Σε πλήρη εξέλιξη τίθεται ο σχεδιασμός για την αντιπυρική θωράκιση της χώρας, καθώς από την 1η Απριλίου 2026 ξεκινά επίσημα η περίοδος υποχρεωτικού καθαρισμού για τους ακάλυπτους χώρους και τα οικόπεδα.
Οι ιδιοκτήτες, μισθωτές και επικαρπωτές οφείλουν να έχουν ολοκληρώσει τις απαραίτητες εργασίες έως τις 15 Ιουνίου, διασφαλίζοντας παράλληλα τη συντήρηση των χώρων τους μέχρι και το τέλος Οκτωβρίου. Η φετινή νομοθεσία προβλέπει αυστηρό πλαίσιο συμμόρφωσης, με την υποχρέωση καθαρισμού να αφορά την πλήρη απομάκρυνση κάθε εύφλεκτης ύλης, όπως ξερά δέντρα, κλαδιά, χόρτα και συσσωρευμένο φυλλόστρωμα, που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως καύσιμο σε περίπτωση πυρκαγιάς.
Οι απαιτούμενες παρεμβάσεις είναι συγκεκριμένες και στοχευμένες, δίνοντας προτεραιότητα στην υλοτομία ξερών δέντρων και την αποκλάδωση της βάσης της κόμης των δέντρων, ώστε να αυξηθεί η απόσταση από το έδαφος. Παράλληλα, επιβάλλεται η αραίωση της θαμνώδους βλάστησης και η απομάκρυνση τυχόν εγκαταλελειμμένων αναφλέξιμων ή εκρηκτικών υλικών και απορριμμάτων. Αξίζει να σημειωθεί πως από τα μέτρα αυτά εξαιρούνται αποκλειστικά οι διαμορφωμένοι και συντηρημένοι κήποι, καθώς και οι φυτευμένες επιφάνειες ακάλυπτων χώρων σε κτήρια και πολυκατοικίες που βρίσκονται σε καλή κατάσταση.
Μια κρίσιμη παράμετρος του φετινού σχεδιασμού είναι η υποχρεωτική υποβολή δήλωσης των εργασιών στο Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας έως τα μέσα Ιουνίου. Η δήλωση γίνεται κατά κανόνα ηλεκτρονικά, ωστόσο προβλέπεται η δυνατότητα φυσικής υποβολής στα ΚΕΠ ή στην Πυροσβεστική για περιπτώσεις ανωτέρας βίας, αναπηρίας ή αντικειμενικής αδυναμίας χρήσης ψηφιακών μέσων. Οι υπόχρεοι έχουν επίσης την ευθύνη για την ασφαλή συλλογή και μεταφορά των υπολειμμάτων καθαρισμού, καθώς η ανεξέλεγκτη απόρριψή τους απαγορεύεται ρητά.
Το νέο πλαίσιο συνοδεύεται από τσουχτερά διοικητικά και ποινικά πρόστιμα για τους παραβάτες. Ειδικότερα, η παράλειψη υποβολής δήλωσης επιφέρει πρόστιμο 100 ευρώ εφόσον ο καθαρισμός έχει γίνει, το οποίο όμως εκτοξεύεται στα 500 ευρώ αν ο χώρος παραμένει ακαθάριστος. Ακόμη αυστηρότερες είναι οι κυρώσεις για την υποβολή ψευδούς δήλωσης, η οποία τιμωρείται με χρηματική ποινή 5.000 ευρώ και ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι μηνών. Σε περιπτώσεις διαρκούς μη συμμόρφωσης, οι Δήμοι έχουν τη δικαιοδοσία να επιβάλουν πρόστιμα έως 2.000 ευρώ, ενώ αν αναγκαστούν να προχωρήσουν σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό, το κόστος της δαπάνης θα καταλογίζεται εξ ολοκλήρου στον ιδιοκτήτη του ακινήτου.