Αξιότιμοι Υπουργοί,
Αξιότιμοι Βουλευτές,
Κύριε Δήμαρχε,
Κυρίες και κύριοι εκπρόσωποι των θεσμών, της Εκκλησίας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των παραγωγικών φορέων,
Αγαπητές φίλες και αγαπητοί φίλοι,
Με ιδιαίτερη χαρά βρίσκομαι σήμερα στα ιστορικά Καλάβρυτα, σε μια ημερίδα που θέτει στο επίκεντρο ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που αντιμετωπίζει η χώρα μας: το δημογραφικό.
Θέλω καταρχάς να συγχαρώ θερμά το kalavritalive.gr που διοργανώνει τη σημαντική αυτή πρωτοβουλία. Το θέμα που μας φέρνει σήμερα εδώ δεν αφορά μόνο την Ορεινή Αχαΐα. Αφορά το μέλλον της Δυτικής Ελλάδας, αλλά και το μέλλον της ίδιας της πατρίδας μας.
Το δημογραφικό δεν είναι απλώς ένας αριθμητικός δείκτης ούτε μια στατιστική καταγραφή. Είναι η ίδια η προοπτική της Ελλάδας. Είναι η δυνατότητα των τόπων μας να παραμείνουν ζωντανοί, να παράγουν, να δημιουργούν και να μεταφέρουν στις επόμενες γενιές την ιστορία, τις αξίες και την ταυτότητά τους.
Αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας. Δεν αντιμετωπίζεται με μία μόνο απόφαση ούτε με μία αποσπασματική παρέμβαση. Απαιτεί ολοκληρωμένο σχεδιασμό, συνεργασία και κυρίως πολιτικές που δημιουργούν πραγματικές ευκαιρίες για τους ανθρώπους.
Όταν ένας νέος εγκαταλείπει τον τόπο του επειδή δεν βρίσκει εργασία, όταν ένα νέο ζευγάρι δυσκολεύεται να δημιουργήσει οικογένεια, όταν ένα σχολείο κλείνει επειδή δεν υπάρχουν παιδιά, τότε το δημογραφικό παύει να είναι ένας αριθμός. Γίνεται καθημερινή πραγματικότητα, γίνεται αγωνία για το μέλλον.
Γι’ αυτό και η συζήτηση για το δημογραφικό δεν μπορεί να γίνεται αποκομμένη από την ανάπτυξη.
Οι άνθρωποι μένουν εκεί όπου μπορούν να ζήσουν με αξιοπρέπεια. Εκεί όπου υπάρχουν θέσεις εργασίας, ποιοτικές υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης, σύγχρονες υποδομές, πρόσβαση στην τεχνολογία και κυρίως η πεποίθηση ότι ο τόπος τους έχει μέλλον.
Για τη Δυτική Ελλάδα, το ζήτημα αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Οι ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές μας, όπως η Ορεινή Αχαΐα, αντιμετωπίζουν εδώ και χρόνια τις συνέπειες της πληθυσμιακής συρρίκνωσης, της γήρανσης του πληθυσμού και της φυγής των νέων προς τα μεγάλα αστικά κέντρα ή το εξωτερικό.
Η απάντηση σε αυτή την πρόκληση δεν μπορεί να είναι αποσπασματική. Χρειάζεται μια ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική, αλλά και ισχυρές περιφερειακές πολιτικές που θα δημιουργούν πραγματικές προοπτικές, ώστε οι άνθρωποι να επιλέγουν να ζουν, να εργάζονται και να δημιουργούν στον τόπο τους.
Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας εργάζεται καθημερινά προς αυτή την κατεύθυνση. Επενδύει στις υποδομές, στηρίζει την επιχειρηματικότητα, ενισχύει τον πρωτογενή τομέα, αναδεικνύει τον τουριστικό πλούτο της περιοχής μας, αξιοποιεί τους ευρωπαϊκούς πόρους και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για περισσότερες θέσεις εργασίας και καλύτερη ποιότητα ζωής.
Ο τουρισμός και ο πρωτογενής τομέας αποτελούν δύο βασικούς πυλώνες της αναπτυξιακής προοπτικής της Δυτικής Ελλάδας. Δεν είναι δύο διαφορετικοί κόσμοι, αλλά δύο τομείς που μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά, δημιουργώντας ένα ισχυρό και βιώσιμο παραγωγικό μοντέλο.
Η σύνδεση της τοπικής παραγωγής με την τουριστική εμπειρία, η ανάδειξη των ποιοτικών προϊόντων μας, η γαστρονομία, ο αγροτουρισμός, οι επισκέψιμες μονάδες, ο φυσικός και πολιτιστικός μας πλούτος και οι εναλλακτικές μορφές τουρισμού δημιουργούν νέες ευκαιρίες επιχειρηματικότητας και απασχόλησης.
