Οι τηλεφωνικές και ηλεκτρονικές απάτες εξελίσσονται διαρκώς, υιοθετώντας πιο πειστικές μεθόδους που στοχεύουν στην άμεση εξαπάτηση των πολιτών. Οι δράστες δεν περιορίζονται πλέον σε τυχαία μηνύματα, αλλά κατασκευάζουν περίπλοκα σενάρια, υποδυόμενοι επαγγελματίες όπως λογιστές, τραπεζικούς υπαλλήλους ή στελέχη δημόσιων φορέων. Με την επίκληση του κατεπείγοντος, επιχειρούν να περιορίσουν τον χρόνο αντίδρασης των θυμάτων, εμποδίζοντας τη διασταύρωση των πληροφοριών. Σε μια πρόσφατη εξέλιξη, οι Αρχές προειδοποιούν ακόμη και για τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, η οποία επιτρέπει στους απατεώνες να μιμούνται τη φωνή συγγενικών προσώπων.
Η στρατηγική της πίεσης και η τεχνολογική αναβάθμιση
Η Ελληνική Αστυνομία εξέδωσε ειδική προειδοποίηση στις 13 Αυγούστου, υπογραμμίζοντας πως οι επιτήδειοι εκμεταλλεύονται την ιδιότητα υπαλλήλων σε εταιρείες κοινής ωφέλειας, δημόσιες υπηρεσίες ή τράπεζες. Χρησιμοποιώντας προσχήματα όπως τεχνικές βλάβες, οικονομικές εκκρεμότητες ή επείγοντες ελέγχους, επιδιώκουν να προκαλέσουν σύγχυση. Παράλληλα, η χρήση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης για την προσομοίωση φωνής αποτελεί μια νέα απειλή. Αν και η ΕΛ.ΑΣ. διευκρινίζει ότι τέτοια περιστατικά παραμένουν περιορισμένα, η δυνατότητα αυτή ενισχύει το οπλοστάσιο των δραστών, καθιστώντας τα σενάρια περί «έκτακτης ανάγκης» πιο δύσκολο να αμφισβητηθούν αρχικά.
Η «σταθερή αξία» των λογιστών και οι εξαρθρωμένες οργανώσεις
Ο ρόλος του «λογιστή» παραμένει ένα από τα πιο συνηθισμένα προσωπεία, με τους δράστες να επικαλούνται επιδόματα, επιστροφές φόρου ή ρυθμίσεις οφειλών. Σε προειδοποίηση της 3ης Αυγούστου, η ΕΛ.ΑΣ. περιέγραψε τον τρόπο με τον οποίο οι απατεώνες αποσπούν στοιχεία καρτών και κωδικούς επαλήθευσης. Χαρακτηριστικά παραδείγματα της δράσης τους περιλαμβάνουν:
- Στην Άρτα, θύμα πείστηκε ότι δικαιούται επίδομα και, ακολουθώντας οδηγίες, απώλεσε 2.050 ευρώ από τους τραπεζικούς του λογαριασμούς.
- Τον Ιούλιο, η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος εξάρθρωσε οργάνωση με «τηλεφωνικό κέντρο», η οποία χρησιμοποιούσε την ιδιότητα υπαλλήλου του ΔΕΔΔΗΕ ή λογιστή, αποκομίζοντας παράνομα πάνω από 1,6 εκατ. ευρώ.
- Στην Αιγιάλεια, δράστες έπεισαν ηλικιωμένους να βγάλουν τιμαλφή και χρήματα από τα σπίτια τους με το πρόσχημα της «καταγραφής από δορυφόρο».
- Στη Χαλκίδα, εξιχνιάστηκαν τον Αύγουστο υποθέσεις όπου χρησιμοποιήθηκαν αντίστοιχα προσχήματα για την εξαπάτηση πολιτών.
Από το τηλέφωνο στην οθόνη: Το σύγχρονο phishing
Η παγίδα συχνά μεταφέρεται στο διαδίκτυο μέσω πρακτικών phishing. Στη Σάμο, η Αστυνομία ανακοίνωσε στις 26 Αυγούστου την εξιχνίαση υπόθεσης όπου, μέσω αγγελίας πώλησης κινητού, υποκλάπηκαν τραπεζικά στοιχεία και αφαιρέθηκαν 1.440 ευρώ. Οι απατεώνες ενσωματώνονται πλέον σε πραγματικές συναλλαγές, αποστέλλοντας συνδέσμους για δήθεν πληρωμές. Επιπλέον, η Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος έχει προειδοποιήσει για παραπλανητικά emails που μιμούνται τον e-ΕΦΚΑ, χρησιμοποιώντας πιστά λογότυπα και ορολογία για να πείσουν τον παραλήπτη να πατήσει σε κακόβουλους συνδέσμους.
Οδηγίες προστασίας από τις Αρχές
Οι Αρχές τονίζουν πως κανένας πραγματικός υπάλληλος δεν θα ζητήσει προσωπικά PIN ή κωδικούς μιας χρήσης για την καταβολή επιδόματος. Οι συστάσεις προς τους πολίτες είναι σαφείς:
- Μη συμπληρώνετε οικονομικά δεδομένα σε φόρμες από άγνωστα μηνύματα ή social media.
- Εάν λάβετε τηλεφώνημα από «συγγενή» σε ανάγκη, κλείστε τη γραμμή και καλέστε τον εσείς στον γνωστό αριθμό του.
- Σε περίπτωση επικοινωνίας από «λογιστή», επικοινωνήστε απευθείας με τον δικό σας επαγγελματία.
- Για τραπεζικά ζητήματα, χρησιμοποιείτε αποκλειστικά τις επίσημες εφαρμογές της τράπεζάς σας και αποφεύγετε συνδέσμους από SMS ή email.