Του Ανδρέα Π. Κολλιόπουλου
Το ιεραποστολικό έργο της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας στις χώρες της Κεντρικής Αφρικής και ιδιαίτερα στην Λαϊκή Δηµοκρατία του Κονγκό είναι εδώ και αρκετά χρόνια ιδιαίτερα δραστήριο και πολυσχιδές, µε την Πάτρα να διαδραµατίζει πρωτεύοντα ρόλο.
Βασικοί εκφραστές αυτού του έργου είναι δύο σύλλογοι: ο παλαιότερος και µε µακρά διαδροµή «Πρωτόκλητος» και ο νεότερος «Ιερός Χρυσόστοµος». Οι δύο σύλλογοι της Ορθόδοξης Εξωτερικής Ιεραποστολής δραστηριοποιούνται σε διαφορετικές περιοχές της εκεί χώρας, µε τον πρώτο κυρίως στην Κανάγκα και τον δεύτερο στην Κινσάσα, πρωτεύουσα της Λαϊκής Δηµοκρατίας του Κονγκό.
Στο πλαίσιο της δράσης τους έχουν ιδρύσει δεκάδες ιερούς ναούς και σχολεία, φροντίζοντας παράλληλα για τη λειτουργία και τη συντήρησή τους. Ταυτόχρονα συµβάλλουν ουσιαστικά στη βελτίωση βασικών υποδοµών, σε µια χώρα όπου οι συνθήκες διαβίωσης παραµένουν εξαιρετικά δύσκολες, καθώς δεν υπάρχει επαρκές πόσιµο νερό και το οδικό δίκτυο είναι, σε µεγάλο βαθµό, χωµάτινο ή ανύπαρκτο.
Ο σύλλογος «Πρωτόκλητος» και το έργο του
Ο πρόεδρος του συλλόγου «Πρωτόκλητος», Νικόλας Σίµος, έχει επισκεφθεί το Κονγκό τουλάχιστον οκτώ φορές και έχει διαπιστώσει από κοντά τις σκληρές συνθήκες ζωής των κατοίκων.
«Οι ανάγκες είναι τεράστιες. Οι άνθρωποι πεινούν, νοσούν από µολυσµατικές ασθένειες και δεν υπάρχει ουσιαστική νοσηλευτική περίθαλψη. Υπάρχει µεγάλη έλλειψη σε τρόφιµα και νερό, ενώ τα παιδιά µεγαλώνουν σε παράγκες και καλύβες», επισηµαίνει.
Ο ιεραποστολικός σύλλογος «Πρωτόκλητος» ιδρύθηκε το 1972 από τον αρχιµανδρίτη Χαρίτωνα Πνευµατικάκη και από τότε έχει επιδείξει σηµαντικό έργο, όχι µόνο στην Κανάγκα αλλά και σε άλλες περιοχές της Αφρικής µε αντίστοιχα δύσκολες συνθήκες διαβίωσης.
Όπως τονίζει ο κ. Σίµος, σε αντίθεση µε ιεραποστολές άλλων δογµάτων, η Ορθόδοξη Εκκλησία στάθηκε ανιδιοτελώς δίπλα στους ανθρώπους, µε στόχο την πραγµατική στήριξή τους.
Το φιλανθρωπικό έργο του συλλόγου είναι κοµβικής σηµασίας, καθώς ενισχύει εκατοντάδες οικογένειες, καλύπτει ιατροφαρµακευτικές ανάγκες, πληρώνει φάρµακα και νοσήλια –σε µια χώρα όπου η ασφάλιση είναι ανύπαρκτη– και στηρίζει οικονοµικά τους ιερείς των ναών της Μητρόπολης Κανάγκα, ώστε να συνεχίζουν απρόσκοπτα το ιεραποστολικό τους έργο.
«Ο Ιερός Χρυσόστοµος» στην Κινσάσα
Ακόµη µεγαλύτερες είναι οι ανάγκες στην Κινσάσα, όπου δραστηριοποιείται ο Σεβασµιότατος Μητροπολίτης Κινσάσας κ. Θεοδόσιος, πρώην Μητροπολίτης Κανάγκα, µε στενούς δεσµούς µε την Πάτρα και την Ιερά Μητρόπολη Πατρών, καθώς υπηρέτησε εκεί ως κληρικός πριν µεταβεί στην Αφρική.
Η ανάγκη ενίσχυσης του έργου του οδήγησε τον Σεβασµιότατο Μητροπολίτη Πατρών κ. Χρυσόστοµο στην ίδρυση, το 2018, του ιεραποστολικού συλλόγου «Ιερός Χρυσόστοµος», µε πρόεδρο του Δ.Σ. τον Ευστάθιο Μαλάκη. «Η τοπική Εκκλησία της Πάτρας στήριξε διαχρονικά το έργο που επιτελείται στην Αφρική για τη δόξα του Θεού και τη σωτηρία των ανθρώπων», τονίζει στον «Νεολόγο» ο Μητροπολίτης Πατρών κ.κ. Χρυσόστοµος.
