Με μια κίνηση στρατηγικής σημασίας, η ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωσε την κατάθεση του Εθνικού Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού, ενεργοποιώντας ένα κρίσιμο εργαλείο εθνικής πολιτικής και ενεργειακού σχεδιασμού.
Παρότι αποτέλεσε υποχρέωση βάσει ευρωπαϊκών οδηγιών, η δημοσιοποίηση του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού αποκτά βαρύνουσα γεωπολιτική σημασία καθώς αποτυπώνει, για πρώτη φορά σε έγγραφο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα δυνητικά εξωτερικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Η χρονική συγκυρία και η διπλωματική στόχευση αποδεικνύουν ότι πρόκειται για μελετημένη και καθόλου τυχαία κίνηση. Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός δεν είναι απλώς ένα διοικητικό κείμενο. Είναι μια πράξη κυριαρχίας, ένα σήμα προς τους εταίρους και τους γείτονες ότι η Ελλάδα σχεδιάζει, διεκδικεί και προστατεύει ενεργά τα συμφέροντά της. Στην πράξη, συνιστά ένα νέο «γεωπολιτικό εργαλείο» που συνδέει τη διπλωματία, την ενέργεια και την οικονομική ανάπτυξη κάτω από την ίδια στρατηγική ομπρέλα.
Εθνική κυριαρχία με πλοηγό το Διεθνές Δίκαιο
Η ελληνική θέση είναι σταθερή και σαφής: κάθε διαφοροποίηση στις θαλάσσιες ζώνες οφείλει να διευθετείται στη βάση του Διεθνούς Δικαίου. Ο Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, επανέλαβε την πρόσκληση προς την Τουρκία να προσφύγει μαζί με την Ελλάδα στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, τονίζοντας πως η Αθήνα δεν θα αποδεχθεί καμία υποχώρηση ή αμφισβήτηση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.
Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός, όπως εξηγούν κυβερνητικές πηγές, δεν συνιστά πράξη οριοθέτησης ΑΟΖ, αλλά αποτελεί καταγραφή των δυνητικών ελληνικών θαλάσσιων ζωνών με βάση το ισχύον διεθνές νομικό πλαίσιο.
Περιλαμβάνει τις ελληνοϊταλικές και ελληνοαιγυπτιακές συμφωνίες, ενώ στις μη οριοθετημένες περιοχές εφαρμόζεται η αρχή της μέσης γραμμής, που υπολογίζεται από τα ελληνικά νησιά, αποτυπώνοντας έτσι την πλήρη επήρειά τους.
Από την Κρήτη έως το Ιόνιο: Ενίσχυση του εθνικού αποτυπώματος
Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός εντάσσεται σε μια ευρύτερη εθνική στρατηγική που ξεδιπλώνεται από το 2019 και περιλαμβάνει:
Οριοθέτηση ΑΟΖ με Ιταλία και Αίγυπτο
Επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο
Αμυντικές συμφωνίες με ΗΠΑ και Γαλλία
Ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων
Έναρξη ερευνών για υδρογονάνθρακες δυτικά και νότια της Κρήτης, με συμμετοχή κολοσσών όπως η Exxon και η Chevron
Η κατάθεση του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού, ως συνέχεια αυτών των κινήσεων, ενισχύει περαιτέρω το γεωπολιτικό και διπλωματικό αποτύπωμα της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο, χωρίς να περιλαμβάνει καμία υποχώρηση έναντι τρίτων χωρών.
Πύλη για επενδύσεις και ενεργειακή αυτονομία
Πέραν της εθνικής διάστασης, ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός διαμορφώνει και το θεσμικό υπόβαθρο για την εκμετάλλευση φυσικών πόρων, την ανάπτυξη υποδομών και την προσέλκυση στρατηγικών επενδύσεων. Αποτελεί, δηλαδή, ένα εργαλείο που συνδέει την εθνική κυριαρχία με την οικονομική και ενεργειακή αυτονομία.