Η οικονομική ενίσχυση των 300 ευρώγια συνταξιούχους και ευάλωτες ομάδες πολιτών τον Νοέμβριο κάθε έτους καθώς και η διεύρυνση των ηλικιακών κριτηρίων για τους δικαιούχους συντάξεων χηρείας θεσμοθετούνται με διάταξη που περιλαμβάνεται στο σχέδιο νόμου του υπουργείου Οικονομικών το οποίο τέθηκε νωρίτερα σε διαβούλευση.
Το επίδομα των 300 ευρώ (αυξήθηκε από 250 ευρώ πέρυσι) θα λάβουν περίπου τα 1,87 εκατομμύρια άτομα, εκ των οποίων 1,6 εκατομμύρια είναι συνταξιούχοι και περίπου 300.000 λαμβάνουν προνοιακές παροχές.
Τα νέα κριτήρια
Τα νέα κριτήρια, εισοδηματικά και περιουσιακά βάσει των οποίων θα δοθεί το επίδομα είναι:
- Άγαμοι (25.000 ευρώ από 14.000 ευρώ που ήταν πέρυσι)
- Έγγαμοι (35.000 ευρώ από 26.000 ευρώ που ήταν πέρυσι).
- Αξία ακίνητης περιουσίας 300.000 ευρώ για τον άγαμο και 400.000 ευρώ για τον έγγαμο
Επίσης, την ενίσχυση των 300 ευρώ θα λάβουν όσοι εισπράττουν μόνο σύνταξη χηρείας και είναι άνω των 60 ετών ( αντί για 65). Πρόκειται κυρίως για γυναίκες που βρίσκονται σε δύσκολη θέση, με περιορισμένη πρόσβαση στην αγορά εργασίας. Oι συνταξιούχοι χηρείας αποτελούν την ασθενέστερη ομάδα των χαμηλοσυνταξιούχων ( περίπου 380.000) οι οποίοι λαμβάνουν μέση σύνταξη 730 ευρώ, σύμφωνα με την έκθεση ΗΛΙΟΣ.
Σύμφωνα με τη διάταξη, θεσπίζεται ετήσια οικονομική ενίσχυση ύψους τριακοσίων (300) ευρώ για τους συνταξιούχους του Ηλεκτρονικού Εθνικού Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-Ε.Φ.Κ.Α.), στους οποίους καταβλήθηκε κύρια σύνταξη γήρατος ή θανάτου κατά τον μήνα Σεπτέμβριο εκάστου έτους αναφοράς, καθώς και για όσους λαμβάνουν σύνταξη περί υπαγωγής στον ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης των υπαλλήλων, λειτουργών του Δημοσίου, καθώς και των στρατιωτικών, εφόσον πληρούν σωρευτικά τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
α) Έχουν συμπληρώσει το εξηκοστό πέμπτο (65ο) έτος της ηλικίας τους στις 31 Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους από το έτος αναφοράς ή έχουν συμπληρώσει το εξηκοστό (60ο) έτος της ηλικίας τους στις 31 Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους από το έτος αναφοράς, δεν τους καταβάλλεται κύρια σύνταξη γήρατος και τους καταβάλλεται σύνταξη λόγω θανάτου,
β) το ετήσιο συνολικό οικογενειακό εισόδημά τους, ανεξαρτήτως της πηγής προέλευσης, φορολογούμενο και απαλλασσόμενο, πραγματικό και τεκμαρτό, δεν υπερβαίνει για το εκάστοτε προηγούμενο φορολογικό έτος το ποσό των είκοσι πέντε χιλιάδων (25.000) ευρώ για τον άγαμο και των τριάντα πέντε χιλιάδων (35.000) ευρώ για τον έγγαμο ή για το μέρος συμφώνου συμβίωσης,
γ) το σύνολο της αξίας της ακίνητης περιουσίας υπόχρεου, συζύγου ή μέρους συμφώνου συμβίωσης και εξαρτώμενων τέκνων δεν υπερβαίνει, με βάση την πράξη διοικητικού προσδιορισμού Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.) εκάστου έτους αναφοράς, το ποσό των τριακοσίων χιλιάδων (300.000) ευρώ για τον άγαμο και των τετρακοσίων χιλιάδων (400.000) ευρώ για τον έγγαμο ή για το μέρος συμφώνου συμβίωσης,
Η οικονομική ενίσχυση θα καταβληθεί επίσης:
α) Στους συνταξιούχους του e-Ε.Φ.Κ.Α., στους οποίους καταβλήθηκε κύρια σύνταξη αναπηρίας κατά τον μήνα Σεπτέμβριο εκάστου έτους αναφοράς.
