«Η Γερμανία παραμένει υπόλογη, υπαίτια και η χώρα με το μεγαλύτερο χρέος προς τη χώρα μας. Και το λέω αυτό και ως μήνυμα σε όσους -συνειδητά ή ασυνείδητα- θεωρούν ότι η διεκδίκηση είναι περίπου μάταιη και ατελέσφορη ή είναι κάτι που ανήκει στο μακρινό παρελθόν».
Αυτό επεσήμανε, μεταξύ άλλων, ο Δήμαρχος Καλαβρύτων και Προέδρος του Δικτύου Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών Θανάσης Παπαδόπουλος κατά την τοποθέτηση του στην ενότητα για τις γερμανικές αποζημιώσεις, στο πλαίσιο του Επιστημονικού Συνεδρίου «Λιγκιάδες 1943: Ιστορία και Μνήμη» που ολοκληρώθηκε το απόγευμα του Σαββάτου στους Λιγκιάδες Ιωαννίνων με αφορμή τη συμπλήρωση 82 χρόνων απ’ το Ολοκαύτωμα της 3ης Οκτωβρίου 1943.
Το Συνέδριο διεξήχθη υπό την αιγίδα του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα, με διοργανωτές την Τοπική Κοινότητα Λιγκιάδων, το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων (το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας και το Τμήμα Μουσικών Σπουδών), την Περιφέρεια Ηπείρου, τον Δήμο Ιωαννιτών και το Δίκτυο Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών Ελλάδας.
Στην τοποθέτηση του στην ενότητα «Η διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων και οφειλών προς την Ελλάδα και τα μαρτυρικά χωριά», με συντονιστή τον δημοσιογράφο Φιλήμονα Καραμήτσο, ο κ. Παπαδόπουλος, μεταξύ άλλων, επεσήμανε:
• «Πάγιες και μη διαπραγματεύσιμες θέσεις μας είναι: Πρώτον, η ελληνική κυβέρνηση να δρομολογήσει άμεσα όλες τις ενέργειες που ρητά περιγράφονται στο ψήφισμα της Ελληνικής Βουλής του Απριλίου του 2019 με σκοπό τη διεκδίκηση των οφειλών και την πλήρη ικανοποίηση όλων των αξιώσεων του Ελληνικού Κράτους από τον Πρώτο και Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
• Δεύτερον, το Υπουργείο Δικαιοσύνης να θέσει σ’ εφαρμογή όλες τις προβλεπόμενες ενέργειες ώστε να υπογραφεί η εκτέλεση της απόφασης του Αρείου Πάγου που δικαιώνει για το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων τα θύματα και τους συγγενείς των θυμάτων των ναζί στο Δίστομο. Μια μεγάλη νομική νίκη που ήρθε ύστερα απ’ τον πολύχρονο δικαστικό αγώνα του αείμνηστου Νομάρχη Βοιωτίας Γιάννη Σταμούλη.
• Συνεχίζουμε στον ίδιο αγώνα. Και θα συνεχίσουμε με ακόμα μεγαλύτερη ένταση και επιμονή όσο θα βλέπουμε ότι ο αγώνας μας δεν πέφτει στο κενό αλλά κρατά ζωντανή της υπόθεση της διεκδίκησης και δημιουργεί όλο και μεγαλύτερη πίεση στην γερμανική πλευρά. Για παράδειγμα, η Υπηρεσία Εμπειρογνωμόνων της Γερμανικής Βουλής έχει αναγνωρίσει -από το 2019 ήδη- ότι θέμα παραίτησης ή παραγραφής για τις διεκδικήσεις της Ελλάδας δεν υφίσταται. Και μάλιστα η ίδια Υπηρεσία προτρέπει το Γερμανικό Δημόσιο να προσφύγει μαζί με την Ελλάδα στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Πέραν όλων των άλλων, αυτή η προτροπή δείχνει ότι οι Γερμανοί έχουν ξεμείνει από δικαιολογίες και τούς έχουν τελειώσει τα νομικά εφευρήματα. Άρα, το ζήτημα μόνο λήξαν δεν είναι. Ούτε από νομικής, ούτε από ηθικής πλευράς.
