Η μίσθωση κατοικίας δεν «σβήνει» αυτόματα με τη λήξη της ημερομηνίας που έχει δηλωθεί στο σύστημα της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων. Αν δεν υποβληθεί δήλωση «Λύσης», η σύμβαση θεωρείται ότι παραμένει σε ισχύ. Αυτό προκύπτει από τις οδηγίες της ΑΑΔΕ για τις Δηλώσεις Μισθωμάτων, όπου επισημαίνεται ότι για νέες μισθώσεις δεν απαιτείται δήλωση παράτασης, καθώς η μίσθωση θεωρείται ενεργή μέχρι να δηλωθεί η λύση της, θέση που υιοθετήθηκε στην πράξη έπειτα και από παρεμβάσεις της ΠΟΜΙΔΑ, ώστε να σταματήσει η επιβολή προστίμων για άτυπες παρατάσεις.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η λεπτομέρεια που πολλοί ιδιοκτήτες ακινήτων φοβούνται: όταν στο σύστημα η δήλωση εμφανίζεται ως «Αρχική», ενώ στο ιδιωτικό συμφωνητικό αναγράφεται «Συνέχιση Ιδιωτικού Συμφωνητικού Μισθώσεως Κατοικίας». Όπως διευκρινίζεται, αυτό δεν δημιουργεί κανένα μελλοντικό πρόβλημα. Υπερισχύει το ιδιωτικό συμφωνητικό και κυρίως η πραγματική κατάσταση. Η ηλεκτρονική ένδειξη δεν αναιρεί τη συνέχεια της μίσθωσης ούτε αλλοιώνει τη νομική της φύση.
Εξίσου κρίσιμο είναι το τι συμβαίνει όταν υπάρχουν δύο ενοικιαστές και μόνο ο ένας έχει αποδεχθεί ηλεκτρονικά τη δήλωση. Στην πράξη, η μη δήλωση άρνησης εντός μηνός από την ανάρτηση ισοδυναμεί με αποδοχή. Δηλαδή, ακόμη και αν δεν έχει πατηθεί το κουμπί «Αποδοχή» από όλους, η σύμβαση θεωρείται ισχυρή εφόσον δεν έχει καταχωριστεί ρητή άρνηση μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία.
Δύο χαρακτηριστικές περιπτώσεις που απασχολούν ιδιοκτήτες
Αν μια μίσθωση έχει δηλωθεί με διάρκεια έως 28/2/2026 και μετά την ημερομηνία αυτή ο ενοικιαστής παραμένει στο ακίνητο με το ίδιο μίσθωμα και τους ίδιους όρους, χωρίς να υποβληθεί τροποποιητική δήλωση, για την ΑΑΔΕ η μίσθωση συνεχίζει να υφίσταται μέχρι να δηλωθεί «Λύση». Δεν επιβάλλεται πρόστιμο απλώς και μόνο επειδή δεν δηλώθηκε παράταση. Αντίθετα, αν ο ιδιοκτήτης δηλώσει «Λύση» στο σύστημα πριν παραλάβει τα κλειδιά και ο ενοικιαστής δεν αποχωρήσει, η ηλεκτρονική καταχώριση δεν τον υποχρεώνει να φύγει, ενώ ο ιδιοκτήτης μπορεί να απολέσει τη δυνατότητα διαταγής απόδοσης λόγω λήξης μίσθωσης και το δικαίωμα αναβολής φορολόγησης για ανείσπρακτα ενοίκια.
Στην πράξη, η διοίκηση έχει αφήσει πίσω τη στενή, ημερολογιακή λογική της «τυπικής λήξης» και αντιμετωπίζει τη μίσθωση όπως πραγματικά εξελίσσεται: παραμένει ενεργή όσο δεν δηλώνεται λύση και όσο τα μέρη συνεχίζουν τη συμφωνία τους, μεταφέροντας το βάρος από τη γραφειοκρατική λεπτομέρεια στη σωστή και έγκαιρη κίνηση του ιδιοκτήτη μέσα στο σύστημα. Αυτό είναι και το πραγματικό διακύβευμα για τους ιδιοκτήτες που σκέφτονται παράταση: όχι απλώς τι προβλέπει το σύστημα, αλλά πώς θα κινηθούν ώστε να μη χάσουν δικαιώματα, φορολογικά εργαλεία και διαπραγματευτική ισχύ απέναντι στον ενοικιαστή.