Ιδιαίτερα ο ορεινός τουρισμός μπορεί να αποτελέσει σημαντικό μοχλό ανάπτυξης για τις περιοχές μας.
Στην καρδιά του Χελμού, το Χιονοδρομικό Κέντρο Καλαβρύτων προσφέρει μοναδικές εμπειρίες όλες τις εποχές του χρόνου. Τον χειμώνα γίνεται ένας μαγευτικός προορισμός για σκι και παιχνίδια στο χιόνι, ενώ την άνοιξη, το καλοκαίρι και το φθινόπωρο αποκαλύπτει τη φυσική του ομορφιά μέσα από πεζοπορίες, δραστηριότητες και υπέροχες διαδρομές.
Με σύγχρονες εγκαταστάσεις, εντυπωσιακά τοπία και τη φιλοξενία των Καλαβρύτων, ο Χελμός είναι ένας προορισμός γεμάτος εικόνες και αναμνήσεις για κάθε επισκέπτη, κάθε εποχή.
Τα Καλάβρυτα – Η επαρχία Καλαβρύτων γενικότερα με το μοναδικό φυσικό περιβάλλον, την ιστορία, τη θρησκευτική και πολιτιστική κληρονομιά, τα τοπικά προϊόντα και την αυθεντική φιλοξενία συνθέτουν ένα τουριστικό προϊόν με ισχυρή ταυτότητα και μεγάλες δυνατότητες.
Στρατηγικός μας στόχος είναι η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου και η ανάδειξη της Δυτικής Ελλάδας ως προορισμού τεσσάρων εποχών. Η περιοχή μας δεν μπορεί και δεν πρέπει να αποτελεί προορισμό μόνο για συγκεκριμένους μήνες. Μπορεί να προσφέρει μοναδικές εμπειρίες καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, μέσα από τον φυσιολατρικό, πεζοπορικό, αθλητικό, πολιτιστικό, θρησκευτικό και γαστρονομικό τουρισμό.
Η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου σημαίνει περισσότερη οικονομική δραστηριότητα, σταθερότερο εισόδημα για τις τοπικές επιχειρήσεις και περισσότερες θέσεις εργασίας.
Και εδώ βρίσκεται η ουσιαστική σύνδεση με το δημογραφικό. Ο τουρισμός και ο πρωτογενής τομέας μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά στη μείωση της ανεργίας και στη δημιουργία προοπτικών για τους νέους ανθρώπους. Όταν υπάρχουν ευκαιρίες εργασίας και επιχειρηματικότητας, οι νέοι έχουν περισσότερους λόγους να παραμείνουν στον τόπο τους, να επιστρέψουν σε αυτόν και να δημιουργήσουν το μέλλον τους εδώ.
Δεν μπορούμε, όμως, να μιλάμε για την ανάπτυξη της Ορεινής Αχαΐας χωρίς να αναφερόμαστε στη σταθερή και απρόσκοπτη λειτουργία του Οδοντωτού Σιδηροδρόμου.
Ο Οδοντωτός δεν είναι απλώς ένα μέσο μεταφοράς. Είναι ένα μοναδικό τουριστικό προϊόν διεθνούς αναγνωρισιμότητας, ένα αναπόσπαστο στοιχείο της ταυτότητας των Καλαβρύτων και της Αιγιάλειας και ένας σημαντικός αναπτυξιακός πυλώνας για ολόκληρη την περιοχή.
Η ασφαλής και συνεχής λειτουργία του αποτελεί προϋπόθεση για την ενίσχυση της επισκεψιμότητας, της τοπικής οικονομίας και της συνολικής αναπτυξιακής προοπτικής της περιοχής. Για την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας αποτελεί σταθερή και αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα.
Παράλληλα, δεν μπορούμε να μιλάμε για την αντιμετώπιση του δημογραφικού χωρίς να μιλάμε για εργασία, στέγαση, παιδεία, υγεία, κοινωνικές υπηρεσίες και ίσες ευκαιρίες. Η στήριξη της οικογένειας και η δημιουργία συνθηκών αξιοπρεπούς διαβίωσης αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αναστροφή της σημερινής εικόνας.
Ως Περιφερειακή Αρχή με Περιφερειάρχη μας τον Νεκτάριο Φαρμάκη θα συνεχίσουμε να αποτελούμε ενεργό συνεργάτη της Πολιτείας, των Δήμων, των πανεπιστημίων, των παραγωγικών φορέων και της κοινωνίας των πολιτών, ώστε μέσα από συνεργασίες και στρατηγική εξωστρέφειας να πετύχουμε ουσιαστικά αποτελέσματα για την προκοπή του τόπου μας.