• Τα εγκλήματα του Γερμανικού στρατού Κατοχής στην Ελλάδα έχουν διαχρονικές συνέπειες. Στην κορυφή είναι οι θάνατοι των ηρώων μας. Και αμέσως μετά ψηλά ιεραρχούνται οι συνέπειες που υπέστη η εθνική μας οικονομία, οι υποδομές, τα παραγωγικά μας δίκτυα και οι πολιτιστικοί και αρχαιολογικοί μας θησαυροί που δεν έχουν ακόμα ανακτηθεί.
• Οι Γερμανοί στην Ελλάδα της Κατοχής κατέστρεψαν περισσότερα από 1.770 χωριά. Ισοπέδωσαν περισσότερα από 400.000 σπίτια και μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων. Έστειλαν αιχμαλώτους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης 105.000 πολίτες απ’ τους οποίους λίγοι κατάφεραν να γλιτώσουν.
• Επίσης, κατέστρεψαν το 70% των λιμενικών εγκαταστάσεων της χώρας, άρπαξαν το 80% των μέσων μαζικής μεταφοράς, βύθισαν ένα πολύ μεγάλο αριθμό πλοίων του ελληνικού εμπορικού στόλου που μπορεί να υπερβαίνει το 75% του τονάζ εκείνης της εποχής και κατέστρεψαν το 45% του αλιευτικού στόλου της πατρίδας μας.
• Κατάστρεψαν το 90% του τηλεφωνικού και τηλεγραφικού δικτύου, άρπαξαν ή κατέστρεψαν το 70% των ιδιωτικών οχημάτων συμπεριλαμβανομένων των φορτηγών και το 60% των γεωργικών μηχανημάτων.
• Οι δε νεκροί, δηλαδή όσοι εκτελέστηκαν ή όσοι πέθαναν απ’ την πείνα και απ’ τις ασθένειες υπολογίζονται στους 700.000 ενώ εκατοντάδες χιλιάδες ήταν και όσοι έμειναν ανάπηροι και χιλιάδες όσοι υποχρεώθηκαν σε κάθε μορφής καταναγκαστική εργασία.
• Σύνολο 1.438.000 θύματα, δηλαδή το 19,7% του ελληνικού πληθυσμού, όπως αναφέρεται στη εμπεριστατωμένη Έκθεση της Διακομματικής Επιτροπής της Βουλής το 2016 για την Διεκδίκηση των Γερμανικών Οφειλών.
• Μια απίστευτη σ’ έκταση ανθρωπιστική τραγωδία που αποτυπώνεται με ακόμη μεγαλύτερη πιστότητα στα πάνω από 130 καταγεγραμμένα Ολοκαυτώματα σ’ όλη τη χώρα. Υπό μια έννοια οι Γερμανοί έκλεψαν απ’ τη χώρα -και από όλους εμάς- τουλάχιστον 50 χρόνια ανάπτυξης και προόδου.
• Δεν υπάρχει αμφιβολία, ότι η χώρα μας θα είχε σίγουρα άλλη εικόνα, άλλη ρότα και άλλο βαθμό ευημερίας στον παγκόσμιο χάρτη, αν δεν είχε καταστραφεί και λεηλατηθεί απ’ τους Γερμανούς.
