Θυμάμαι στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν εργαζόμουν ως νοσηλευτής, ότι μία από τις πρώτες εργασίες της ημέρας ήταν η αλλαγή των κλινοσκεπασμάτων των ασθενών. Κάθε πρωί τα κρεβάτια στρώνονταν από την αρχή, με καθαρά σεντόνια, προσοχή στη λεπτομέρεια και απόλυτο σεβασμό προς τον άνθρωπο που νοσηλευόταν.
Για πολλούς ίσως αυτό να φαίνεται μια απλή διαδικασία. Για όσους όμως υπηρέτησαν τη νοσηλευτική, γνωρίζουν ότι το σωστό στρώσιμο του κρεβατιού δεν ήταν μια τυπική υποχρέωση. Ήταν μέρος της φροντίδας. Ήταν μια πράξη σεβασμού προς τον ασθενή. Ήταν ένας τρόπος να του δείξεις ότι, παρά την ασθένεια και την ταλαιπωρία του, εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται με αξιοπρέπεια.
Το λεγόμενο «νοσηλευτικό στρώσιμο» αποτελούσε ολόκληρη τέχνη. Η ακρίβεια στις γωνίες, η καθαριότητα, η τάξη και η προσεγμένη εικόνα του θαλάμου ήταν στοιχεία που αξιολογούνταν καθημερινά. Δεν ήταν λίγες οι φορές που μια υπεύθυνη νοσηλεύτρια ή μια προϊσταμένη έκανε παρατηρήσεις όταν κάτι δεν είχε γίνει σωστά. Όχι από υπερβολή, αλλά γιατί υπήρχε η αντίληψη ότι η ποιότητα της φροντίδας ξεκινά από τα βασικά.
Σήμερα, δυστυχώς, πολλές από αυτές τις εικόνες μοιάζουν με ανάμνηση μιας άλλης εποχής.
Σε αρκετές περιπτώσεις, δεν συζητάμε πλέον για το αν το κρεβάτι είναι σωστά στρωμένο. Συζητάμε για το αν υπάρχουν επαρκή σεντόνια. Και όταν υπάρχουν, η κατάστασή τους συχνά δεν ανταποκρίνεται ούτε στις στοιχειώδεις απαιτήσεις που αξίζει να έχει ένας άνθρωπος ο οποίος νοσηλεύεται σε δημόσιο νοσοκομείο.
Οι εικόνες που συναντά κανείς σε ορισμένες δομές υγείας δεν προσβάλλουν μόνο την αισθητική. Προσβάλλουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Διότι ο ασθενής δεν έχει ανάγκη μόνο από φάρμακα και ιατρικές πράξεις. Έχει ανάγκη και από το αίσθημα ότι το κράτος τον σέβεται τη στιγμή που βρίσκεται σε μία από τις πιο δύσκολες περιόδους της ζωής του.
Δεν γράφω τα παραπάνω για να κατηγορήσω το νοσηλευτικό, ιατρικό ή λοιπό υγειονομικό προσωπικό. Αντίθετα. Γνωρίζω πολύ καλά ότι οι άνθρωποι του Εθνικού Συστήματος Υγείας δίνουν καθημερινά έναν δύσκολο αγώνα, συχνά με ελλείψεις, υποστελέχωση και μέσα που δεν επαρκούν. Πολλές φορές κατορθώνουν να προσφέρουν υπηρεσίες υψηλού επιπέδου χάρη αποκλειστικά στο φιλότιμο, στην εμπειρία και στην αυταπάρνησή τους.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν αφορά τους εργαζόμενους. Αφορά την Πολιτεία.
Πώς είναι δυνατόν, το 2026, να θεωρείται πολυτέλεια η επάρκεια βασικού ιματισμού σε ένα νοσοκομείο; Πώς είναι δυνατόν να δαπανώνται εκατομμύρια σε άλλους τομείς, ενώ η στοιχειώδης καθημερινότητα του ασθενούς να παραμένει προβληματική;
Αν η εικόνα αυτή οφείλεται σε οικονομική αδυναμία, τότε υπάρχει σοβαρό πρόβλημα προτεραιοτήτων. Αν οφείλεται σε αδιαφορία ή διοικητική αδράνεια, τότε το πρόβλημα είναι ακόμη μεγαλύτερο.
Ο πολιτισμός ενός κράτους δεν κρίνεται μόνο από τα μεγάλα έργα και τις εξαγγελίες. Κρίνεται και από το πώς φροντίζει τον αδύναμο, τον ηλικιωμένο, τον ασθενή. Κρίνεται από το αν ο άνθρωπος που βρίσκεται σε ένα νοσοκομειακό κρεβάτι αισθάνεται ότι αντιμετωπίζεται ως πολίτης με δικαιώματα ή ως ένας αριθμός σε έναν θάλαμο.
Η φροντίδα δεν ξεκινά από τα μεγάλα. Ξεκινά από τα βασικά.
Και όταν ακόμη και τα βασικά αρχίζουν να λείπουν, τότε δεν έχουμε απλώς πρόβλημα υγείας. Έχουμε πρόβλημα σεβασμού προς τον άνθρωπο.
Γεώργιος Μώρος
Φυσικοθεραπευτής MSc
ΠολιτευτήςΑχαΐας
Ελληνική Λύση – Κυριάκος Βελόπουλος