Η σημερινή ημερίδα δεν περιορίζεται στην ανάδειξη ενός προβλήματος. Δημιουργεί έναν χώρο διαλόγου, ανταλλαγής εμπειριών και διαμόρφωσης προτάσεων που μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για αποτελεσματικές πολιτικές.
Ας αξιοποιήσουμε τη γνώση, την εμπειρία και τη συνεργασία όλων μας, ώστε οι ορεινές περιοχές της Δυτικής Ελλάδας να αποκτήσουν ξανά δυναμική, να προσελκύσουν νέους ανθρώπους, να δημιουργήσουν ευκαιρίες και να αποτελέσουν πρότυπα βιώσιμης ανάπτυξης.
Γιατί η μεγαλύτερη επένδυση που μπορεί να κάνει μια χώρα δεν είναι μόνο στις υποδομές της. Είναι στους ανθρώπους της.
Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας έχει ήδη αναλάβει σημαντικές πρωτοβουλίες προς αυτή την κατεύθυνση, υλοποιώντας ένα πλέγμα πολιτικών που δεν αντιμετωπίζουν το δημογραφικό ως ένα μεμονωμένο ζήτημα, αλλά ως μια σύνθετη αναπτυξιακή και κοινωνική πρόκληση.
Με αξιοποίηση εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων, επενδύουμε σε δράσεις που στηρίζουν την οικογένεια, ενισχύουν την απασχόληση, δημιουργούν ευκαιρίες για τους νέους και βελτιώνουν την ποιότητα ζωής στις πόλεις, αλλά και στις αγροτικές και ορεινές περιοχές μας.
Η στήριξη των δομών προσχολικής αγωγής, των παιδικών σταθμών και των ΚΔΑΠ, οι παρεμβάσεις για ασφαλή και σύγχρονα σχολικά περιβάλλοντα, οι δράσεις ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας και της κατάρτισης, η στήριξη του πρωτογενούς τομέα και η ανάπτυξη του τουρισμού αποτελούν κρίκους μιας ενιαίας στρατηγικής: να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε οι νέοι άνθρωποι να μπορούν να παραμείνουν, να εργαστούν και να δημιουργήσουν οικογένεια στον τόπο τους.
Παράλληλα, μέσα από παρεμβάσεις στις κοινωνικές υπηρεσίες, στην υγεία, στην υποστήριξη των ευάλωτων ομάδων και στη βελτίωση των υποδομών των οικισμών μας, ενισχύουμε τη δημογραφική ανθεκτικότητα της Περιφέρειάς μας.
Γιατί γνωρίζουμε ότι η αντιμετώπιση του δημογραφικού δεν κρίνεται μόνο από τους αριθμούς των γεννήσεων. Κρίνεται από το αν ένας νέος άνθρωπος βλέπει μέλλον στον τόπο του, αν μια οικογένεια αισθάνεται ασφάλεια και αν κάθε πολίτης μπορεί να ζήσει με αξιοπρέπεια εκεί όπου επέλεξε να δημιουργήσει τη ζωή του.
Σας ευχαριστώ θερμά και εύχομαι κάθε επιτυχία στις εργασίες της ημερίδας, με γόνιμο διάλογο, χρήσιμα συμπεράσματα και προτάσεις που θα συμβάλουν ουσιαστικά στην αντιμετώπιση του δημογραφικού και στην ενίσχυση της ελληνικής περιφέρειας.
Οι πρωτοβουλίες και οι πολιτικές της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας – OlympianLandΤο δημογραφικό ως σύνθετη περιφερειακή πρόκληση
Η δημογραφική πρόκληση στη Δυτική Ελλάδα, όπως και στις περισσότερες περιφέρειες της χώρας, αποτελεί συνδυασμό πληθυσμιακής συρρίκνωσης, γήρανσης και μη παραμονής των νέων, ιδίως στις αγροτικές, ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές.
Σύμφωνα με την Απογραφή του 2021, ο μόνιμος πληθυσμός της Περιφέρειας μειώθηκε από 679.796 κατοίκους το 2011 σε 648.220 το 2021 που ποσοστιαία αντιστοιχεί στο 4,6%. Ιδιαίτερα κρίσιμη είναι η μεταβολή της ηλικιακής σύνθεσης: οι ηλικίες 20–29 ετών μειώθηκαν κατά 22,8% και οι ηλικίες 30–39 κατά 21,6%, ενώ οι κάτοικοι ηλικίας 80 ετών και άνω αυξήθηκαν κατά 23,1%. Παράλληλα, τα νοικοκυριά με πέντε ή περισσότερα μέλη μειώθηκαν κατά 26,7% . Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η Περιφέρεια χάνει κυρίως πληθυσμό παραγωγικής και αναπαραγωγικής ηλικίας, την ίδια στιγμή που οι ανάγκες φροντίδας του γηράσκοντος πληθυσμού αυξάνονται σημαντικά.
