ΤΗΣ Καλυψούς Κανελλοπούλου
Γιατί στην Ελλάδα μια υπογραφή κοστίζει τόσο ακριβά; Από την αγορά ενός σπιτιού μέχρι μια απλή πληρεξουσιότητα, οι συμβολαιογραφικές πράξεις συνοδεύονται συχνά από «τσουχτερά» ποσά. Την ώρα που σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες τέτοιες διαδικασίες ολοκληρώνονται πιο απλά βήματα και με (κατά πολύ) λιγότερα έξοδα, στην Ελλάδα η εξασφάλιση της νομιμότητας συνοδεύεται από υψηλό οικονομικό τίμημα. Τι κρύβεται πίσω από τις αυξημένες χρεώσεις; Πρόκειται για νομική υποχρέωση, βάρος ευθύνης ή μια ακόμη ιδιαιτερότητα του ελληνικού συστήματος; Ο «Ν», μετά από σχετική καταγγελία του γιατρού Δ.Τ. που δραστηριοποιείται στην Πάτρα, αλλά έχει καταγωγή από την Κύπρο- όπου οι διαδικασίες αυτές είναι κατά πολύ οικονομικότερες- έκανε σχετική έρευνα, βάσει συμβολαιογραφικών πηγών.
Οι λόγοι
Αρχικά λοιπόν, στη χώρα μας η συμβολαιογραφική παρουσία είναι υποχρεωτική σε πολλές πράξεις. Συγκεκριμένα, στην Ελλάδα απαιτείται η παρουσία του συμβολαιογράφου σε νομικές πράξεις όπως η αγοραπωλησίες ακινήτων, οι δωρεές και γονικές παροχές, οι συστάσεις εταιριών, οι διαθήκες, τα πληρεξούσια και τα προικοσύμφωνα.
Σε άλλες χώρες (π.χ. Ηνωμένο Βασίλειο ή ΗΠΑ), αντίστοιχες πράξεις συχνά γίνονται από δικηγόρους ή απλά με ιδιωτικά συμφωνητικά και καταχωρίσεις στα μητρώα, χωρίς συμβολαιογράφο.
Ακόμη, οι αμοιβές των συμβολαιογράφων στην Ελλάδα καθορίζονται από νόμο, ανάλογα με την αξία του αντικειμένου (π.χ. τιμή πώλησης ακινήτου). Για παράδειγμα, για τις πρώτες €120.000, η αμοιβή είναι 0,80%, για τα επόμενα €380.000 είναι 0,70% και μειώνεται κλιμακωτά. Επιπλέον, προστίθενται 24% ΦΠΑ, έξοδα αντιγράφων, τελών, μεταγραφών. Ως εκ τούτου, το συνολικό κόστος ενδέχεται να φτάσει χιλιάδες ευρώ, ειδικά στις πωλήσεις ακινήτων.
Επιπροσθέτως, ο συμβολαιογράφος στην Ελλάδα δεν είναι απλώς κάποιος που καταγράφει δεδομένα, αλλά κρατικός λειτουργός με ευθύνη. Έτσι, οφείλει να διασταυρώσει τίτλους, βαρύτητες και πιστοποιητικά, να ελέγξει τη νομιμότητα της πράξης, να βεβαιώσει πληρωμές φόρων και τελών, να προβεί σε καταχώριση στα υποθηκοφυλακεία και το κτηματολόγιο. Όλες αυτές οι ενέργειες αυξάνουν τον χρόνο και την ευθύνη — και επομένως το κόστος.
Κάτι ακόμη που επίσης είναι γνωστό, είναι πως η Ελλάδα έχει ακόμη περίπλοκο και παρωχημένο σύστημα για ακίνητα και άλλες πράξεις και, κατά συνέπεια, οι συμβολαιογράφοι χρειάζονται περισσότερο χρόνο και γνώση για να διασφαλίσουν τη νομιμότητα. Και αυτό λοιπόν συνεπάγεται υψηλότερες χρεώσεις.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Νεολόγος*