Του Δημήτρη Αλεξόπουλου
Παρά τη μεγάλη μείωση της ανεργίας στη Δυτική Ελλάδα, ένα κρίσιμο έλλειμμα παραμένει: η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού. Οι επιχειρήσεις της περιοχής και ιδιαίτερα τα εργοστάσια, αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην κάλυψη θέσεων που απαιτούν τεχνικές γνώσεις, πρακτικές δεξιότητες και άμεση ετοιμότητα για εργασία. Η πραγματικότητα δείχνει ότι οι υφιστάμενες πανεπιστημιακές σπουδές δεν επαρκούν ώστε να τροφοδοτήσουν την παραγωγική βάση με το κατάλληλο ανθρώπινο δυναμικό.
Αναγνωρίζοντας αυτή την ανάγκη, ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών Πελοποννήσου και Δυτικής Ελλάδας (ΣΕΒΠΕ&ΔΕ) απευθύνθηκε στο Πανεπιστήμιο Πατρών με συγκεκριμένο αίτημα: τη δημιουργία νέων πανεπιστημιακών τμημάτων, είτε προπτυχιακού είτε μεταπτυχιακού επιπέδου. Ο στόχος είναι η προετοιμασία αποφοίτων με εξειδικευμένες γνώσεις που θα ανταποκρίνονται άμεσα στις απαιτήσεις των εργοστασιακών μονάδων.
Μεταπτυχιακό με προσανατολισμό στην παραγωγή
Στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας, σχεδιάζεται η ίδρυση ενός νέου μεταπτυχιακού προγράμματος. Το αντικείμενό του θα αφορά άμεσα τον βιομηχανικό και τεχνικό τομέα, με έμφαση στην πρακτική κατάρτιση. Οι τομείς που πρόκειται να καλυφθούν περιλαμβάνουν τη βιομηχανική παραγωγή, τον αυτοματισμό, τη συντήρηση μηχανολογικού εξοπλισμού, την ενέργεια και τις εφαρμοσμένες τεχνολογίες.
Εκπαίδευση συνδεδεμένη με την αγορά
Βασική αρχή του υπό σχεδίαση μεταπτυχιακού είναι η σύνδεση της ακαδημαϊκής γνώσης με τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς εργασίας. Μέσω της ενεργούς συμμετοχής επιχειρήσεων και φορέων, το πρόγραμμα θα περιλαμβάνει πρακτική άσκηση, μελέτες περιπτώσεων και έργα σε συνεργασία με τις παραγωγικές μονάδες της περιοχής. Η φιλοσοφία είναι ξεκάθαρη: οι απόφοιτοι δεν θα είναι μόνο καταρτισμένοι, αλλά και έτοιμοι να ενταχθούν άμεσα στην παραγωγή.
Στόχος η μείωση της ανεργίας
Το μεταπτυχιακό πρόγραμμα έρχεται να συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση της ανεργίας, δίνοντας στους νέους τη δυνατότητα να αποκτήσουν ειδικευμένες δεξιότητες με υψηλή ζήτηση. Αντί να αναζητούν απασχόληση σε άσχετους τομείς ή να εγκαταλείπουν την περιοχή, θα μπορούν να βρουν επαγγελματική διέξοδο εντός του τόπου τους. Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αποτελεί στρατηγικό εργαλείο ανάπτυξης της περιφερειακής οικονομίας.
Η Δυτική Ελλάδα έχει τη βάση
Η Δυτική Ελλάδα διαθέτει το απαραίτητο εκπαιδευτικό υπόβαθρο για την υλοποίηση τέτοιων δράσεων. Εκτός από το Πανεπιστήμιο Πατρών, λειτουργεί το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (ΕΑΠ) και παράρτημα του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Οι τρεις αυτές δομές προσφέρουν τη δυνατότητα στήριξης ενός μεταπτυχιακού προγράμματος υψηλών προδιαγραφών, ενισχύοντας την περιφερειακή ακαδημαϊκή ταυτότητα.