β) Στους δικαιούχους:
βα) σύνταξης ανασφάλιστων υπερηλίκων
ββ) επιδόματος κοινωνικής αλληλεγγύης ανασφάλιστων υπερήλικων
βγ) των προνοιακών παροχών σε χρήμα της περ. ε) της παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 4520/2018 (Α΄ 30), περί παροχών και υπηρεσιών, οι οποίες χορηγούνται από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ο.Π.Ε.Κ.Α.) σε άτομα με αναπηρία,
βδ) του επιδόματος απολύτου αναπηρίας για συνταξιούχους του πρώην Οργανισμού Γεωργικών Ασφαλίσεων (πρώην ΟΓΑ) που λαμβάνουν μόνον τη βασική σύνταξη του πρώην ΟΓΑ, αν έχουν εφ` όρου ζωής ποσοστό αναπηρίας εκατό τοις εκατό (100%), της παρ. 2 του άρθρου 4 του π.δ. 334/1988 (Α΄ 154), περί ποσοστού αναπηρίας,
βε) του επιδόματος νόσου και ανικανότητας των συνταξιούχων του Δημοσίου, του άρθρου 54 του π.δ. 169/2007 (Α΄ 210),
βστ) του εξωιδρυματικού επιδόματος του άρθρου 42 του ν. 1140/1981 (Α΄ 68), τα οποία επιδόματα των υποπερ. βδ), βε) και βστ) χορηγούνται από τον e-Ε.Φ.Κ.Α.,
βζ) των επιδομάτων των άρθρων 54Α του π.δ. 169/2007, 100 έως 103 του π.δ. 168/2007 (Α΄ 209), τα οποία καταβάλλονται από το Δημόσιο,
βη) σύνταξης αναπηρίας εξ ιδίου δικαιώματος, η οποία υπολογίζεται σύμφωνα με το άρθρο 88 του π.δ. 168/2007 και καταβάλλεται από το Δημόσιο.
γ) Στα άτομα με αναπηρία που κρίνεται ότι δικαιούνται αναδρομικής καταβολής της προνοιακής παροχής σε χρήμα της υποπερ. βγ) της περ. β) για τον μήνα Νοέμβριο εκάστου έτους αναφοράς, μετά την τακτική καταβολή της μηνιαίας προνοιακής παροχής του μήνα αυτού.
δ) Στους ανάδοχους γονείς ατόμων ενταγμένων σε γενικά ή ειδικά αναπηρικά προνοιακά προγράμματα, οι οποίοι λαμβάνουν οικονομική ενίσχυση, σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 12 του ν. 4538/2018 (Α΄ 85), περί παροχών και διευκολύνσεων σε ανάδοχους γονείς.
Μόνιμη σύνδεση συντάξεων και μισθών για υπαλλήλους και λειτουργούς πεσόντες η παθόντες εν υπηρεσία
Με άλλη διάταξη του νομοσχεδίου θεσμοθετείται η μόνιμη σύνδεση των συντάξεων ειδικών κατηγοριών του Δημοσίου -λειτουργών με τους μισθούς των εν ενεργεία συναδέλφων τους. Ετσι κάθε φορά που αλλάζει ο μισθός των εν ενεργεία, θα αναπροσαρμόζεται αυτόματα και η σύνταξη.
Η διάταξη ( άρθρο 27,28, 30, 31) στοχεύει στην αποκατάσταση αδικιών και την εξάλειψη των συσσωρευμένων αποκλίσεων που δημιουργήθηκαν ανάμεσα σε παλαιούς και νέους συνταξιούχους λόγω προηγούμενων ασφαλιστικών νόμων (π.χ. Νόμος Κατρούγκαλου – ν. 4387/2016)
Ποιους Αφορά η ρύθμιση
Η ρύθμιση αφορά υπαλλήλους και λειτουργούς πεσόντες η παθόντες εν υπηρεσία που εξαιρέθηκαν από την καθολική ένταξη στον e-ΕΦΚΑ ως προς τους κανόνες υπολογισμού και εξακολουθούν να υπάγονται στο ειδικό συνταξιοδοτικό καθεστώς του Δημοσίου. Σε αυτά περιλαμβάνονται: Στρατιωτικοί και στελέχη των Σωμάτων Ασφαλείας. Δημόσιοι λειτουργοί (π.χ. Δικαστικοί, μέλη ΔΕΠ, κ.ά.) και ειδικές κατηγορίες υπαλλήλων του Δημοσίου με βάση τις προϊσχύουσες συνταξιοδοτικές διατάξεις.