Οι περιφερειακές πολιτικές δεν μπορούν από μόνες τους να αναστρέψουν τις δημογραφικές τάσεις. Μπορούν, όμως, να επηρεάσουν αποφασιστικά τις συνθήκες κάτω από τις οποίες οι νέοι επιλέγουν να παραμείνουν, να εργαστούν και να δημιουργήσουν οικογένεια στον τόπο τους. Η προσέγγιση αυτή συνάδει με την ευρωπαϊκή εργαλειοθήκη για το δημογραφικό, η οποία στηρίζεται σε τέσσερις κατευθύνσεις: στήριξη των γονέων, ενδυνάμωση των νέων, προσέλκυση ανθρώπινου δυναμικού και ενεργό και υγιή γήρανση, μέσα από τοποκεντρικές πολιτικές.
Η χρηματοδότηση ύψους 37 εκατ. ευρώ για βρεφικούς και παιδικούς σταθμούς, ΚΔΑΠ και ΚΔΑΠ ΑμεΑ, με περισσότερους από 17.000 ωφελούμενους κατά την εκπαιδευτική περίοδο 2025–2026, αποτελεί την πολιτική με την πιο άμεση σύνδεση με το δημογραφικό.
Η πρόσβαση σε προσιτές και αξιόπιστες υπηρεσίες φροντίδας:
• μειώνει τις ιδιωτικές δαπάνες ανατροφής των παιδιών,
• διευκολύνει τη συμφιλίωση επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής,
• περιορίζει την αναγκαστική αποχώρηση, κυρίως των γυναικών, από την αγορά εργασίας,
• δημιουργεί μεγαλύτερη ασφάλεια στα νέα ζευγάρια για την υλοποίηση του οικογενειακού τους προγραμματισμού.
Στην ίδια κατεύθυνση λειτουργούν οι επενδύσεις άνω των 15,5 εκατ. ευρώ για την κατασκευή και αναβάθμιση παιδικών σταθμών. Η σημασία τους είναι ιδιαίτερα μεγάλη σε περιοχές όπου η έλλειψη δομών προσχολικής αγωγής μπορεί να λειτουργήσει ως αντικίνητρο μόνιμης εγκατάστασης νέων οικογενειών.
Δημιουργία ασφαλούς και ποιοτικού περιβάλλοντος για τα παιδιά
Οι χρηματοδοτήσεις άνω των 19 εκατ. ευρώ για νέα σχολικά κτίρια, αναβαθμίσεις και παρεμβάσεις ασφάλειας βελτιώνουν την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης και ενισχύουν την εμπιστοσύνη των οικογενειών στις δημόσιες υπηρεσίες.
Αντίστοιχη λειτουργία έχει η ολοκλήρωση της δράσης αστικής αναζωογόνησης της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας με χρηματοδότηση από το πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης», με την οποία 186 χωριά μας σε Αχαΐα, Αιτωλοακαρνανία και Ηλεία ζωντανεύουν. Η πράξη περιλαμβάνει τον εξωραϊσμό των εισόδων 186 οικισμών και τη δημιουργία ενός ενιαίου συνόλου εισόδων που θα αναδεικνύουν το φυσικό κάλλος των περιοχών παρέμβασης, την δραστική βελτίωση των παρεχόμενων προς τους πολίτες χώρων ψυχαγωγίας και κίνησης, και την ανάπτυξη εξοπλισμού εξοικονόμησης ενέργειας και πόρων. Περιλαμβάνει την προμήθεια αστικού εξοπλισμού, υλικών για τη διαμόρφωση πλατωμάτων ή/και πεζοδρομίων, οργάνων άθλησης εξωτερικού χώρου, κατάλληλων φωτιστικών σωμάτων με χρήση ηλιακής ενέργειας και κατάλληλων πινακίδων διάφορων μορφών για την ανάδειξη των εισόδων των οικισμών παρέμβασης, στις ΠΕ Αχαΐας, Αιτωλοακαρνανίας και Ηλείας. Σκοπός της πρωτοβουλίας είναι η αναβάθμιση των απομακρυσμένων περιοχών που ανήκουν στην αρμοδιότητα της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος και η βελτίωση της ποιότητας ζωής. Οι παρεμβάσεις αυτές δεν αποτελούν απλώς έργα υποδομής. Διαμορφώνουν οικισμούς περισσότερο φιλικούς προς τα παιδιά, μειώνουν τις ανισότητες μεταξύ αστικών και περιφερειακών περιοχών και βελτιώνουν την καθημερινότητα των οικογενειών.
