Έξι μεγάλες κατακυρώσεις χωρίς προηγούμενη δημοσίευση – Επαναλαμβανόμενες αναλήψεις έργων και προβληματισμός για τη συμμετοχή των μικρών εργοληπτικών επιχειρήσεων
Η αντιπλημμυρική προστασία της Αχαΐας αποτελεί ζήτημα δημόσιας ασφάλειας, προστασίας των περιουσιών και ορθής διαχείρισης του δημόσιου χρήματος. Οι καθαρισμοί των ρεμάτων και η συντήρηση των αντιπλημμυρικών υποδομών είναι αναγκαίες παρεμβάσεις, οι οποίες όμως πρέπει να συνοδεύονται από πλήρη διαφάνεια, ουσιαστικό ανταγωνισμό και ισότιμη πρόσβαση των εργοληπτικών επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με τις αποφάσεις 606 έως 611/2026 της Περιφερειακής Επιτροπής Δυτικής Ελλάδας, έξι έργα αποκατάστασης και καθαρισμού ρεμάτων στην Αχαΐα, συνολικού προϋπολογισμού 10,9 εκατομμυρίων ευρώ, κατακυρώθηκαν με διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, στο πλαίσιο αποκατάστασης των ζημιών από τις πυρκαγιές του Αυγούστου 2025.
Οι παρεμβάσεις αφορούν τον Πείρο, τον Παραπείρο, τη Σερδινή, τη Ρενιά, τον Ριόλο, τα Τσουκαλέικα και τα Βραχνέικα, τον Μείλιχο και άλλα ρέματα της Πάτρας, καθώς και τον Χάραδρο και το Θολόρεμα.
Στις συγκεκριμένες έξι κατακυρώσεις εμφανίζονται έξι διαφορετικοί ανάδοχοι. Το στοιχείο αυτό δεν αρκεί για να εξαχθούν συμπεράσματα σχετικά με τη συνολική κατανομή των έργων προηγούμενων ετών, αναδεικνύει όμως την ανάγκη πλήρους καταγραφής των συμβάσεων της τελευταίας εξαετίας.
Η διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προβλέπεται από τη νομοθεσία υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και δεν αποτελεί από μόνη της παρατυπία. Ωστόσο, καθιστά ιδιαίτερα σημαντικό τον έλεγχο των κριτηρίων με τα οποία επιλέγονται οι οικονομικοί φορείς που καλούνται να συμμετάσχουν.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία από την επαρχία Καλαβρύτων. Σύμφωνα με τις αποφάσεις 500/2026 και 699/2026 της Περιφερειακής Επιτροπής, δύο διαφορετικές εντολές μίσθωσης μηχανημάτων για καθαρισμό εμφράξεων υδατορεμάτων στον Δήμο Καλαβρύτων, το 2025 και το 2026, συνολικής αξίας 66.563,20 ευρώ με ΦΠΑ, εμφανίζουν τον ίδιο ανάδοχο.
Η επανάληψη αυτή δεν αποδεικνύει παρανομία ή ευνοϊκή μεταχείριση. Δημιουργεί, ωστόσο, εύλογα ερωτήματα για το πόσοι διαφορετικοί εργολάβοι ήταν διαθέσιμοι και με ποια κριτήρια επιλέχθηκαν οι συγκεκριμένοι οικονομικοί φορείς.
Παράλληλα, σε παλαιότερες αποφάσεις της Περιφέρειας καταγράφονται περιπτώσεις ανάληψης περισσότερων αντιπλημμυρικών υποέργων από τον ίδιο οικονομικό φορέα. Το γεγονός αυτό καθιστά αναγκαία τη συνολική αποτύπωση των αναθέσεων από το 2021 έως σήμερα, με αναφορά στον αριθμό των συμβάσεων και στα αντίστοιχα ποσά.
Η διερεύνηση πρέπει να περιλαμβάνει και τις κοινοπραξίες. Μια εργοληπτική επιχείρηση μπορεί να συμμετέχει σε δημόσια έργα άλλοτε αυτοτελώς και άλλοτε ως μέλος ένωσης οικονομικών φορέων. Για τον λόγο αυτό, η πραγματική συγκέντρωση των συμβάσεων δεν μπορεί να αξιολογηθεί μόνο από τις επωνυμίες των αναδόχων, αλλά απαιτεί έλεγχο της σύνθεσης των κοινοπραξιών και των συμμετοχών τους.
Ήδη σε αντιπλημμυρικές μελέτες της Αχαΐας εμφανίζονται ενώσεις οικονομικών φορέων. Οι μελετητικές αυτές συμβάσεις πρέπει να διακρίνονται από τις εργολαβίες καθαρισμού, χωρίς όμως να εξαιρούνται από τη συνολική αποτύπωση των εταιρικών συνεργασιών.
Την ίδια στιγμή, μικροί εργολήπτες της Αχαΐας εκφράζουν παράπονα ότι ορισμένες επιχειρήσεις αναλαμβάνουν επανειλημμένα αντίστοιχα έργα, ενώ άλλοι επαγγελματίες του κλάδου δεν έχουν ανάλογες ευκαιρίες συμμετοχής.
Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας καλείται να απαντήσει σε συγκεκριμένα ερωτήματα:
- Πόσες συμβάσεις καθαρισμού ρεμάτων και αντιπλημμυρικής συντήρησης έχουν συναφθεί στην Αχαΐα από το 2021 έως σήμερα;
- Πόσοι διαφορετικοί ανάδοχοι έχουν αναλάβει τα έργα και πόσες φορές εμφανίζεται ο καθένας;
- Ποια είναι η σύνθεση των κοινοπραξιών και πόσες φορές συμμετέχουν οι ίδιες επιχειρήσεις, αυτοτελώς ή μέσω συνεργασιών;
- Με ποια κριτήρια επιλέγονται οι επιχειρήσεις που προσκαλούνται στις διαδικασίες χωρίς προηγούμενη δημοσίευση;
- Πόσοι εγγεγραμμένοι εργολάβοι στα σχετικά μητρώα είχαν πραγματική δυνατότητα συμμετοχής και πόσοι τελικά προσκλήθηκαν;
Η ανάγκη άμεσης αντιπλημμυρικής προστασίας δεν αναιρεί την υποχρέωση λογοδοσίας. Αντιθέτως, όσο μεγαλύτερα είναι τα δημόσια κονδύλια και όσο πιο επείγουσες οι παρεμβάσεις, τόσο μεγαλύτερη πρέπει να είναι η διαφάνεια.
Δεν αμφισβητούμε την αναγκαιότητα των έργων. Ζητούμε πλήρη στοιχεία για το πώς ανατίθενται, ποιοι έχουν δυνατότητα συμμετοχής και πώς διασφαλίζεται η ισότιμη αντιμετώπιση των εργοληπτικών επιχειρήσεων.
Οι πολίτες της Αχαΐας δικαιούνται να γνωρίζουν πώς αξιοποιούνται τα χρήματα που διατίθενται για την αντιπλημμυρική προστασία. Και οι μικρές τοπικές επιχειρήσεις δικαιούνται διαφανείς διαδικασίες και πραγματικές ευκαιρίες συμμετοχής.
Γιώργος Μώρος
Φυσικοθεραπευτής – PT MSc (Healthcare Management), RNS
Πρόεδρος Φυσικοθεραπευτών Αχαΐας – Ηλείας του ΠΣΦ
Υποψήφιος Βουλευτής Αχαΐας
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ – ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΒΕΛΟΠΟΥΛΟΣ