Η βουλευτής Αχαΐας Σία Αναγνωστοπούλου κατέθεσε κοινοβουλευτική ερώτηση προς την Υπουργό Πολιτισμού και τους Υπουργούς Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και Περιβάλλοντος και Ενέργειας με θέμα: «Αποκατάσταση, θεσμική θωράκιση και συνολική προστασία του ιστορικού συγκροτήματος Achaia Clauss στην Πάτρα μετά την πρόσφατη καταστροφική πυρκαγιά.»
Όπως επισημαίνεται, η πρόσφατη καταστροφική πυρκαγιά προκάλεσε σοβαρές υλικές ζημιές στις κτιριακές υποδομές ενός από τα πλέον εμβληματικά τοπόσημα της ελληνικής βιομηχανικής κληρονομιάς και της εγχώριας οινικής παράδοσης, με έτος ίδρυσης το 1861. Παρά τις δραματικές στιγμές, χάρη στην αυτοθυσία και την άμεση κινητοποίηση των πυροσβεστικών δυνάμεων, των εθελοντών αλλά και των ίδιων των εργαζομένων, κατέστη δυνατό να διασωθούν ανέπαφα τα πλέον πολύτιμα πολιτιστικά στοιχεία, όπως το Ιστορικό Αρχείο και το Αυτοκρατορικό Κελλάρι. Ωστόσο, το συμβάν αυτό φέρνει στο προσκήνιο σοβαρά κενά στη χωροταξική και περιβαλλοντική θωράκιση της περιοχής, καθώς και στο ειδικό θεσμικό πλαίσιο προστασίας των διατηρητέων βιομηχανικών μνημείων. Το ιστορικό οινοποιείο αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας και της οικονομίας της Αχαΐας, καθιστώντας την προστασία και την αποκατάστασή του θεσμική υποχρέωση της Πολιτείας.
Η βουλευτής της Νέας Αριστεράς ζητά από τους αρμόδιους Υπουργούς να προχωρήσουν στην άμεση και λεπτομερή καταγραφή των ζημιών στις διατηρητέες υποδομές, καθώς και στην ενεργοποίηση συγκεκριμένων χρηματοδοτικών εργαλείων και προγραμμάτων για την ταχεία αποκατάστασή τους. Παράλληλα, καλεί την Κυβέρνηση να αναλάβει πρωτοβουλίες για την ενίσχυση του θεσμικού καθεστώτος προστασίας του συγκροτήματος ως βιομηχανικού μνημείου και να παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο επιχειρησιακό σχέδιο πρόληψης, καθαρισμού και δημιουργίας αντιπυρικών ζωνών στην ευρύτερη ημιορεινή ζώνη, ώστε να διασφαλιστεί η μόνιμη προστασία του από μελλοντικούς κινδύνους.
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς
την Υπουργό Πολιτισμού και τους Υπουργούς Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και Περιβάλλοντος & Ενέργειας
8.9.2026
Θέμα: Αποκατάσταση, θεσμική θωράκιση και συνολική προστασία του ιστορικού συγκροτήματος Achaia Clauss στην Πάτρα μετά την πρόσφατη καταστροφική πυρκαγιά.
Η πρόσφατη πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στην περιοχή της Πάτρας προκάλεσε σοβαρές ζημιές και εικόνες καταστροφής στο ιστορικό συγκρότημα του οινοποιείου Achaia Clauss, ενός από τα πλέον εμβληματικά τοπόσημα της ελληνικής βιομηχανικής κληρονομιάς και της εγχώριας οινικής παράδοσης, με έτος ίδρυσης το 1861. Όπως αποτυπώνεται αναλυτικά στον τοπικό Τύπο, η πυρκαγιά συνοδεύτηκε από αλλεπάλληλες εκρήξεις και προκάλεσε εκτεταμένες υλικές ζημιές σε κτιριακές υποδομές του συγκροτήματος. Παρά τις δραματικές στιγμές, τους πυκνούς καπνούς και τις φλόγες που περικύκλωσαν
τις εγκαταστάσεις, χάρη στην αυτοθυσία και την άμεση κινητοποίηση των πυροσβεστικών δυνάμεων, των εθελοντών αλλά και των ίδιων των εργαζομένων, κατέστη δυνατό να διασωθούν ανέπαφα τα πλέον πολύτιμα πολιτιστικά και ιστορικά στοιχεία του οινοποιείου, όπως το υπερπολύτιμο
Ιστορικό Αρχείο και το περίφημο Αυτοκρατορικό Κελλάρι με τα σπάνια ιστορικά βαρέλια.
