ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΗ ΚΕΦΑΛΑ
Τον τελευταίο χρόνο η εικόνα της Εστίασης, στην Πάτρα, έχει µεταβληθεί αισθητά, µε τον Κλάδο να βιώνει µια σειρά από αντιφατικές τάσεις. Από τη µία να παρατηρείται η άνθηση νέων Καφετεριών, Φαγάδικων ή Μπαρ, ιδιαίτερα σε περιοχές µε αυξηµένη φοιτητική κίνηση και από την άλλη, Επιχειρηµατίες και Φορείς της Αγοράς να βλέπουν σηµαντική πτώση στον τζίρο και αυξηµένη δυσκολία βιωσιµότητας για τα περισσότερα καταστήµατα, µε την όλη κατάσταση να αποτυπώνει ένα περιβάλλον υπερπροσφοράς, µειωµένης κατανάλωσης και έλλειψης νέων ιδεών.
Άνοδος & Πτώση
Η Πάτρα, ως Φοιτητούπολη, συνεχίζει να καταγράφει µια σταθερή αύξηση στις επιχειρήσεις Εστίασης, που στοχεύουν σε µικρές ηλικίες. Οι επαγγελµατίες του χώρου επιλέγουν να ανοίγουν καφετέριες µε χαµηλό κόστος, προσδοκώντας σταθερή κίνηση από σπουδαστές και νεαρούς εργαζόµενους. Η τάση αυτή ενισχύθηκε το 2025, µε αρκετά νέα µαγαζιά για καφέ ή ποτό να κάνουν την εµφάνισή τους σε κεντρικούς δρόµους, πλατείες και γειτονιές που θεωρούνται «πιάτσες»! Παρ’ όλα αυτά, η αύξηση του αριθµού των καταστηµάτων δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη αύξηση στην κατανάλωση, δηµιουργώντας έτσι ένα έντονα ανταγωνιστικό τοπίο.
Σύµφωνα µε τον Σύλλογο Καταστηµαρχών Εστίασης Αναψυχής Νοµού Αχαΐας (ΣΚΕΑΝΑ), επισήµως, η Εστίαση στην Πάτρα καταγράφει πτώση 11%, κάτι που αποδίδεται – εν µέρει – στη διευρυµένη χρήση καρτών πληρωµής.
Αιτία
Αν η και οι ηλεκτρονικές συναλλαγές διευκολύνουν τους πελάτες, εντούτοις έχει επιφέρει µεγαλύτερη διαφάνεια, µε αποτέλεσµα πολλές επιχειρήσεις να µην έχουν τη δυνατότητα να απορροφήσουν τη φορολογική επιβάρυνση. Αυτό συνεπάγεται µια ακόµη µεγαλύτερη οικονοµική πίεση στα περιθώρια κέρδους. Οι επαγγελµατίες επισηµαίνουν ότι η λειτουργία µε κάρτες, σε συνδυασµό µε το ήδη υψηλό κόστος ενέργειας, πρώτων υλών και ενοικίων, περιορίζει ακόµη περισσότερο την κερδοφορία.
Τζίρος & Αντοχές
Η συνολική πτώση του τζίρου – σύµφωνα µε στελέχη του κλάδου – φτάνει στο 25 µε 30%. Για πολλές επιχειρήσεις αυτό αποτελεί µια απειλή στις αντοχές τους. Η µείωση της κατανάλωσης, τόσο από τους µόνιµους κατοίκους όσο και από τους φοιτητές, είναι εµφανής.
Παρόλο που ανοίγουν νέες επιχειρήσεις πολλές από τις παλιές δεν καταφέρνουν να παραµείνουν ανταγωνιστικές. Η πίεση αυτή έχει οδηγήσει αρκετούς επαγγελµατίες του Κέντρου να βάλουν «λουκέτο» τον τελευταίο χρόνο ή να δηλώσουν ότι εξετάζουν το ενδεχόµενο να πουλήσουν το κατάστηµά τους.
Υπερπροσφορά & Ισορροπίες
Ένα από τα σηµαντικότερα προβλήµατα που αναδεικνύουν οι επαγγελµατίες είναι η υπερπροσφορά καταστηµάτων στην πόλη. Αναλογικά, εκεί όπου η αγορά της Πάτρας θα µπορούσε να στηρίξει περίπου 100 τέτοιες επιχειρήσεις, σήµερα λειτουργούν σχεδόν 400. Η τεράστια αυτή αναντιστοιχία έχει δηµιουργήσει µια αγορά «κορεσµένη», που ασφυκτιά κι έτσι οι πιθανότητες επιβίωσης µειώνονται αισθητά.
Οι ειδικοί του κλάδου σηµειώνουν ότι µεγάλο µέρος των προβληµάτων θα µπορούσε να είχε αποφευχθεί µε µια πιο ισορροπηµένη ανάπτυξη, αλλά οι επιχειρηµατικές κινήσεις των τελευταίων ετών φαίνεται να έχουν ξεπεράσει τις πραγµατικές ανάγκες της Πάτρας. Επισηµαίνουν επίσης ότι η έλλειψη στρατηγικού σχεδιασµού, έχει εντείνει ακόµη περισσότερο την κρίση, οδηγώντας πολλές επιχειρήσεις σε συχνές αλλαγές ιδιοκτησίας.
