«Η Λυκούρια έχει το δικό της μεγάλο φορτίο ιστορικής συνεισφοράς και συμβολής στον αγώνα κατά την περίοδο της Κατοχής, έχει τους δικούς της ήρωες, έχει το δικό της κεφάλαιο δόξας στις σελίδες της ελληνικής ιστορίας».
Αυτό επισήμανε ο Δήμαρχος Καλαβρύτων Θανάσης Παπαδόπουλος κατά την ομιλία του το πρωί της Κυριακής στην εκδήλωση μνήμης για τους εκτελεσθέντες απ’ τα γερμανικά στρατεύματα Κατοχής και το Ολοκαύτωμα στις 20 και 21 Ιουλίου 1944 στη Λυκούρια.
Μια εκδήλωση, που όπως υπογράμμισε ο κ. Παπαδόπουλος, φέτος είχε έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα μιας και ήταν η πρώτη μετά την επίσημη αναγνώριση της Λυκούριας ως Μαρτυρικού Χωριού με Προεδρικό Διάταγμα που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως τον Αύγουστο του 225.
Η εκδήλωση μνήμης ξεκίνησε με το μνημόσυνο για τα θύματα της γερμανικής θηριωδίας στον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου Λυκούριας. Ακολούθησε επιμνημόσυνη δέηση στο Μνημείο Πεσόντων, προσκλητήριο πεσόντων, κατάθεση στεφάνων, σιγή ενός λεπτού και ανάκρουση του εθνικού ύμνου.
Στην ομιλία του ο Δήμαρχος Καλαβρύτων, μεταξύ άλλων, έκανε μια σύντομη αναδρομή των προσπαθειών για την αναγνώριση της Λυκούριας ως Μαρτυρικού Χωριού και ένταξης της στο Δίκτυο Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών «Ελληνικά Ολοκαυτώματα 1940 – 1945», επισημαίνοντας ιδιαίτερα την καθοριστική συμβολή του δικηγόρου παρ’ Αρείω Πάγω και επιτίμου Προέδρου της Παγκαλαβρυτινής Ένωσης Γεωργίου Κοσμά.
Προσπάθειες που τελικά τελεσφόρησαν τον Νοέμβριο του2024 όταν και η αρμόδια Επιτροπή του Υπουργείου Εσωτερικών και αφού είχε προηγηθεί απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Καλαβρύτων έκανε δεκτό το αίτημα. Έτσι στις 31 Ιουλίου 2025 ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας υπέγραψε το Προεδρικό Διάταγμα που -αποκαθιστώντας μια εκκρεμότητα δεκαετιών- χαρακτήρισε την Δημοτική Κοινότητα Λυκούριας μαρτυρικό χωριό.
Στην ομιλία του ο κ. Παπαδόπουλος αναφέρθηκε στα ιστορικά γεγονότα του Ιουλίου του 1944. «Η Λυκούρια πυρπολήθηκε απ’ τους Γερμανούς στις 20 και 21 Ιουλίου 1944. Από τα 255 σπίτια του χωριού κάηκαν τα 200 αφού προηγουμένως είχαν όλα -και τα 252 σπίτια- λεηλατηθεί. Εδώ μιλάμε για μια πραγματικά ολοκληρωτική καταστροφή που περιγραφή της υπάρχει και στο βιβλίο του αείμνηστου συγγραφέα Περικλή Ροδάκη ‘Καλάβρυτα 1941 – 1944. Η Αντίσταση στην επαρχία και το Ολοκαύτωμα’», είπε ο Δήμαρχος Καλαβρύτων.
Και πρόσθεσε: «Όμως, όσο ανυπολόγιστη κι αν ήταν η καταστροφή, δεν ήταν αυτό το μεγαλύτερο τίμημα που έμελλε να πληρώσει η Λυκούρια για την πατριωτική στάση των κατοίκων της. Εκείνες τις δυο μέρες, στις 20 και 21 Ιουλίου, το μένος των Γερμανών ήταν τέτοιο που χωρίς ίχνος σεβασμού, χωρίς ίχνος ανθρωπιάς, χωρίς την παραμικρή λεβεντιά πάνω τους, εκτέλεσαν 12 ηλικιωμένους χωριανούς, ανάμεσα τους και έναν κατάκοιτο και ανήμπορο πατριώτη. Οι υπόλοιποι κάτοικοι ευτυχώς είχαν έγκαιρα ειδοποιηθεί και είχαν διαφύγει στα βουνά για να γλιτώσουν. Έτσι οι 300 Γερμανοί που μπήκαν στο χωριό με 50 μεταγωγικά οχήματα δεν βρήκαν εδώ κανέναν άλλο παρά μετρημένους Λυκουριώτες οι οποίοι είχαν μείνει πίσω, είτε λόγω μεγάλης ηλικίας, είτε λόγω ασθένειας».
Ο Δήμαρχος Καλαβρύτων αναφέρθηκε στους εκτελεσθέντες Αναστάσιο Ηλιόπουλο, Γεώργιο Μπράβο, Γεώργιο Χρυσανθακόπουλο, Δημήτριο Μπουγιούκο, Μιχαήλ Σβίγγο, Παρασκευή Καρατζά, Παύλο Μπράβο, Πολίτα Παπαϊωάννου, Ρόδη Ρόδη, Σπήλιο Γαλάνη, Σπυρίδωνα Μακρή και Σωτήριο Μαγκλάρα.
Κλείνοντας την ομιλία του ο κ. Παπαδόπουλος ανέφερε: «Σήμερα τιμούμε τη μνήμη των ηρώων μας. Βλέπουμε τα ονόματα τους χαραγμένα στη μαρμάρινη στήλη στο Μνημείο Πεσόντων και στεκόμαστε εδώ όχι μόνο για να θυμηθούμε. Στεκόμαστε και για να υποσχεθούμε ότι η προσφορά τους προς την πατρίδα, η αυταπάρνηση και η αυτοθυσία τους, δεν θα ξεχαστούν ποτέ. Θα μείνουν για πάντα φάρος που θα φωτίζει τον δρόμο της Ελευθερίας, της Δικαιοσύνης και της Ειρήνης για όλες τις επόμενες γενιές».
ΣΕ ΜΑΝΕΣΙ, ΤΕΧΛΟ, ΛΑΠΑΤΑ
Επίσης, την Κυριακή το πρωί τιμήθηκε η μνήμη των θυμάτων του βομβαρδισμού από τα γερμανικά Στούκας τον Ιούλιο του 1943 στα χωριά Μάνεσι, Τρεχλό και Λαπάτα.
Η εκδήλωση μνήμης ξεκίνησε με την τέλεση μνημόσυνου στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Μανεσίου στις 9 το πρωί. Ακολούθησε επιμνημόσυνη δέηση στο Μνημείο Πεσόντων, ομιλία απ’ τον καθηγητή Μέσης Εκπαίδευσης Νίκο Βλάχο, προσκλητήριο πεσόντων, κατάθεση στεφάνων, σιγή ενός λεπτού και ανάκρουση του εθνικού ύμνου.
