ο πρόσφατο νομοθετικό πλαίσιο των 72 δόσεων για τις οφειλές προς τον ΕΦΚΑ (ν. 5313/2026) παρουσιάζει σημαντική δυναμική, με πλήθος οφειλετών να προχωρούν σε ηλεκτρονικές αιτήσεις για να τακτοποιήσουν τις εκκρεμότητές τους. Παράλληλα, ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός, ο οποίος επιτρέπει τη διαγραφή μέρους του χρέους και την εξόφληση σε βάθος χρόνου, επιτυγχάνει εξαιρετικά αποτελέσματα. Οι ενδιαφερόμενοι οφείλουν να σταθμίσουν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα κάθε επιλογής, λαμβάνοντας υπόψη το ύψος και τη φύση των χρεών τους, καθώς και την τρέχουσα οικονομική τους κατάσταση.
Ρύθμιση των 72 δόσεων
Η συγκεκριμένη ρύθμιση ξεχωρίζει για την ευκολία της διαδικασίας, το χαμηλό ύψος της μηνιαίας δόσης, που ξεκινά από τα 30 ευρώ, αλλά και το γεγονός ότι η έγκριση δεν εξαρτάται από τον έλεγχο των περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη.
Σημαντικές επισημάνσεις και περιορισμοί
- Χρονικό πλαίσιο: Καλύπτονται αποκλειστικά οφειλές που δημιουργήθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023. Εάν οι οφειλές αυτές αφορούσαν παλαιότερη ρύθμιση, θα έπρεπε αυτή να έχει απωλεσθεί έως τις 20 Απριλίου 2026. Συνεπώς, χρέη που προέκυψαν εντός του 2024 ή του 2025 μένουν εκτός.
- Τρέχουσες υποχρεώσεις: Απαιτείται η τακτοποίηση των οφειλών που γεννήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά, μέσω 24 δόσεων.
- Κόστος: Η επιβάρυνση με το επιτόκιο της πάγιας ρύθμισης καθιστά την επιλογή αυτή σχετικά ακριβή.
- Καταληκτική ημερομηνία: Οι αιτήσεις γίνονται δεκτές έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Εξωδικαστικός Μηχανισμός
Το βασικό πλεονέκτημα του μηχανισμού είναι η δυνατότητα αποπληρωμής σε έως 240 δόσεις για διάστημα έως 20 ετών, γεγονός που αποσυμπιέζει το μηνιαίο προϋπολογισμό. Επιπλέον, μέσω ειδικού υπολογιστικού εργαλείου, υπάρχει η πιθανότητα «κουρέματος» της κύριας οφειλής ή των προσαυξήσεων σε περιπτώσεις αποδεδειγμένης αδυναμίας πληρωμής. Η πλατφόρμα του Gov.gr επιτρέπει την ενιαία ρύθμιση οφειλών προς ΕΦΚΑ, εφορία και τράπεζες, ενώ το όριο εισόδου έχει μειωθεί στα 5.000 ευρώ.
Σημεία προσοχής
- Διαφάνεια περιουσίας: Η διαδικασία συνεπάγεται άρση του απορρήτου για εισοδήματα, καταθέσεις και ακίνητα σε Ελλάδα και εξωτερικό.
- Αλγοριθμική αξιολόγηση: Η ύπαρξη περιουσίας ενδέχεται να αποτρέψει το «κούρεμα» και να οδηγήσει σε υψηλότερες δόσεις.
- Χρονική διάρκεια: Η ολοκλήρωση της σύμβασης απαιτεί αρκετούς μήνες.
Σύμφωνα με τον συγκριτικό πίνακα «72 δόσεις ΕΦΚΑ Vs Εξωδικαστικός Μηχανισμός» που συνέταξε ο δικηγόρος – εργατολόγος Γιώργος Κουτσούκος, η επιλογή εξαρτάται από τις ιδιαιτερότητες κάθε περίπτωσης.
Κριτήρια επιλογής
Η επιλογή των 72 δόσεων κρίνεται σκόπιμη όταν:
- Τα χρέη είναι περιορισμένα, αφορούν μόνο τον ΕΦΚΑ και ανάγονται σε περιόδους προ του 2024.
- Ο οφειλέτης διαθέτει περιουσία που θα απέκλειε το «κούρεμα» στον Εξωδικαστικό και επιδιώκει απλώς χρονική παράταση.
- Υπάρχει άμεση ανάγκη για έκδοση ασφαλιστικής ενημερότητας.
Αντίθετα, ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός προκρίνεται όταν:
- Τα χρέη είναι σημαντικά και δεν μπορούν να αποπληρωθούν εντός εξαετίας.
- Υπάρχουν συσσωρευμένες οφειλές από το 2024 έως το 2026.
- Υφίστανται χρέη προς πολλαπλούς πιστωτές (τράπεζες, εφορία) και επιδιώκεται ενιαία δόση.
- Η οικονομική αδυναμία επιτρέπει τη διεκδίκηση «κουρέματος».
Για οφειλές που ξεπερνούν τις 100.000 ευρώ, ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός αποτελεί ουσιαστικά μονόδρομο, καθώς οι 72 δόσεις καθίστανται δυσβάσταχτες. Ο κ. Κουτσούκος, συγγραφέας του βιβλίου «Υποχρέωση ανάκλησης στο Συνταξιοδοτικό Δίκαιο», ανέλυσε τρία σενάρια για να καταδείξει τη λειτουργία των ρυθμίσεων.
Υποθετικά σενάρια
Στο πρώτο παράδειγμα, ένας επαγγελματίας με οφειλή 15.000 ευρώ στον ΕΦΚΑ (2021-2023) και ακίνητη περιουσία, θα ωφεληθεί περισσότερο από τις 72 δόσεις, καθώς η διαδικασία είναι ταχύτατη και δεν απαιτεί άρση απορρήτου, παρά την απουσία διαγραφής χρέους.
Στο δεύτερο σενάριο, ένας οφειλέτης με χρέη 60.000 ευρώ σε ΕΦΚΑ και εφορία, χαμηλό εισόδημα και έλλειψη ακινήτων, βρίσκει λύση στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό. Εκεί, ο αλγόριθμος επιτρέπει τη μείωση του χρέους και την επιμήκυνση των δόσεων, καθιστώντας την αποπληρωμή εφικτή.
Τέλος, για οφειλέτες με χρέη που δημιουργήθηκαν μετά το 2024, η ρύθμιση των 72 δόσεων είναι εκ των πραγμάτων απαγορευτική λόγω του χρονικού περιορισμού. Σε αυτή την περίπτωση, ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός παραμένει η μοναδική διαθέσιμη οδός για τη ρύθμιση του χρέους, εφόσον αυτό υπερβαίνει το όριο των 5.000 ευρώ.