Η συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία επαναφέρει την αρχή της «συμπόρευσης» μισθών και συντάξεων για τους συνταξιούχους του Δημοσίου, προκειμένου να διασφαλιστεί η ίση μεταχείριση και να μην υποβαθμίζεται η αγοραστική δύναμη των συνταξιούχων όταν αυξάνονται οι αποδοχές των εν ενεργεία.
Ως μισθός νοείται ο βασικός μισθός του μισθολογικού κλιμακίου που φέρει ο υπάλληλος ή λειτουργός κατά την έξοδό του από την υπηρεσία και αντιστοιχεί στην εκπαιδευτική κατηγορία ή τον βαθμό που ανήκει κατά τον ίδιο χρόνο.
Ο μισθός προσαυξάνεται, κατά περίπτωση, με τα επιδόματα που αντιστοιχούν στον βαθμό που φέρει ο υπάλληλος ή λειτουργός κατά την έξοδό του από την υπηρεσία.
Οι διατάξεις εφαρμόζονται και αν ακόμη οι αυξήσεις που δόθηκαν μετά την έξοδο του υπαλλήλου από την υπηρεσία είναι μικρότερες από εκείνες που δικαιούνταν αυτός κατά την έξοδό του από την υπηρεσία.
Σε περίπτωση που αυξάνεται ο μισθός αυξάνονται ανάλογα και οι συντάξεις. Κατ’ εξαίρεση μισθολογικά κλιμάκια ή αυξήσεις του βασικού μισθού που χορηγούνται ως κίνητρα παραγωγικότητας, καθώς και κάθε άλλου είδους παροχές που καταβάλλονται στους εν ενεργεία υπαλλήλους ή λειτουργούς, είτε με μορφή επιδόματος, είτε με μορφή εξόδων παράστασης, είτε με μορφή εξόδων κίνησης, είτε με οποιαδήποτε άλλη μορφή, ανεξάρτητα από τον τρόπο υπολογισμού τους, δεν αποτελούν αύξηση του βασικού αυτού μισθού και δεν λαμβάνονται υπόψη για τον κανονισμό ή την αύξηση της σύνταξης, εκτός αν αυτό προβλέπεται από ειδική συνταξιοδοτική διάταξη.
Όπως αναφέρει το άρθρο 31 για τους εν λόγω υπαλλήλους τροποποιείται ο υπολογισμός σύνταξης που απονέμεται στους υπαλλήλους και λειτουργούς που αποβίωσαν στην υπηρεσία μετά τη συμπλήρωση πενταετούς τουλάχιστον πραγματικής συντάξιμης υπηρεσίας. Σε γενικές γραμμές ως σύνταξη λογίζεται αυτή που αντιστοιχεί σε υπάλληλο με συντάξιμη υπηρεσία τριάντα πέντε (35) ετών και τον βασικό μισθό του 16ου μισθολογικού κλιμακίου.
Αλλάζει ο τρόπος καθορισμού του επιδόματος αναπηρίας
Για τους εν λόγω υπαλλήλους με ειδικό καθεστώς και στρατιωτικούς από την 1.10.2025 αλλάζει ο τρόπος υπολογισμού του επιδόματος αναπηρίας το οποίο θα καταβάλλεται με βάση
α) το ποσοστό αναπηρίας,
β) τον βαθμό ή την κατηγορία του δικαιούχου και
γ) τον βασικό μισθό του βαθμού ή του μισθολογικού κλιμακίου του δικαιούχου.
Περισσότερα θα διευκρινίζει κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εθνικής Άμυνας, η οποία θα εκδοθεί εντός εξαμήνου.
Η απόφαση θα καλύπτει τους δικαιούχους αναπηρίας και για τα έτη 2023-2025.