Ανατροπή σημειώθηκε στην απόφαση της Εκκλησίας της Ελλάδος να τιμήσει τον πρώην Μητροπολίτη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας κ. Αμβρόσιο, καθώς η νέα Διαρκής Ιερά Σύνοδος αποφάσισε να ανακαλέσει την τιμητική διάκριση που είχε αποφασιστεί μόλις πριν από δύο εβδομάδες.
Η απόφαση ελήφθη κατά τη συνεδρίαση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου της 170ής Συνοδικής Περιόδου, η οποία συνεδρίασε την Τετάρτη 9 και την Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου 2026 υπό την προεδρία του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερο βάρος, καθώς αφορά μια διάκριση που είχε αποφασιστεί στις 26 Αυγούστου από την προηγούμενη σύνθεση της ΔΙΣ και επρόκειτο να απονεμηθεί επισήμως στις 6 Οκτωβρίου, κατά την πρώτη συνεδρίαση της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος.
Το ιστορικό της απόφασης
Στις 26 Αυγούστου, η τότε Διαρκής Ιερά Σύνοδος είχε αποφασίσει να απονείμει στον πρώην Μητροπολίτη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας τον Χρυσούν Σταυρόν μετά Αστέρος του Παρασήμου του Αποστόλου Παύλου της Εκκλησίας της Ελλάδος, με αφορμή τη συμπλήρωση πενήντα ετών από την αρχιερωσύνη του. Η απονομή είχε προγραμματιστεί για τις 6 Οκτωβρίου 2026, κατά την πρώτη συνεδρίαση της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας.
Μάλιστα, η Ιερά Μητρόπολη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας είχε υποδεχθεί τότε την απόφαση με ιδιαίτερη ικανοποίηση. Ο σημερινός Μητροπολίτης Καλαβρύτων και Αιγιαλείας κ. Ιερώνυμος, μαζί με τον κλήρο και τον λαό της Μητροπόλεως, είχε εκφράσει τις ευχαριστίες του προς τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο και τα μέλη της ΔΙΣ για την απόφαση να τιμηθεί η πεντηκονταετής αρχιερατική πορεία του κ. Αμβροσίου. Αξίζει να αναφερθεί, ότι η συγκεκριμένη απόφαση είχε παρουσιαστεί ως επίσημη εκκλησιαστική αναγνώριση της μακράς αρχιερατικής διακονίας του πρώην Μητροπολίτη.
Λιγότερο από έναν μήνα αργότερα, όμως, τα δεδομένα άλλαξαν. Σύμφωνα με το ανακοινωθέν της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου, καθοριστικό ρόλο στην ανατροπή της προηγούμενης απόφασης διαδραμάτισε επιστολή που απέστειλε ο κ. Αμβρόσιος προς τα μέλη της νέας 170ής Συνοδικής Περιόδου.
Η ΔΙΣ αναφέρει ότι έλαβε υπόψη την «εσχάτως αποσταλείσα επιστολή» του πρώην Μητροπολίτη και έκρινε ότι το περιεχόμενό της ήταν προσβλητικό τόσο προς το σώμα της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου όσο και προς την Ιερά Σύνοδο της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος. Ακολούθησε ονομαστική ψηφοφορία και, σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση, η απόφαση για την ανάκληση της τιμητικής διάκρισης ήταν ομόφωνη.
Η νέα σύνθεση της ΔΙΣ
Η απόφαση ελήφθη κατά την πρώτη συνεδρίαση της νέας Διαρκούς Ιεράς Συνόδου για τον Σεπτέμβριο, δηλαδή της 170ής Συνοδικής Περιόδου. Οι εργασίες ξεκίνησαν με την ειδική Ιερά Ακολουθία για την έναρξη της νέας συνοδικής περιόδου. Ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος καλωσόρισε τα νέα μέλη και ευχήθηκε η περίοδος να χαρακτηρίζεται από πνεύμα αγάπης και συνεργασίας. Στη συνέχεια συγκροτήθηκαν τα Συνοδικά Δικαστήρια και ορίστηκαν οι Συνοδικοί Σύνδεσμοι και τα μέλη των Συνοδικών Επιτροπών.
Στη νέα σύνθεση συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, οι Μητροπολίτες Μηθύμνης Χρυσόστομος, Μυτιλήνης Ιάκωβος, Γουμενίσσης Δημήτριος, Βεροίας και Ναούσης Παντελεήμων, Διδυμοτείχου Δαμασκηνός, Τριφυλίας και Ολυμπίας Χρυσόστομος, Μεσσηνίας Χρυσόστομος, Λευκάδος και Ιθάκης Θεόφιλος, Θηβών Γεώργιος, Παροναξίας Καλλίνικος, Φωκίδος Θεόκτιστος και Δρυϊνουπόλεως Αλέξιος. Εκπρόσωπος Τύπου της ΔΙΣ ορίστηκε ο Μητροπολίτης Μεσσηνίας κ. Χρυσόστομος. Η υπόθεση του πρώην Καλαβρύτων ήταν μία από τις αποφάσεις που ξεχώρισαν κατά τη συγκεκριμένη συνεδρίαση.
