατάστασης των πεζοδρομίων και της λήψης των κατάλληλων μέτρων για τη συντήρηση και επιδιόρθωση αυτών), ούτε μεταθέτει την υποχρέωση αυτή σε ιδιώτες ή σε άλλα όργανα, γιατί η υποχρέωση αυτή περιλαμβάνεται στα θέματα που ανάγονται στη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων και αφορά την ομαλή κυκλοφορία των πεζών σε κοινόχρηστους χώρους και την προστασία της σωματικής ακεραιότητας των πολιτών που κάνουν χρήση των πεζοδρομίων».
Σύμφωνα πάντα με την απόφαση από τον Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων «οι δήμοι, κατ’ εφαρμογή των αρχών της χρηστής διοίκησης, υποχρεούνται, στο πλαίσιο των καθηκόντων τους, να επιβλέπουν και να ελέγχουν την καταλληλόλητα των πεζοδρομίων και να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για τη συντήρηση και επιδιόρθωση αυτών, προκειμένου να διεξάγεται ομαλά η κυκλοφορία επί του πεζοδρομίου, αλλά και να προστατεύεται η σωματική ακεραιότητα των χρησιμοποιούντων αυτό (αναπήρων, παιδιών, ηλικιωμένων κ.λπ.)».
Πηγή: www.aftodioikisi.gr