• Έρχομαι απ’ τα μαρτυρικά Καλάβρυτα. Εκεί, στις 13 Δεκεμβρίου 1943, οι ναζί εκτέλεσαν 677 άνδρες ηλικίας 13 ετών και πάνω. Άλλες ιστορικές καταγραφές μιλούν για περισσότερους από χίλιους εκτελεσθέντες. Κάτω η πόλη καιγόταν. Και ο Λόφος λίγο ψηλότερα είχε γεμίσει από άψυχα σώματα ηρώων. Ανάμεσα τους και μέλη της δικής μου οικογένειας. Ο παππούς μου, 67 ετών τότε, και τρεις θείοι μου -ηλικίας από 17 έως 27 ετών- έπεσαν απ’ τις ριπές του εκτελεστικού αποσπάσματος. Στους Λιγκιάδες οι Γερμανοί θανάτωσαν ακόμα και βρέφη. Ισοπέδωσαν ολόκληρο το χωριό. Σκότωσαν, έκλεψαν, λεηλάτησαν, έκαψαν, κατέστρεψαν. Στο Κομμένο, στο Δίστομο, στον Χορτιάτη, στην Κάντανο, στη Βιάννο, στο Δοξάτο, στην Κλεισούρα, σε κάθε μαρτυρική πόλη ή χωριό έκαναν τα ίδια και χειρότερα. Αλλά πουθενά σ’ αυτούς τους τόπους δεν βρήκαν πρόθυμα και σκυμμένα κεφάλια. Απεναντίας, η περηφάνια και ο πατριωτισμός των Ελλήνων της Κατοχής, θα καταγραφεί στην παγκόσμια Ιστορία ως στοιχείο που θα οδηγήσει γρήγορα στη συντριβή του φασισμού και του ναζισμού. Έτσι, η Γερμανία θ’ απαλλαγεί απ’ αυτές τις δυο πληγές. Τις πληγές που σήμερα με πάθος αποκηρύσσει, χωρίς ωστόσο ν’ αναγνωρίζει στην πράξη ότι οφείλει αυτή την ιστορική εξέλιξη και την μετέπειτα πορεία της και στην Ελλάδα και κυρίως στους μαρτυρικούς της τόπους.
• Κλείνοντας, θα ήθελα να καταφύγω σε ακόμα μια φράση του Μανώλη Γλέζου. Μια ερώτηση που ο ίδιος έχει διατυπώσει ως εξής: «Εάν η Γερμανία δεν βρίσκεται ακόμα κάτω από ναζιστικό καθεστώς, μήπως αυτό οφείλεται και στη συμβολή του ελληνικού λαού;». Ρητορικό το ερώτημα.
• Δεν επαιτούμε, λοιπόν. Απαιτούμε. Απαιτούμε να θριαμβεύσει το δίκαιο. Ουδέποτε παραιτηθήκαμε απ’ τις αξιώσεις μας σε βάρος της Γερμανίας, λένε συχνά στελέχη των κυβερνήσεων. Της σημερινής αλλά και όλων των προηγούμενων. Το ερώτημα είναι ποια κατασταλαγμένη πολιτική έχει η πολιτική μας τάξη σήμερα ώστε η διεκδίκηση των οφειλών να μην μένει μετέωρη και τα βήματα μας να μην είναι αργά και διστακτικά. Έχουμε μεγάλη απόσταση να καλύψουμε, άρα χρειαζόμαστε γρήγορο βηματισμό».
Στην ίδια ενότητα με παρεμβάσεις τους μετείχαν ο Περιφερειάρχης Ηπείρου Αλέξανδρος Καχριμάνης, ο Δήμαρχος Ιωαννίνων Θωμάς Μπέγκας, η νομική εκπρόσωπος της Κοινότητας Λιγκιάδων για τις γερμανικές αποζημιώσεις Ζωή Κωνσταντοπούλου, η δικηγόρος και διαχειρίστρια του Αρχείου «Ιωάννη Ε. Σταμούλη» Χριστίνα Σταμούλη, ο πρώην Πρόεδρος της Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Τριαντάφυλλος Μηταφίδης, ο Δήμαρχος Διστόμου Γιάννης Σταθάς, ο Δήμαρχος Χορτιάτη Ιγνάτιος Καϊτεζίδης, ο Δήμαρχος Παραμυθιάς Αθανάσιος Ντάνης, ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Πυλαίας – Χορτιάτη Γεράνης Μιχαήλ, ο Δήμαρχος Δοξάτου Δράμας Γιώργος Βογιατζής, ο Πρόεδρος της μαρτυρικής Κοινότητας Λιγκιάδων Κώστας Φούκας, η Πρόεδρος της μαρτυρικής Κοινότητας Κλεισούρας Καστοριάς Κωνσταντίνα Χήτα και ο Πρόεδρος της μαρτυρικής Κοινότητας Δροσοπηγής Φλώρινας Μιχάλης Μάρος.