Ποιος είναι ο Αμβρόσιος
Ο Αμβρόσιος, κατά κόσμον Αθανάσιος Λενής, υπηρέτησε επί δεκαετίες στην Εκκλησία της Ελλάδος και διετέλεσε Μητροπολίτης Καλαβρύτων και Αιγιαλείας από το 1988 έως την παραίτησή του το 2019. Η παρουσία του στα εκκλησιαστικά πράγματα υπήρξε έντονη και συχνά δημόσια παρεμβατική, με τοποθετήσεις που κατά περιόδους προκαλούσαν αντιδράσεις και συζητήσεις, ακόμη και εντός του εκκλησιαστικού χώρου.
Η απόφαση του 2026 για την τιμητική διάκριση είχε συνδεθεί επισήμως με τη συμπλήρωση πενήντα ετών αρχιερωσύνης του και όχι με κάποια νέα ανάληψη εκκλησιαστικού αξιώματος. Η Μητρόπολη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας είχε χαρακτηρίσει τη διάκριση ως ιδιαίτερη τιμή για τον πρώην Ποιμενάρχη της και ως αναγνώριση της μακράς διακονίας του.
Η σημερινή απόφαση της ΔΙΣ, ωστόσο, μεταβάλλει πλήρως το σκηνικό.
Το χρονικό της υπόθεσης
Στις 26 Αυγούστου 2026 η 169η Διαρκής Ιερά Σύνοδος αποφασίζει την απονομή του Χρυσού Σταυρού μετά Αστέρος του Παρασήμου του Αποστόλου Παύλου στον πρώην Μητροπολίτη Αμβρόσιο, με αφορμή τη συμπλήρωση πενήντα ετών αρχιερωσύνης. Για τις 6 Οκτωβρίου 2026 είχε προγραμματιστεί η επίσημη απονομή κατά την πρώτη συνεδρίαση της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας.
Το διήμερο 9-10 Σεπτεμβρίου 2026, συνεδριάζει για πρώτη φορά τον Σεπτέμβριο η νέα, 170ή, Διαρκής Ιερά Σύνοδος υπό τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο. Ειδικότερα, σήμερα, 10 Σεπτεμβρίου 2026, η νέα ΔΙΣ, αφού εξετάζει την επιστολή του πρώην Μητροπολίτη προς τα μέλη της, κρίνει το περιεχόμενό της προσβλητικό και, μετά από ονομαστική ψηφοφορία, αποφασίζει ομόφωνα να ανακαλέσει την προηγούμενη απόφαση για την απονομή της διάκρισης. Κατά συνέπεια, η προγραμματισμένη τελετή της 6ης Οκτωβρίου δεν πρόκειται να πραγματοποιηθεί με το συγκεκριμένο αντικείμενο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός, ότι το επίσημο ανακοινωθέν προσδιορίζει με σαφήνεια την αιτία που επικαλείται η ΔΙΣ: το περιεχόμενο της επιστολής του κ. Αμβροσίου προς τη νέα Συνοδική Περίοδο και την κρίση της Συνόδου ότι αυτό ήταν προσβλητικό για τα συνοδικά όργανα. Δεν δημοσιοποιεί, ωστόσο, στο συγκεκριμένο ανακοινωθέν, το πλήρες περιεχόμενο της επιστολής.
Η υπόθεση, επομένως, κλείνει προς το παρόν θεσμικά με την ανάκληση της τιμητικής διάκρισης, ενώ αναμένεται πλέον η δημόσια τοποθέτηση του ίδιου του πρώην Μητροπολίτη Αμβρόσιου για την απόφαση της νέας ΔΙΣ.
Δεν ήταν η μοναδική απόφαση της συνεδρίασης
Πέρα από την υπόθεση Αμβροσίου, η νέα ΔΙΣ έλαβε σειρά αποφάσεων για ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία και το ποιμαντικό έργο της Εκκλησίας. Μεταξύ άλλων, όρισε την 27η Σεπτεμβρίου 2026 ως ημερομηνία έναρξης της νέας κατηχητικής περιόδου, ενημερώθηκε για το Πανελλήνιο Συνέδριο Υπευθύνων Ιερέων Νεότητος και ενέκρινε την παρουσίαση του τόμου των πρακτικών επιστημονικού συνεδρίου για την Ορθόδοξη Χριστιανική Παράδοση της Κύπρου.
Παράλληλα, η ΔΙΣ επικαιροποίησε εγκύκλιο του 2016 σχετικά με την οπλοχρησία και οπλοκατοχή από κληρικούς, απαγορεύοντας ρητά τη χρήση όπλων από κληρικούς για οποιονδήποτε λόγο, μετά από σχετικό υπηρεσιακό έγγραφο του υπουργείου Παιδείας.
Ενέκρινε επίσης διορισμούς σε εκκλησιαστικούς φορείς και υπηρεσίες και προχώρησε σε σειρά οργανωτικών αποφάσεων για τη νέα συνοδική περίοδο.