Οι δράσεις πρόληψης της σχολικής βίας, η «Κοινωνική Συμμαχία για τα Παιδιά», η συνεργασία με το Κέντρο Δικαιωμάτων του Παιδιού και η εποπτεία των παιδικών σταθμών, των ΚΔΑΠ και των κατασκηνώσεων συμπληρώνουν τις υποδομές με ένα δίκτυο θεσμικής προστασίας. Έτσι, η Περιφέρεια επηρεάζει έναν διακριτό παράγοντα δημογραφικής ελκυστικότητας: το αίσθημα ασφάλειας των γονέων για το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνουν τα παιδιά τους.
Συγκράτηση των νέων μέσω απασχόλησης και επιχειρηματικότητας
Η απώλεια πληθυσμού ηλικίας 20–39 ετών δείχνει ότι η αντιμετώπιση του δημογραφικού πρέπει να αποτελεί ταυτόχρονα πολιτική απασχόλησης και ανθρώπινου κεφαλαίου. Οι δράσεις κατάρτισης και επαγγελματικής ενδυνάμωσης ανέργων, προϋπολογισμού 3,5 εκατ. ευρώ, συνδέουν τις δεξιότητες με τομείς της περιφερειακής οικονομίας, όπως η αγροδιατροφή, ο τουρισμός, η πράσινη οικονομία, οι ψηφιακές εφαρμογές και το ηλεκτρονικό επιχειρείν.
Παράλληλα, η δράση «Εκσυγχρονισμός Μικρής Επιχειρηματικότητας Δυτικής Ελλάδας 2025», ύψους 23 εκατ. ευρώ, υποστηρίζει επιστήμονες, ελεύθερους επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις. Η δημογραφική της συμβολή προκύπτει από τη δυνατότητα δημιουργίας ή διατήρησης βιώσιμης επαγγελματικής δραστηριότητας στην Περιφέρεια. Όταν ένας νέος επιστήμονας ή επαγγελματίας μπορεί να αναπτύξει την επιχείρησή του τοπικά, μειώνεται η πίεση μετεγκατάστασης προς τα μεγαλύτερα αστικά κέντρα (Αθήνα, Θεσσαλονίκη) ή το εξωτερικό. Η συγκεκριμένη πολιτική δεν επηρεάζει άμεσα τον αριθμό των γεννήσεων. Επιδρά, όμως, στην οικονομική σταθερότητα, η οποία αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αυτόνομη διαβίωση, τη δημιουργία νοικοκυριού και, σε επόμενο χρόνο, τη δημιουργία οικογένειας.
Τριτοβάθμια εκπαίδευση και διατήρηση ανθρώπινου κεφαλαίου
Η διεκδίκηση ενός εξακτινωμένου ακαδημαϊκού χάρτη, με παρουσία εκπαιδευτικών δομών και στις τρεις Περιφερειακές Ενότητες, έχει σαφή δημογραφική διάσταση. Η ύπαρξη πανεπιστημιακών τμημάτων και δομών επαγγελματικής κατάρτισης εκτός της Πάτρας:
• συγκρατεί φοιτητικό και επιστημονικό πληθυσμό,
• δημιουργεί ζήτηση για υπηρεσίες και νέες θέσεις εργασίας,
• ενισχύει την τοπική επιχειρηματικότητα,
• διευκολύνει τη σύνδεση της εκπαίδευσης με τα παραγωγικά χαρακτηριστικά κάθε περιοχής.
Ισότιμη πρόσβαση σε εκπαίδευση και υγεία
Η μεταφορά μαθητών γενικής και ειδικής εκπαίδευσης έχει ιδιαίτερη σημασία για τους μικρούς οικισμούς. Διασφαλίζει ότι η κατοικία σε αγροτική ή ορεινή περιοχή δεν συνεπάγεται αποκλεισμό και περιορίζει έναν από τους βασικούς λόγους μετεγκατάστασης οικογενειών προς τα αστικά κέντρα.
Αντίστοιχα, η χρηματοδότηση τεσσάρων νέων Τοπικών Ομάδων Υγείας σε Αγρίνιο, Πάτρα και Πύργο, με προϋπολογισμό 3,58 εκατ. ευρώ, ενισχύει την πρωτοβάθμια φροντίδα. Η σταθερή πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας επηρεάζει τόσο την απόφαση εγκατάστασης νέων οικογενειών όσο και τη δυνατότητα παραμονής ηλικιωμένων στον τόπο κατοικίας τους. Επομένως, η πολιτική υγείας λειτουργεί ως βασική υποδομή δημογραφικής ανθεκτικότητας.