Ωστόσο, το θλιβερό αυτό συμβάν φέρνει με τον πιο επιτακτικό τρόπο στο προσκήνιο το συνολικό καθεστώς προστασίας, διατήρησης και θεσμικής θωράκισης του ιστορικού συγκροτήματος. Η Achaia Clauss δεν αποτελεί μια απλή ιδιωτική παραγωγική μονάδα, αλλά έναν ζωντανό πυρήνα βιομηχανικής,
αρχιτεκτονικής, πολιτιστικής και οινικής κληρονομιάς διεθνούς εμβέλειας, που προσελκύει χιλιάδες επισκέπτες ετησίως και αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας και της οικονομίας της Αχαΐας. Η έκθεση του συγκροτήματος σε πύρινο κίνδυνο αναδεικνύει σοβαρά κενά τόσο στη χωροταξική και
περιβαλλοντική θωράκιση της ημιορεινής ζώνης όσο και στο ειδικό θεσμικό πλαίσιο προστασίας των διατηρητέων βιομηχανικών μνημείων που γειτνιάζουν με δασικές ή περιαστικές εκτάσεις. Η προστασία, η αποκατάσταση και η διατήρηση της Achaia Clauss δεν συνιστούν ιδιωτική υπόθεση, αλλά
συλλογικό και πολιτιστικό χρέος της Πολιτείας. Απαιτείται ένας συντονισμένος σχεδιασμός από όλα τα συναρμόδια Υπουργεία, ο οποίος θα περιλαμβάνει όχι μόνο την άμεση αποκατάσταση των πληγέντων κτισμάτων, αλλά και τον επανακαθορισμό των αυστηρών κανόνων πυροπροστασίας, ζωνών
ασφαλείας και θεσμικής κάλυψης του μνημειακού αυτού χώρου.
Επειδή, απαιτείται άμεση κινητοποίηση για την επόμενη μέρα του ιστορικού οινοποιείου.
Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:
Ποια συγκεκριμένα μέτρα, χρηματοδοτικά εργαλεία ή προγράμματα αποκατάστασης πρόκειται να ενεργοποιηθούν από την Πολιτεία για την ταχεία αποκατάσταση των κτισμάτων που υπέστησαν ζημιές;
Σε ποιες άμεσες ενέργειες έχει προβεί ή προτίθεται να προβεί το Υπουργείο Πολιτισμού για την πλήρη και λεπτομερή καταγραφή των ζημιών στις διατηρητέες υποδομές και στον εξοπλισμό του ιστορικού
συγκροτήματος; Ποιες πρωτοβουλίες προτίθεται να αναλάβει η Πολιτεία για την επανεξέταση και ενίσχυση του θεσμικού καθεστώτος προστασίας του ιστορικού συγκροτήματος της Achaia Clauss, διασφαλίζοντας την ειδική μεταχείρισή του ως βιομηχανικού μνημείου;
Ποιο είναι το επιχειρησιακό σχέδιο πρόληψης, καθαρισμού, δημιουργίας αντιπυρικών ζωνών και πυροπροστασίας που προβλέπεται για την ευρύτερη ημιορεινή ζώνη γύρω από το οινοποιείο,
ώστε να διασφαλιστεί η μόνιμη προστασία του από μελλοντικούς κινδύνους;
Η ερωτώσα βουλευτής
Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία)