Τα 200 χρόνια από την Έξοδο των Ελευθέρων Πολιορκημένων συνιστούν έτος-ορόσημο για την πορεία της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Το Μεσολόγγι ταυτίστηκε, όσο καμία άλλη ελληνική πόλη, με την Επανάσταση του 1821 και τον αγώνα των Ελλήνων για την ελευθερία.
Ο αγώνας των Μεσολογγιτών κατέστη κοινός αγώνας όλων των Ελλήνων. Η περίπτωση του Μεσολογγίου αναδεικνύει, μεταξύ άλλων, τη δύναμη της συλλογικότητας και τη σημασία της συμφιλίωσης, της ομόνοιας και της αλληλεγγύης — αξίες που, όταν ενεργοποιούνται, οδηγούν σε σπουδαία επιτεύγματα.
Σε μια εποχή κατά την οποία δοκιμάζονται τα όρια της αλληλεγγύης, της δημοκρατίας και της ταυτότητας, η αυτοθυσία των Ελευθέρων Πολιορκημένων αναδεικνύει διαχρονικά πρότυπα αγώνα, συνεργασίας, ελπίδας, υπέρβασης, αξιοπρέπειας και ελευθερίας. Σήμερα, μέσα σε ένα περιβάλλον ραγδαίων κοινωνικών, τεχνολογικών και περιβαλλοντικών μεταβολών, οι αξίες αυτές αποκτούν νέο και επίκαιρο νόημα. Οι νέοι καλούνται να αναζητήσουν το δικό τους «Μεσολόγγι» και να σταθούν με θάρρος απέναντι σε σύγχρονες προκλήσεις, όπως η κλιματική κρίση, η κοινωνική ανισότητα, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η Τεχνητή Νοημοσύνη και η ανάγκη για ειρηνική συνύπαρξη.
Στο πλαίσιο αυτό, η Περιφερειακή Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δυτικής Ελλάδας θεωρεί καθήκον της να ενεργοποιήσει την εκπαιδευτική κοινότητα μέσα από μια δράση πανελλήνιας εμβέλειας. Στόχος είναι η ανάδειξη αξιών και προτύπων για τους μαθητές και τις μαθήτριες, η καλλιέργεια της ιστορικής συνείδησης και η ενδυνάμωσή τους ως κριτικά σκεπτόμενων πολιτών του αύριο, καθώς και η απόδοση τιμής στους «Ελεύθερους Πολιορκημένους». Για τον σκοπό αυτό, διοργανώνεται διήμερο Επιστημονικό και Εκπαιδευτικό Συνέδριο με τίτλο: «Όλη η Ελλάδα ένα Μεσολόγγι: 200 χρόνια Εκπαίδευση και Αξίες σε Διαχρονικό Διάλογο», σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Αιτωλοακαρνανίας, τη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αιτωλοακαρνανίας και το Κ.Ε.ΠΕ.Α. Μεσολογγίου με την υποστήριξη της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και του Δήμου Ι.Π. Μεσολογγίου.
Οι εργασίες θα διεξαχθούν το διήμερο 25 και 26 Απριλίου 2026, στο Τρικούπειο Πολιτιστικό Κέντρο Μεσολογγίου κατά τις ώρες 09.00 – 21.00.
Το συνέδριο περιλαμβάνει: Κεντρικές ομιλίες διακεκριμένων ιστορικών, εισηγήσεις στελεχών της εκπαίδευσης, παρουσιάσεις εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάδειξη των αποτελεσμάτων ερευνητικών εργασιών που θα εκπονηθούν σε συνεργασία με μαθητές και μαθήτριες, με κεντρικό άξονα τη συμβολή περιοχών της Ελλάδας, της Κύπρου και άλλων χωρών στον αγώνα των Ελευθέρων Πολιορκημένων. Το συνέδριο θα κλείσει με τη μουσικοθεατρική παράσταση «πάντ΄ανοιχτά πάντ΄άγρυπνα τα μάτια της ψυχής μου» από το Μουσικό Σχολείο Πατρών σε σύμπραξη με τη θεατρική ομάδα της Α΄ΕΛΜΕ Αχαΐας και τη μικτή χορωδία «Amabile».
Οι κεντρικές ομιλίες, οι εισηγήσεις και οι εργασίες των εκπαιδευτικών θα συγκεντρωθούν σε συλλογικό τόμο, ο οποίος θα εκδοθεί σε ηλεκτρονική μορφή με ISBN και θα αποτελέσει πολύτιμη παρακαταθήκη για την εκπαίδευση σε όλη την Ελλάδα, καθώς και για τον Δήμο Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου. Παράλληλα, θα διερευνηθεί η δυνατότητα έκδοσης περιορισμένου αριθμού έντυπων αντιτύπων.