Καινοτοµία & Πώληση
Παρά την πληθώρα των µαγαζιών, οι επαγγελµατίες επισηµαίνουν ότι η αγορά στερείται πραγµατικά φρέσκων ιδεών. Πολλά από τα νέα καταστήµατα ακολουθούν παρόµοια µοντέλα λειτουργίας, χωρίς διαφοροποίηση στο concept, στην ποιότητα ή στις παρεχόµενες υπηρεσίες. Η «κόπωση» του κοινού από τις επαναλαµβανόµενες προτάσεις φαίνεται να συµβάλλει επίσης στη µείωση της κατανάλωσης. Η έλλειψη καινοτοµίας, σε συνδυασµό µε το κόστος λειτουργίας, καθιστά δύσκολη την ανάπτυξη ενός µοναδικού χαρακτήρα για την πατρινή εστίαση.
Ένα ακόµη στοιχείο, που σκιαγραφεί την εικόνα της αγοράς είναι το αυξηµένο ενδιαφέρον των επιχειρηµατιών να πουλήσουν τα καταστήµατά τους. Φέτος σχεδόν όλοι οι καταστηµατάρχες δηλώνουν πρόθυµοι να προχωρήσουν σε πώληση, γεγονός το οποίο υποδηλώνει µεγάλη ανασφάλεια και αβεβαιότητα για το µέλλον.
Άλλα
Παράλληλα, παρατηρείται το παράδοξο φαινόµενο πολλοί νέοι επιχειρηµατίες, αντί να αγοράζουν ήδη διαθέσιµα προς πώληση καταστήµατα, να επιλέγουν να ανοίξουν εξ ολοκλήρου νέα, αυξάνοντας ακόµη περισσότερο τον κορεσµό.
ΤΑΣΟΣ ΓΙΑΤΡΑΣ- Αντιπρόεδρος Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εστιατορικών & Συναφών Επαγγελμάτων
«Νέοι επιχειρηµατίες εισέρχονται στην αγορά χωρίς επαρκή προετοιµασία»
«Το συνεχές άνοιγµα νέων καταστηµάτων Εστίασης, παρά τον ήδη υπερκορεσµένο και συχνά υπερχρεωµένο κλάδο, αποκαλύπτει τα βαθιά διαρθρωτικά προβλήµατα της Ελληνικής Οικονοµίας. Η Εστίαση εξακολουθεί να θεωρείται ‘εύκολη’ επιχειρηµατική επιλογή, παρότι απαιτεί υψηλό επαγγελµατισµό, σωστή κοστολόγηση και σηµαντικό κεφάλαιο για βιώσιµη λειτουργία. Η απουσία εναλλακτικών επενδύσεων και η περιορισµένη παραγωγική βάση οδηγούν σε υπερπροσφορά και έντονο ανταγωνισµό. Ταυτόχρονα, το υψηλό λειτουργικό κόστος και το βαρύ φορολογικό πλαίσιο µειώνουν τη διάρκεια ζωής των επιχειρήσεων, ενώ οι ρυθµίσεις οφειλών τις κρατούν ενεργές χωρίς ουσιαστική εξυγίανση. Συχνά, νέοι επιχειρηµατίες εισέρχονται στην αγορά χωρίς επαρκή προετοιµασία και µε υπερεκτίµηση της ζήτησης».
ΤΑΚΗΣ ΜΑΤΘΑΙΟΠΟΥΛΟΣ-ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΣΚΕΑΝΑ
«Η πόλη δεν µπορεί να στηρίξει άλλες επιπολαιότητες»
«Η Εστίαση, στην Πάτρα δεν χρειάζεται νέα µαγαζιά. Αυτό που λείπει είναι η λογική και ο σωστός σχεδιασµός. Δεν µπορώ να καταλάβω πώς γίνεται, την ώρα που δεκάδες καταστήµατα πωλούνται επειδή δεν µπορούν να αντέξουν τις οικονοµικά, να εµφανίζονται συνεχώς καινούργιοι και να ανοίγουν περισσότερα. Αντί να αξιοποιηθούν τα υπάρχοντα και ήδη εξοπλισµένα καταστήµατα, επιλέγεται η δηµιουργία νέων, επιβαρύνοντας ακόµη περισσότερο µια αγορά, που είναι ξεκάθαρα κορεσµένη. Αυτό αποτελεί τραγικό λάθος. Η υπερπροσφορά οδηγεί µόνο σε λουκέτα, χαµένα χρήµατα. Η πόλη που δεν µπορεί να στηρίξει άλλες επιπολαιότητες».
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΤΟΠΟΥΛΗΣ-πρ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΣΚΕΑΝΑ
«Στο Ιστορικό κέντρο η αδειοδότηση να σταµατήσει για αρκετά χρόνια»
«Είναι καταστροφικό αυτό που συµβαίνει και επηρεάζει αρνητικά όλες τις πλευρές. Πρώτα απ’ όλα, πλήττει τους παλιούς επιχειρηµατίες και, δεύτερον, τους νέους, οι οποίοι, κυρίως οι πιο συντηρητικοί, δεν θα µπορούν να καλύψουν τα έξοδα, που προκύπτουν και σαφώς θα χάσουν και την επένδυση που έχουν πραγµατοποιήσει. Όχι µόνο δεν θα πάρουν πίσω τα χρήµατα της επένδυσης, αλλά θα κινδυνεύουν και ένα µεγάλο ποσοστό εξ αυτών να καταστραφεί σταδιακά µέσα στο χρόνο. Η πολιτεία θα έπρεπε να έχει µεριµνήσει γι’ αυτό και να προστατεύσει τους επιχειρηµατίες από τα προβλήµατα που δηµιουργούνται. Τουλάχιστον για το Ιστορικό κέντρο, η αδειοδότηση θα έπρεπε να σταµατήσει για αρκετά χρόνια, διαφορετικά δηµιουργούνται σοβαρά προβλήµατα σε όλους».