Ένα νέο πλέγμα διασταυρώσεων και ελέγχων στην αγορά ακινήτων και στις επαγγελματικές δαπάνες ενεργοποιεί το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με στόχο τον περιορισμό της φοροδιαφυγής, της καταστρατήγησης των επιδοτήσεων και των στρεβλώσεων στον υπολογισμό των φορολογικών επιβαρύνσεων.
Τροπολογία που κατατέθηκε στη Βουλή εισάγει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ, αξιοποιώντας για πρώτη φορά σε ευρεία κλίμακα τα στοιχεία της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου, ενώ θεσπίζει αυστηρά πρόστιμα για όσους αποκρύπτουν ή δηλώνουν ανακριβώς στοιχεία στο νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ).
Την ίδια στιγμή, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων προχωρά σε μία ακόμη παρέμβαση κατά της φοροδιαφυγής, αλλάζοντας πλήρως το καθεστώς έκδοσης παραστατικών για τις αγορές καυσίμων από επαγγελματίες και επιχειρήσεις.
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ από το 2027. Με το νέο πλαίσιο, η φορολογική διοίκηση θα αξιοποιεί και τα δεδομένα της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτηρίου, ώστε ο φόρος να αντανακλά την πραγματική επιφάνεια και χρήση κάθε ακινήτου.
Σήμερα, η εκκαθάριση του φόρου βασίζεται κυρίως στα στοιχεία που προκύπτουν από το Κτηματολόγιο, τους τίτλους κτήσης ή τις οικοδομικές άδειες. Ωστόσο, σε αρκετές περιπτώσεις έχουν καταγραφεί αποκλίσεις μεταξύ των επίσημων στοιχείων και της πραγματικής κατάστασης του ακινήτου.
Με τη νέα ρύθμιση, όταν η πραγματική επιφάνεια είναι μεγαλύτερη από εκείνη που εμφανίζεται στα υφιστάμενα έγγραφα ή όταν έχει μεταβληθεί η χρήση του ακινήτου, ο ΕΝΦΙΑ θα υπολογίζεται με βάση τα πραγματικά δεδομένα.
Αντίθετα, σε περιπτώσεις όπου έχει εκδοθεί Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και προκύπτει μικρότερη επιφάνεια από αυτή που αναγράφεται στα επίσημα στοιχεία, θα λαμβάνεται υπόψη η επιφάνεια που προκύπτει από την Ταυτότητα Κτιρίου.
Παράλληλα, προβλέπεται ότι οι δηλώσεις Ε9, οι πράξεις προσδιορισμού ΕΝΦΙΑ και τα σχετικά πιστοποιητικά που έχουν ήδη εκδοθεί δεν θα θεωρούνται ανακριβή ούτε θα επιβάλλονται κυρώσεις όταν οι διαφορές οφείλονται σε μικρότερη πραγματική επιφάνεια που αποδεικνύεται μέσω της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου.
Πρόστιμα για το νέο Μητρώο Ακινήτων
Κεντρικό ρόλο στο νέο σύστημα αποκτά και το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), μέσω του οποίου το Δημόσιο θα παρακολουθεί τη χρήση των ακινήτων και θα διασταυρώνει στοιχεία που συνδέονται με επιδοτήσεις, ενισχύσεις και κοινωνικές παροχές.
Για την αποτελεσματική λειτουργία του μηχανισμού θεσπίζονται συγκεκριμένες κυρώσεις.
Πρόστιμο 500 ευρώ θα επιβάλλεται όταν δεν δηλώνεται εγκαίρως η εκμίσθωση ή η δωρεάν παραχώρηση ενός ακινήτου εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών.
Το πρόστιμο διπλασιάζεται και φθάνει τα 1.000 ευρώ στις περιπτώσεις όπου υποβάλλονται ανακριβή στοιχεία και αυτά χρησιμοποιούνται για τη λήψη επιδομάτων, αγροτικών ενισχύσεων ή άλλων κρατικών παροχών.
Ακόμη και όταν τα ανακριβή στοιχεία δεν οδηγούν σε λήψη ενίσχυσης, προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο 100 ευρώ.
Στόχος του μέτρου είναι να περιοριστούν φαινόμενα καταχρηστικής αξιοποίησης κρατικών προγραμμάτων μέσω ψευδών ή ελλιπών δηλώσεων σχετικά με τη χρήση των ακινήτων.
Τέλος στις «φουσκωμένες» δαπάνες καυσίμων
Παράλληλα, η ΑΑΔΕ προχωρά σε αλλαγές που επηρεάζουν άμεσα επαγγελματίες και επιχειρήσεις. Από την 1η Ιανουαρίου 2027, κάθε αγορά καυσίμων για επαγγελματική χρήση από πρατήρια θα συνοδεύεται υποχρεωτικά από τιμολόγιο στο οποίο θα αναγράφεται το ΑΦΜ του πελάτη, ανεξαρτήτως ποσού συναλλαγής.
Η ρύθμιση ουσιαστικά καταργεί τη δυνατότητα αξιοποίησης απλών αποδείξεων λιανικής για τη δημιουργία τεχνητών επαγγελματικών δαπανών. Μέχρι σήμερα, σε ορισμένες περιπτώσεις συγκεντρώνονταν αποδείξεις καυσίμων οι οποίες στη συνέχεια χρησιμοποιούνταν για την έκδοση τιμολογίων και την εμφάνιση μεγαλύτερων εξόδων από τα πραγματικά.
Με το νέο σύστημα, κάθε συναλλαγή θα διαβιβάζεται αυτόματα στην πλατφόρμα myDATA, επιτρέποντας στην ΑΑΔΕ να παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο τις σχετικές δαπάνες.
Το υπουργείο Οικονομικών εκτιμά ότι ο συνδυασμός των νέων παρεμβάσεων δημιουργεί ένα ισχυρότερο πλαίσιο διαφάνειας τόσο στην αγορά ακινήτων όσο και στη φορολογική απεικόνιση των επαγγελματικών συναλλαγών, περιορίζοντας τα περιθώρια φοροαποφυγής και παράνομης είσπραξης κρατικών ενισχύσεων.