Ο σύλλογος στηρίζει τη Μητρόπολη Κινσάσας µε τρόφιµα, φάρµακα, είδη πρώτης ανάγκης και τη δηµιουργία πηγαδιών για πόσιµο νερό, σε µια περιοχή όπου η καθηµερινότητα είναι εξαιρετικά δύσκολη και οι µετακινήσεις µπορεί να διαρκέσουν ηµέρες.
Στην Κινσάσα λειτουργεί επίσης Θεολογική Σχολή, από την οποία αποφοιτούν νέοι ιερείς, ορισµένοι εκ των οποίων συνεχίζουν τις σπουδές τους στην Πάτρα. Οι αποστολές του συλλόγου είναι συχνές, µε την τελευταία να περιλαµβάνει περισσότερους από 25 τόνους τροφίµων και εκκλησιαστικών ειδών.
Η µεγάλη ανταπόκριση και οι δωρεές
Η ανταπόκριση των κατοίκων της Κανάγκα και της Κινσάσας στο πνευµατικό και εκπαιδευτικό έργο της Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι ιδιαίτερα µεγάλη. Πολλοί άνθρωποι, παιδιά και ενήλικες, έχουν ασπαστεί την Ορθοδοξία, βρίσκοντας µέσα από τα διδάγµατά της νόηµα και ελπίδα.
Τίποτα από όλα αυτά δεν θα µπορούσε να πραγµατοποιηθεί χωρίς τη στήριξη των πιστών της Πάτρας. Με προσφορές από το υστέρηµά τους, µικρές ή µεγάλες, συµµετέχουν ενεργά στο ιεραποστολικό και φιλανθρωπικό έργο, δείχνοντας έµπρακτα την αγάπη και την αλληλεγγύη τους προς τους ανθρώπους του Κονγκό και γενικότερα της Αφρικής.
Ένα σύντοµο χρονικό του ιεραποστολικού έργου στο Κονγκό
Οι δύο µεγάλες µορφές του ιεραποστολικού έργου στην Κανάγκα ήταν αρχικά ο αρχιµανδρίτης Χρυσόστοµος Παπασαραντόπουλος και, στη συνέχεια, µετά την εκδηµία του το 1972 στην Αφρική, ο αρχιµανδρίτης και θεολόγος Χαρίτων Πνευµατικάκης.
Ο πατήρ Χρυσόστοµος Παπασαραντόπουλος ήταν εκείνος που ξεκίνησε συστηµατικά το ιεραποστολικό έργο στην Κανάνγκα στα τέλη της δεκαετίας του 1960.
Μετά την κοίµηση του Χρυσοστόµου Παπασαραντόπουλου το 1972, ο Χαρίτων Πνευµατικάκης, κληρικός και θεολόγος, αποφάσισε να συνεχίσει το έργο του, ιδρύοντας τον ιεραποστολικό σύλλογο «Πρωτόκλητος». Αργότερα, όταν συνταξιοδοτήθηκε από την Ιερά Μητρόπολη σε ηλικία 65 ετών, µετέβη στην τότε Λαϊκή Δηµοκρατία του Ζαΐρ, στο σηµερινό Κονγκό.
Στην Κανάγκα ο Χαρίτων Πνευµατικάκης έζησε για 25 ολόκληρα χρόνια, προσφέροντας ένα πολυεπίπεδο και ιδιαίτερα σηµαντικό έργο, έως το 1998, οπότε και εκοιµήθη.
Σήµερα, στην περιοχή της Κανάγκας, η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι οργανωµένη υπό την Ιερά Μητρόπολη Κανάγκας και διαθέτει τουλάχιστον 22 ιερούς ναούς και ενορίες σε όλη την εκκλησιαστική της περιφέρεια, η οποία καλύπτει την ευρύτερη περιοχή του Κασάι.
Στην Κινσάσα, πρωτεύουσα της Λαϊκής Δηµοκρατίας του Κονγκό, η Ορθόδοξη Εκκλησία διαθέτει τουλάχιστον τέσσερις οργανωµένες εκκλησίες και ενορίες υπό τη δικαιοδοσία της Ιεράς Μητρόπολης Κινσάσας, καθώς και αρκετούς ακόµη χώρους λατρείας που λειτουργούν σε πιο πρόχειρες εγκαταστάσεις.
Η περιοχή εξυπηρετείται από την Ιερά Μητρόπολη Κινσάσας του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής, η οποία επιβλέπει και την Ορθόδοξη Θεολογική Σχολή «Άγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης» στην πόλη.