Ανάσχεση του braindrain – Ανάδειξη του draingain
Η δυνατότητα για εξειδίκευση και άμεση απασχόληση εντός της περιοχής αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την ανακοπή του braindrain, του φαινομένου δηλαδή κατά το οποίο χιλιάδες νέοι επιστήμονες αναγκάζονται να φύγουν στο εξωτερικό ή να μετακινηθούν σε αστικά κέντρα προκειμένου να βρουν εργασία. Το νέο μεταπτυχιακό πρόγραμμα, με τη στενή του σύνδεση με την παραγωγή και την άμεση προσαρμογή του στις ανάγκες των εργοστασίων της Δυτικής Ελλάδας, προσφέρει μια εναλλακτική διαδρομή: τη δυνατότητα οι νέοι να παραμείνουν στον τόπο τους και να αξιοποιήσουν τις δεξιότητές τους τοπικά.
Πρόκειται για μια αλλαγή στρατηγικής σημασίας. Από μια περιφέρεια που για δεκαετίες «αιμορραγεί» από τη διαρροή ανθρώπινου κεφαλαίου, η Δυτική Ελλάδα μπορεί πλέον να μετατραπεί σε τόπο ευκαιριών, επαναπατρίζοντας ανθρώπους με γνώση, όρεξη και εξειδίκευση. Το νέο πρόγραμμα δημιουργεί τις συνθήκες ώστε η περιοχή να γίνει όχι μόνο χώρος παραμονής, αλλά και επιστροφής. Οι φοιτητές που εκπαιδεύονται στοχευμένα, σε συνεργασία με τις τοπικές βιομηχανίες, θα μπορούν να δουν ένα μέλλον επαγγελματικής προοπτικής, εξέλιξης και σταθερότητας.
Μια τέτοια προοπτική ενισχύει όχι μόνο την οικονομία, αλλά και τον κοινωνικό ιστό: οι νέοι δεν θα αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις οικογένειές τους ή τις κοινότητές τους για να εργαστούν. Έτσι, η εκπαιδευτική κινητικότητα μπορεί να μετατραπεί σε μοχλό ανάπτυξης, με τη Δυτική Ελλάδα να περνά σταδιακά από το στάδιο του braindrain στο στάδιο του draingain – δηλαδή της επιστροφής ταλέντου, γνώσης και εμπειρίας. Σε μια εποχή που η Ελλάδα στο σύνολό της αναζητεί τρόπους να κρατήσει τα νέα μυαλά της εντός συνόρων, τέτοιες πρωτοβουλίες αποκτούν εθνική σημασία.
Στήριξη στις επιχειρήσεις και την παραγωγή
Οι επιχειρήσεις της Δυτικής Ελλάδας, και ιδιαίτερα οι εργοστασιακές μονάδες, αναζητούν συνεχώς καταρτισμένο προσωπικό. Το νέο μεταπτυχιακό αναμένεται να αποτελέσει έναν σταθερό δίαυλο τροφοδότησης της τοπικής παραγωγής με εξειδικευμένα στελέχη. Έτσι, ενισχύεται όχι μόνο η απασχόληση αλλά και η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, που στηρίζονται σε ανθρώπινο δυναμικό με σύγχρονη τεχνογνωσία.
Μοντέλο συνέργειας
Η συνεργασία Πανεπιστημίου και ΣΕΒΠΕ&ΔΕ αποτελεί υπόδειγμα για το πώς η ακαδημαϊκή κοινότητα μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες της οικονομίας. Η συνένωση δυνάμεων μεταξύ εκπαίδευσης και επιχειρηματικότητας είναι πλέον απαραίτητη για μια ισορροπημένη, βιώσιμη και σύγχρονη περιφερειακή ανάπτυξη. Το παράδειγμα αυτό μπορεί να εφαρμοστεί και σε άλλες περιοχές της χώρας.
Η πρόταση για το μεταπτυχιακό πρόγραμμα βρίσκεται σε φάση επεξεργασίας. Το Πανεπιστήμιο Πατρών εξετάζει τη δομή και τα γνωστικά αντικείμενα, ενώ ο ΣΕΒΠΕ&ΔΕ προωθεί τη χαρτογράφηση των αναγκών της αγοράς. Στόχος είναι η άμεση έναρξη του προγράμματος, προσφέροντας μία νέα εκπαιδευτική επιλογή με σαφή επαγγελματικό προσανατολισμό και αναπτυξιακή προοπτική για ολόκληρη τη Δυτική Ελλάδα.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Νεολόγος*