Προσαρμογή στη γήρανση και αποφόρτιση των οικογενειακών φροντιστών
Το δημογραφικό δεν αντιμετωπίζεται μόνο με πολιτικές αύξησης του νεότερου πληθυσμού, αλλά και με προσαρμογή των υπηρεσιών στην ήδη διαμορφωμένη ηλικιακή σύνθεση. Το πρόγραμμα «Κλικ Ζωής», που παρέχει τηλεειδοποίηση, παρακολούθηση θέσης και 24ωρη υποστήριξη σε περίπου 3.000 ηλικιωμένους και άτομα με αναπηρία, επιτρέπει την ασφαλή και αυτόνομη παραμονή τους στο σπίτι.
Η ενίσχυση των ΚΗΦΗ και η δημιουργία νέων δομών σε Θέρμο, Μεσολόγγι, Ζαχάρω και Πηνειό περιορίζουν την απομόνωση και μειώνουν την ανάγκη ιδρυματικής φροντίδας. Παράλληλα, αποφορτίζουν τα μέλη της οικογένειας που παρέχουν άτυπη φροντίδα. Η διάσταση αυτή είναι κρίσιμη, επειδή δίνει τη δυνατότητα σε άτομα παραγωγικής ηλικίας να παραμείνουν στην εργασία τους και στον τόπο τους χωρίς να αναλαμβάνουν αποκλειστικά και χωρίς υποστήριξη τη φροντίδα ηλικιωμένων συγγενών.
Η ψηφιακή εκπαίδευση των ατόμων άνω των 65 ετών συμπληρώνει αυτή την πολιτική, ενισχύοντας την αυτονομία, την πρόσβαση σε υπηρεσίες και την κοινωνική τους συμμετοχή.
Κλείνοντας, ο πρωτογενής τομέας και ο τουρισμός αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Η μεταξύ τους συνεργασία δεν ενισχύει μόνο τους δύο αυτούς κλάδους, αλλά δημιουργεί σημαντικές θετικές επιδράσεις και σε άλλους τομείς της οικονομίας, όπως η μεταποίηση, οι μεταφορές, το εμπόριο και οι υποδομές. Παράλληλα, συμβάλλει καθοριστικά στην ανάπτυξη της ελληνικής υπαίθρου και ιδιαίτερα των ορεινών και μειονεκτικών περιοχών, δημιουργώντας νέες προοπτικές για τους κατοίκους τους.
Η σύνδεση του πρωτογενούς τομέα με τον τουρισμό αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού, όπως ο ορεινός τουρισμός, ο τουρισμός υπαίθρου και ο αγροτουρισμός. Μέσα από την ανάδειξη της τοπικής παραγωγής, της γαστρονομίας, της πολιτιστικής κληρονομιάς και του φυσικού περιβάλλοντος, οι περιοχές αυτές αποκτούν ένα ισχυρό αναπτυξιακό πλεονέκτημα, προσελκύοντας επισκέπτες καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για βιώσιμη ανάπτυξη.
Αξίζει να αναρωτηθούμε πόσοι νέοι άνθρωποι έχουν βρει επαγγελματική διέξοδο στον πρωτογενή τομέα μέσα από τα Προγράμματα Αγροτικής Ανάπτυξης και τις πρωτοβουλίες LEADER. Οι δράσεις αυτές, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη του εναλλακτικού τουρισμού, δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας, ενισχύουν την τοπική επιχειρηματικότητα, συγκρατούν τον πληθυσμό στην περιφέρεια και συμβάλλουν στη βιώσιμη ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών, αξιοποιώντας τα συγκριτικά πλεονεκτήματα κάθε περιοχής.
Η ανάπτυξη της υπαίθρου δεν είναι μόνο ζήτημα αγροτικής πολιτικής· είναι ζήτημα εθνικής ανάπτυξης, κοινωνικής συνοχής και αξιοποίησης του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου του τόπου μας και της πατρίδας μας. Επενδύοντας στη συνεργασία του πρωτογενούς τομέα με τον τουρισμό, επενδύουμε στην ελληνική περιφέρεια, στους ανθρώπους της και στο μέλλον της χώρας.
Ανάπτυξη των ορεινών όγκων της Αχαΐας με έργα και δράσεις, ύψους 14 εκ. ευρώ, μέσω της ΟΧΕ «Ορεινή Ανθεκτικότητα»
Η Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση (ΟΧΕ) «Ορεινή Ανθεκτικότητα», που αφορά τους Δήμους Καλαβρύτων, Αιγιάλειας και Ερυμάνθου και η οποία για πρώτη φορά αντιμετωπίζει τους ορεινούς όγκους της Αχαΐας ως ενότητα, στοχεύοντας στην ενιαία ανάπτυξη της ορεινής ζώνης, παρουσιάστηκε σήμερα, Πέμπτη 13 Μαρτίου 2025, σε ειδική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Χιονοδρομικό Κέντρο Καλαβρύτων.
