Πριν μερικές εβδομάδες, λίγο πριν το φετινό πέρασμα του Βουραϊκού, κάναμε μια διαδρομή από τα Καλάβρυτα μέχρι τη Ζαχλωρού, θέλοντας να δούμε από κοντά την κατάσταση με τα πλατάνια. Με αφορμή σήμερα την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, αποφασίσαμε να καταγράψουμε τι είδαμε.
Δυστυχώς, όσα αντικρίσαμε ήταν αποκαρδιωτικά:
νεκρά και άρρωστα δέντρα, κορμοί μέσα στην κοίτη, κινδύνους για τον οδοντωτό και πλήρη απουσία ουσιαστικών παρεμβάσεων για την ασφάλεια της περιοχής.
Εμείς δεν πρόκειται να προλάβουμε να δούμε τον Βουραϊκό και την περιοχή μας ξανά όπως την ζήσαμε. Αν όμως δράσουμε ακόμη και τώρα, μπορούμε να προστατεύσουμε περιοχές που δεν έχουν ακόμα προσβληθεί. Εκεί ίσως κάποτε βλαστήσουν ξανά πλατάνια — φυσικά, ελεύθερα, χωρίς φυτώρια και εργολάβους.
Πριν μερικές εβδομάδες και λίγο πριν το φετινό πέρασμα του Βουραϊκού αποφασίσαμε ως συλλογικότητα να κάνουμε μια βόλτα έως τη Ζαχλωρού, έτσι ώστε να έχουμε μια εικόνα για την κατάσταση που επικρατεί φέτος με τα πλατάνια. Με αφορμή σήμερα την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, αποφασίσαμε να καταγράψουμε τι είδαμε.
Ξεκινώντας χωρίς αυταπάτες για το τι περιμέναμε να συναντήσουμε, κατεβήκαμε έως το γραφικό χωριό της Ζαχλωρούς. Η εικόνα, φυσικά, ήταν αποκαρδιωτική — τόσο όσον αφορά την εξέλιξη του μεταχρωματικού έλκους, όσο και όσον αφορά αυτούς που θα έπρεπε να έχουν κάνει κάτι αλλά απλά δεν έχουν κάνει τίποτα.
Φυσικά, όλοι πλέον γνωρίζουν ότι στο ποτάμι-φαράγγι του Βουραϊκού η κατάσταση είναι μη αναστρέψιμη για τα πλατάνια. Οι συνέπειες, όμως, δεν τελειώνουν εκεί. Πλέον:
- Η γραμμή του οδοντωτού κινδυνεύει άμεσα από πτώσεις κορμών και τη διάβρωση της κοίτης. Όπως είδαμε και σχετικά πρόσφατα.
- Οι πλημμυρικοί κίνδυνοι αυξάνονται μέρα με τη μέρα, καθώς κανένας αρμόδιος δεν έχει φροντίσει να απομακρύνει τους πεσμένους κορμούς μέσα από το ποτάμι.
Και φυσικά, οι υπεύθυνοι είναι γνωστοί. Η εξάπλωση του μεταχρωματικού έλκους στην περιοχή δεν ήταν μόνο «φυσική εξέλιξη». Εδώ και χρόνια έχουμε καταγράψει και μοιραστεί με τους υπεύθυνους (με αποδεικτικό υλικό) τις πηγές μόλυνσης, την αδράνεια και τις λάθος επιλογές. Όμως αυτοί που έχουν την ευθύνη και την αρμοδιότητα για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, έχουν κάνει μόνο παρεμβάσεις «πανικού» και δημοσίων σχέσεων. Αποκορύφωμα αυτών, η πολυδιαφημισμένη παρέμβαση τύπου ALFA WOOD, η οποία δεν έχει παρά επιταχύνει τη διάδοση του μύκητα. Ένα ακόμη φιάσκο στην πλάτη του φυσικού περιβάλλοντος.
Τι απομένει;
Ίσως όχι ελπίδα για εμάς, αλλά ελπίδα για τις επόμενες γενιές. Εμείς δεν πρόκειται να προλάβουμε να δούμε τον Βουραϊκό και την περιοχή μας όπως την ζήσαμε. Αν όμως δράσουμε ακόμη και τώρα, μπορούμε να προστατεύσουμε περιοχές που δεν έχουν ακόμα προσβληθεί: ρεματιές, λαγκάδια, μικρά οικοσυστήματα που ενώνουν το βουνό με το ποτάμι. Εκεί ίσως κάποτε βλαστήσουν ξανά πλατάνια — φυσικά, ελεύθερα, χωρίς φυτώρια και εργολάβους.
Τα πλατάνια μας είναι πλέον είδος προς εξαφάνιση. Οφείλουμε να προστατέψουμε ό,τι μας απέμεινε και μπορεί να σωθεί.
Η διαδρομή που ακολουθήσαμε ξεκίνησε περίπου από την είσοδο του φαραγγιού στα Καλάβρυτα, στο ύψος του «Κλαουδάτου», και κατέληξε στη στάση Ζαχλωρού του οδοντωτού.
Ήδη από τα πρώτα μέτρα της διαδρομής, κάτω από τον επαρχιακό δρόμο, η εικόνα ήταν ενδεικτική του τι θα ακολουθούσε: εγκατάλειψη και καταστροφή.
Σημεία όπου συνυπάρχουν υποδομές της ΔΕΗ/ΔΕΔΔΗΕ (κολώνες και καλώδια) με μαζική εξάπλωση του μεταχρωματικού έλκους προκαλούν ερωτήματα. Τυχαίο;
Άρρωστα πλατάνια και κορμοί από πεσμένα δέντρα μέσα στην κοίτη του Βουραϊκού, μια εικόνα κατάρρευσης του οικοσυστήματος.
Στιγμιότυπα κατά μήκος της γραμμής του οδοντωτού. Ο κίνδυνος για τη λειτουργία του τραίνου είναι ορατός, ενώ η μη απομάκρυνση των κομμένων μολυσμένων κορμών συνεχίζει να αποτελεί πηγή μόλυνσης.
Τελευταίο, αλλά χαρακτηριστικό, το σημείο στη διασταύρωση Ζαχλωρού όπου έγινε επέμβαση από την ALFA WOOD. Όλα όσα μας είχε προειδοποιήσει ο καθηγητής κ. Τσόπελας ότι δεν πρέπει να γίνονται είναι εδώ: κομμένοι άρρωστοι κορμοί δίπλα σε υγιή δέντρα, καύσεις κοντά στην κοίτη και χωρίς σχέδιο.
Κι όμως, μέσα σε όλα αυτά, η φύση και η άνοιξη επιμένουν. Αυτή η αντίθεση είναι που μας δίνει ελπίδα — αλλά και τη δύναμη να συνεχίσουμε τη συλλογική προσπάθεια για να διατηρήσουμε ό,τι ακόμα μπορούμε!