Το επίμονο πρόβλημα της ακρίβειας κρατά για τουλάχιστον έναν ακόμη χρόνο ενεργό έναν από τους μηχανισμούς παρακολούθησης της αγοράς των σούπερ μάρκετ, καθώς διάταξη που μπήκε στο νέο νομοσχέδιο για τις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις παρατείνει έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027 την υποχρέωση ανακοίνωσης των ανατιμήσεων και των ενδεικτικών τιμών στα φρούτα και τα λαχανικά.Πρόκειται για δύο μέτρα κατά της ακρίβειας στα σούπερ μάρκετ που κανονικά θα έληγαν στις 30 Σεπτεμβρίου 2026 και τα οποία διατηρούν πλέον για ακόμη δώδεκα μήνες ανοικτό ένα «παράθυρο» πληροφόρησης του κράτους για το τι πραγματικά συμβαίνει στις τιμές στο ράφι.Η αλλαγή εντάχθηκε στο νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης που έχει ως βασικό αντικείμενο τα κίνητρα για τις ξένες επενδύσεις και κατατέθηκε στη Βουλή στις 22 Σεπτεμβρίου.
Τι αλλάζει στις ανατιμήσεις
Το πρώτο σκέλος αφορά την υποχρέωση ανακοίνωσης των αυξήσεων στις τιμές αγοράς προϊόντων από τους προμηθευτές.Με βάση το ισχύον πλαίσιο, οι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ με ετήσιο τζίρο άνω των 90 εκατ. ευρώ οφείλουν να γνωστοποιούν στο υπουργείο Ανάπτυξης τις αυξήσεις στις τιμές με τις οποίες προμηθεύονται καταναλωτικά προϊόντα που θεωρούνται απαραίτητα για τη διαβίωση ή παρουσιάζουν υψηλή ζήτηση.
Η συγκεκριμένη υποχρέωση είχε ήδη πάρει διαδοχικές παρατάσεις. Μόλις τον Ιούλιο η ημερομηνία λήξης μετακινήθηκε από τις 30 Ιουνίου στις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Τώρα, πριν ακόμη εκπνεύσει η τελευταία παράταση, το νέο νομοσχέδιο μεταφέρει το όριο ένα ολόκληρο έτος αργότερα, στις 30 Σεπτεμβρίου 2027.Στην πράξη, η Πολιτεία διατηρεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα τη δυνατότητα να βλέπει τις αυξήσεις που περνούν οι προμηθευτές προς τις μεγάλες αλυσίδες και να παρακολουθεί την πορεία τους πριν αυτές αποτυπωθούν πλήρως στις τελικές τιμές.
Στο «μικροσκόπιο» και φρούτα – λαχανικά
Στην ίδια ημερομηνία, στις 30 Σεπτεμβρίου 2027, μεταφέρεται και η λήξη του δεύτερου μέτρου, που αφορά την ανακοίνωση ενδεικτικών τιμών λιανικής στα οπωροκηπευτικά.Οι μεγάλες επιχειρήσεις σούπερ μάρκετ, επίσης με τζίρο άνω των 90 εκατ. ευρώ, υποχρεούνται να αποστέλλουν σε τακτά χρονικά διαστήματα στο υπουργείο Ανάπτυξης τις τιμές λιανικής σε συγκεκριμένα φρούτα και λαχανικά.Η λίστα καλύπτει βασικά προϊόντα του καθημερινού τραπεζιού, από ντομάτες, πατάτες, κρεμμύδια και πιπεριές μέχρι μήλα, μπανάνες, λεμόνια και πορτοκάλια.
Μέχρι το τέλος του 2026 το «φρένο» στις προσφορές
Διαφορετικό χρονοδιάγραμμα ακολουθεί το τρίτο μέτρο που συνδέεται άμεσα με τις ανατιμήσεις.Το νομοσχέδιο παρατείνει μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2026 τη ρύθμιση για τον εξορθολογισμό και τη διαφάνεια των τιμών.Πρόκειται ουσιαστικά για τον κανόνα που δεν επιτρέπει σε προϊόν για το οποίο έχει ανακοινωθεί αύξηση τιμής να εμφανιστεί αμέσως μετά ως «προσφορά». Για τρεις μήνες από την εφαρμογή της αυξημένης τιμής απαγορεύεται οποιαδήποτε προωθητική ενέργεια κατά τη διάθεσή του στον καταναλωτή.Με απλά λόγια, ένας προμηθευτής δεν μπορεί να ανεβάσει πρώτα τον τιμοκατάλογο ενός προϊόντος και αμέσως μετά το ίδιο προϊόν να επιστρέψει στο ράφι με εκπτωτική σήμανση, πολυσυσκευασία τύπου προσφοράς ή άλλη προωθητική ενέργεια που δημιουργεί την εικόνα έκπτωσης.Η απαγόρευση αφορά τις κατηγορίες προϊόντων που καλύπτονται από το σχετικό πλαίσιο και εφαρμόζεται σε όλο το λιανεμπόριο, ανεξάρτητα από το αν το προϊόν πωλείται σε σούπερ μάρκετ, άλλο φυσικό κατάστημα ή μέσω διαδικτύου.
Έτσι, ενώ η γνωστοποίηση των ανατιμήσεων και η παρακολούθηση των τιμών στα οπωροκηπευτικά παίρνουν παράταση μέχρι το φθινόπωρο του 2027, το ειδικό «μπλόκο» στις προσφορές μετά από αύξηση τιμής διατηρείται, με βάση το σημερινό κείμενο του νομοσχεδίου, μέχρι το τέλος του 2026.