Μιλώντας για τη νέα Χωρική Επένδυση, ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας, Νεκτάριος Φαρμάκης, επεσήμανε πως κεντρικό άξονα έχει την ενίσχυση των ορεινών όγκων της Αχαΐας, με στόχο τη στήριξη της τοπικής οικονομίας και την ανάδειξη ενός πανέμορφου τόπου, που έχει τις προδιαγραφές να αποτελέσει πόλο έλξης για όλες τις εποχές του χρόνου.
Ο κ. Φαρμάκης σημείωσε ότι η «Ορεινή Ανθεκτικότητα» ήταν η πρώτη ΟΧΕ που εντάχθηκε στη νέα προγραμματική περίοδο 2021-2027, ευχαριστώντας τους Δήμους «για την εμπιστοσύνη, την καθοριστική συμβολή τους και την κοινή πίστη σε ένα όραμα που πρέπει να αποδείξουμε ότι μπορεί να γίνει πράξη». Πρόσθεσε ότι οι Δήμοι θα αναλάβουν ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της δουλειάς κι εξήγησε ότι οι δικές τους ιδέες, προτάσεις και προτεραιότητες κυριαρχούν στον σχεδιασμό.
«Όλοι μαζί, ας δώσουμε λοιπόν νέα πνοή στους ορεινούς όγκους των Καλαβρύτων, της Ερυμάνθειας και της Αιγιάλειας. Για να δώσουμε στους πολίτες των περιοχών αυτών το δικαίωμα να παραμείνουν και να προκόψουν στον τόπο τους, αλλά και – γιατί όχι; – να ξαναζωντανέψουμε τους μικρούς και σχεδόν ερημωμένους οικισμούς, μετατρέποντάς τους σε μοχλούς ανάπτυξης» ανέφερε ο Περιφερειάρχης και παραπέμποντας στις λίστες των έργων και των δράσεων που έχουν τεθεί κατά προτεραιότητα εξήγησε ότι το σχέδιο δράσης, δομείται πάνω σε τρείς κύριους στρατηγικούς στόχους:
• Ενίσχυση της παραγωγικής βάσης, ανάδειξη των συγκριτικών πλεονεκτημάτων των περιοχών και διατήρηση κοινωνικής συνοχής.
• Διατήρηση και Ανάδειξη του Φυσικού Πολιτιστικού και Αρχιτεκτονικού Αποθέματος και ενίσχυση της πράσινης μετάβασης.
• Βελτίωση φυσικής και ψηφιακής προσβασιμότητας και οργάνωσης υποδομών και υπηρεσιών με προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.
Ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας έκανε λόγο για ένα πρόγραμμα που εμπεριέχει πάνω τουλάχιστον 27 έργα και δράσεις, ορισμένα εκ των οποίων είναι διαδημοτικά με προϋπολογισμό 14 εκατομμύρια ευρώ, που αγγίζει σχεδόν κάθε σημείο, κάθε μονοπάτι και κάθε οικισμό.
Παρουσιάζοντας τη δομή και το σκεπτικό της νέας ΟΧΕ, μέσα από συγκεκριμένα έργα που περιλαμβάνονται σε αυτή, ο κ. Φαρμάκης, ανέφερε ενδεικτικά παραδείγματα τις δράσεις αναβάθμισης που σχεδιάζονται να γίνουν σε τουριστικούς πόλους, όπως στο ιστορικό κέντρο του Αιγίου, στους Οικιστικούς – Τουριστικούς πόλους στην Τριταία, αλλά και στους ορεινούς οικισμούς Αροανίας, σημεία που προβλέπονται αναπλάσεις οδών, πλατειών και λοιπών κοινόχρηστων χώρων καθώς και ανάδειξη σημείων ενδιαφέροντος. Επίσης, εντός της νέας ΟΧΕ προβλέπονται δράσεις για τη διεύρυνση της περιόδου λειτουργίας του Χιονοδρομικού Κέντρου Καλαβρύτων, όπως και για την αναβάθμιση Αγροτικής έκθεσης Χαλανδρίτσας Agrexa.
«Γενικότερα, η ορεινή Αχαΐα αντιμετωπίζεται ως χωρική ενότητα με ισχυρές δυνατότητες να καλλιεργήσει μορφές τουρισμού που υπερβαίνουν το παραδοσιακό τουριστικό πρότυπο. Στην κατεύθυνση αυτή σχεδιάζεται η δημιουργία και ανάπτυξη θεματικών τουριστικών διαδρομών με έμφαση στην ανάδειξη και την αξιοποίηση του πλούσιου πολιτιστικού, θρησκευτικού και φυσικού αποθέματος των Δήμων» περιέγραψε.
