Η περίοδος των θερινών αδειών πλησιάζει και για χιλιάδες εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα το επίδομα αδείας φέτος έρχεται «τονωμένο». Η αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ μεικτά (από 880 ευρώ) που τέθηκε σε ισχύ από την 1η Απριλίου 2026, συμπαρασύρει προς τα πάνω και τις αποδοχές του επιδόματος αδείας.
Σύμφωνα με την ισχύουσα εργατική νομοθεσία, το επίδομα αδείας χορηγείται σε όλους τους εργαζόμενους που διατηρούν ενεργή εργασιακή σχέση, και καταβάλλεται είτε με την έναρξη της άδειας είτε σταδιακά μαζί με τις αποδοχές του διαστήματος της άδειας. Παράλληλα, στο νομοσχέδιο για τα εργασιακά περιλαμβάνεται διάταξη για την περαιτέρω κατάτμηση της άδειας κατόπιν συμφωνίας εργαζόμενου και εργοδότη.
Αύξηση στο επίδομα αδείας λόγω κατώτατου μισθού
Από την 1η Απριλίου 2026, ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε στα 920 ευρώ μεικτά, από 880 ευρώ που ήταν προηγουμένως. Σύμφωνα με την ισχύουσα εργατική νομοθεσία, κάθε εργαζόμενος δικαιούται ετήσια άδεια με πλήρεις αποδοχές, ενώ ο εργοδότης υποχρεούται να τη χορηγήσει εντός δύο μηνών από την ημερομηνία υποβολής του σχετικού αιτήματος.
Πώς υπολογίζεται το επίδομα αδείας
Το επίδομα αδείας υπολογίζεται βάσει των τακτικών αποδοχών του εργαζομένου και υπόκειται σε ανώτατα όρια, ανάλογα με τον τρόπο αμοιβής:
Για εργαζόμενους με μηνιαίο μισθό: το επίδομα δεν μπορεί να ξεπερνά τις αποδοχές 15 ημερών. Συνήθως αντιστοιχεί στο μισό του μηνιαίου μισθού.
Για εργαζόμενους με ημερομίσθιο ή ποσοστά: αντιστοιχεί σε 13 ημερομίσθια.
Το επίδομα αδείας καταβάλλεται μόνο σε εργαζομένους που βρίσκονται σε ενεργή εργασιακή σχέση. Δεν το δικαιούνται όσοι είναι άνεργοι και λαμβάνουν τακτικό επίδομα ανεργίας από τη ΔΥΠΑ.
Για τη διευκόλυνση των εργαζομένων, το Κέντρο Πληροφόρησης Εργαζομένων και Ανέργων (ΚΕΠΕΑ) της ΓΣΕΕ διαθέτει στην ιστοσελίδα του online εφαρμογή, μέσω της οποίας μπορεί ο καθένας να υπολογίσει το ύψος του επιδόματος που δικαιούται.
Υποχρεωτική άδεια το καλοκαίρι για το 50% του προσωπικού
Κατά τη θερινή περίοδο, ισχύει ειδική πρόβλεψη για τη λήψη της άδειας: τουλάχιστον το 50% των εργαζομένων κάθε επιχείρησης θα πρέπει να λάβει την ετήσια άδειά του μεταξύ 1ης Μαΐου και 30ης Σεπτεμβρίου. Το αντίστοιχο επίδομα αδείας καταβάλλεται είτε ολόκληρο στην αρχή της άδειας είτε σε δόσεις μαζί με τις αποδοχές της περιόδου.
Τι ισχύει με την άδεια το 2026
Μέχρι πρότινος, η ετήσια άδεια έπρεπε να λαμβάνεται ενιαία, εκτός και αν υπήρχε αίτημα του εργαζομένου για κατάτμησή της. Ακόμη και τότε, ο νόμος απαιτούσε οι δύο εβδομάδες να χορηγούνται συνεχόμενα.
Με τις νέες ρυθμίσεις, δίνεται μεγαλύτερη ευελιξία στους εργαζομένους, οι οποίοι θα μπορούν να επιλέξουν – με τη συναίνεση του εργοδότη – να κατανείμουν την άδειά τους σε περισσότερα χρονικά διαστήματα εντός του ίδιου έτους. Για παράδειγμα, θα μπορούν να τη λάβουν σε τέσσερις επιμέρους περιόδους, ανάλογα με τις ανάγκες τους.
Με τη νέα διάταξη αυτό που γίνεται σήμερα κατόπιν άτυπης συνεννόησης μεταξύ των εργαζόμενων και των λογιστηρίων των επιχειρήσεων, έρχεται να ρυθμιστεί με νόμο που θα δίνει το δικαίωμα στον εργαζόμενο να κάνει αίτηση για το διάστημα που επιθυμεί να πάρει την άδειά του ερχόμενος κατόπιν διαπραγμάτευσης με τον εργοδότη του.
Με βάση το ισχύον καθεστώς για τις θερινές (ετήσιες) άδειες στον ιδιωτικό τομέα, οι εργαζόμενοι δικαιούνται τα εξής:
Πενθήμερη απασχόληση
- Α’ έτος: 20 ημέρες άδεια
- Β’ έτος (συμπληρωμένο 12μηνο): 21 ημέρες άδεια
- Γ’ έτος και μετά: 22 ημέρες άδεια
- Με 10 και άνω χρόνια στον ίδιο εργοδότη ή 12 έτη συνολικά: 25 ημέρες άδεια
- Με 25ετή προϋπηρεσία: 26 ημέρες άδεια
Εξαήμερη απασχόληση
- Α’ έτος: 24 μέρες άδεια
- Β’ έτος: 25 μέρες άδεια
- Γ’ έτος και μετά: 26μέρες άδεια
- Μετά 10 έτη: 30 ημέρες άδεια
- Μετά 25 έτη: 31 ημέρες άδεια
Σήμερα, η κατάτμηση του χρόνου αδείας επιτρέπεται μόνο κατ’ εξαίρεση σε δύο περιόδους από τις οποίες η μία πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον 12 εργάσιμες ημέρες επί εξαήμερου εβδομαδιαίας εργασίας και 10 εργάσιμες ημέρες επί πενθημέρου μετά από έγγραφη αίτηση του εργαζομένου προς τον εργοδότη. Ωστόσο πρακτικά στις περισσότερες επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα η άδεια δίνεται για τρεις εβδομάδες τον Αύγουστο που παραδοσιακά είναι μήνας διακοπών.
Τα προβλήματα δημιουργούνται όταν οι εργαζόμενοι απασχολούνται σε επιχειρήσεις που οι καλοκαιρινοί μήνες είναι οι μήνες με τη μεγαλύτερη ζήτηση, όπως για παράδειγμα οι ποτοποιίες–ζυθοποιίες, οι εταιρίες εμφιαλωμένων νερών, τα σούπερ μάρκετ που λειτουργούν στα νησιά, οι μεταφορικές εταιρίες, κ.α