Αναφορικά με την ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα ο Περιφερειάρχης παρουσίασε μια από τις δράσεις που περιλαμβάνονται στην ΟΧΕ και είναι η δημιουργία τοπικού σήματος των αγροδιατροφικών προϊόντων που παράγονται εντός της περιοχής του Γεωπάρκου Χελμού -Βουραϊκού, όπως επίσης η καθιέρωση φεστιβάλ τοπικών προϊόντων, στο πλαίσιο του οποίου η Αιγιάλεια μέσα από τον τρύγο θα προβάλει της εξαίσια παραγωγή τοπικών οίνων, σταφίδας και εσπεριδοειδών, τα Καλάβρυτα θα αναδεικνύουν τα γαλακτοκομικά τους προϊόντα (φέτα-γιαούρτι-τυριά), όσπρια και ξηρούς καρπούς, ο Ερύμανθος θα προβάλει το λάδι και τις ελιές του.
Την ικανοποίηση του για το σχεδιασμό της ΟΧΕ «Ορεινή Ανθεκτικότητα» εξέφρασε ο Προϊστάμενος της Ειδικής Υπηρεσίας συντονισμού Περιφερειακών Προγραμμάτων (ΕΥΣΠιΠ) Χρήστος Κύρκογλου, επισημαίνοντας το μεγάλο εύρος και την αντιπροσωπευτικότητα των έργων. Συνολικά για το ΕΠ «Δυτική Ελλάδα 2021-27», τόνισε χαρακτηριστικά: «Το πρόγραμμα καλπάζει, πηγαίνει εξαιρετικά καλά με τα βασικά στοιχεία νομικές δεσμεύσεις, συμβάσεις και εντάξεις πολύ πάνω του μέσου όρου των υπολοίπων περιφερειακών προγραμμάτων».
H εκδήλωση άνοιξε με καλωσόρισμα από την Προϊσταμένη της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης του Επιχειρησιακού Προγράμματος της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, Ιωάννας Φαναριώτου, η οποία μεταξύ άλλων παρατήρησε ότι «έγινε το πρώτο βήμα που είναι η ολοκλήρωση της στρατηγικής και συμπλήρωσε: «Αυτό που θέλουμε τώρα είναι να προχωρήσει με επιτυχία η υλοποίηση της ΟΧΕ με την ένταξη και υλοποίηση των έργων».
Ακολούθησε ο οικονομολόγος της Living Prospects EΠE Σπυρίδων Βασιλειάδης, που αναφέρθηκε διεξοδικά στη στρατηγική και εξειδίκευσε η Γεωργία Μπουγιούκου στέλεχος Μονάδας Α της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης Προγράμματος «Δυτική Ελλάδα».
Στη συνέχεια, τοποθετήθηκαν οι Δήμαρχοι, Καλαβρύτων, Θανάσης Παπαδόπουλος, Αιγιαλείας, Παναγιώτης Ανδριόπουλος και Ερυμάνθου, Θεόδωρος Μπαρής, οι οποίοι ευχαρίστησαν για τη συνεργασία προσωπικά τον Περιφερειάρχη, την Περιφέρεια και τα στελέχη της ΕΥΔ, τονίζοντας τη βούληση τους να συστρατευθούν και σε άλλες πρωτοβουλίες που δημιουργούν αναπτυξιακές προοπτικές στον τόπο. Παρεμβάσεις έγιναν επίσης από την εκπρόσωπο ΟΦΥΠΕΚΑ Μαρία Τσώνη και τον πρόεδρο Αναπτυξιακής Επιμελητηρίου Αχαΐας Δημήτρη Καραγιάννη.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την παρουσίαση των παρεμβάσεων αναβάθμισης και εκσυγχρονισμού του Χιονοδρομικού Κέντρου Καλαβρύτων για τις οποίες μίλησε ο Διευθυντής του Χιονοδρομικού Αλέξης Άγριος, εστιάζοντας στα οφέλη που ήδη καταγράφονται με κυρίαρχη την σημαντική αύξηση της επισκεψιμότητας. Μάλιστα οι παρευρισκόμενοι είχαν την ευκαιρία να ξεναγηθούν στις αναβαθμισμένες εγκαταστάσεις.
Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο Αναπληρωτής Περιφερειάρχης, Χαράλαμπος Μπονάνος, οι Αντιπεριφερειάρχες Αγροτικής Ανάπτυξης Ανδρέας Φίλιας, Τουριστικής Ανάπτυξης Πάνος Σακελλαρόπουλος, Αθλητισμού Τάκης Αντωνόπουλος, καθώς και πλήθος εκπροσώπων τοπικών φορέων.