ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΗ ΚΕΦΑΛΑ
Παρά τις διαχρονικές απαγορεύσεις και τις επαναλαµβανόµενες καµπάνιες ενηµέρωσης, στην Πάτρα εξακολουθούν να λειτουργούν περίπτερα σε κεντρικά σηµεία της πόλης που πωλούν καπνικά προϊόντα σε ανηλίκους, συχνά χωρίς κανέναν έλεγχο ηλικίας.
Μαθητές γυµνασίων και λυκείων προµηθεύονται τσιγάρα και καπνό λίγα µόλις µέτρα από σχολικά συγκροτήµατα, πλατείες και πολυσύχναστους δρόµους, δηµιουργώντας ένα ανησυχητικό τοπίο ανοχής και παραβατικότητας.
Το φαινόµενο δεν αποτελεί µεµονωµένη πρακτική, αλλά µια παγιωµένη κατάσταση που αναπαράγεται καθηµερινά, παρά το σαφές νοµικό πλαίσιο.
Αποσπασµατικοί έλεγχοι
Ωστόσο, στην πράξη, η εφαρµογή παραµένει ζητούµενο. Στην Πάτρα, οι έλεγχοι χαρακτηρίζονται αποσπασµατικοί, ενώ η έλλειψη συστηµατικής παρουσίας των αρµόδιων αρχών αφήνει περιθώρια για παραβάσεις. Πολλοί περιπτερούχοι φαίνεται να επενδύουν στη χαµηλή πιθανότητα ελέγχου, αγνοώντας τις συνέπειες για τη δηµόσια υγεία και την ανήλικη νεολαία.
Το αποτέλεσµα είναι η εύκολη πρόσβαση των ανηλίκων στον καπνό να παραµένει καθηµερινό φαινόµενο, υπονοµεύοντας κάθε προσπάθεια πρόληψης.
Τα πρώτα στοιχεία από την Αχαΐα ενισχύουν την ανησυχία. Μέσα σε µόλις τρεισήµισι µήνες, οι παραβάσεις για παραµέληση ανηλίκων έχουν αυξηθεί κατά 50%, γεγονός που καταδεικνύει την έκταση του προβλήµατος και την ανάγκη για αυστηρούς και στοχευµένους ελέγχους στην περιοχή.
Οι αριθµοί αυτοί δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασµού και αναδεικνύουν ότι, παρά τα ψηφιακά εργαλεία και τις εξαγγελίες, η πραγµατικότητα στα περίπτερα της Πάτρας παραµένει σκληρή και επικίνδυνη για τους ανήλικους.
Τρία νέα ψηφιακά εργαλεία
- Ηλεκτρονικό µητρώο ιδιωτικών εκδηλώσεων µε ανηλίκους: Οι επιχειρήσεις που φιλοξενούν εκδηλώσεις µε συµµετοχή ανηλίκων πρέπει να τις αναγγέλλουν εκ των προτέρων στο gov.gr. Η αναγγελία περιλαµβάνει τον τύπο και την ηµεροµηνία της εκδήλωσης και δηµιουργεί αυτόµατα ιδιωτικό συµφωνητικό µεταξύ επιχείρησης και διοργανωτή, διευκολύνοντας στοχευµένους ελέγχους και αποτρέποντας την παραβίαση της νοµοθεσίας.
- Ηλεκτρονικό µητρώο προϊόντων καπνού και αλκοόλ: Κάθε κατάστηµα δηλώνει τα προϊόντα που πωλεί, λαµβάνοντας µοναδικό QR code. Το µητρώο «χαρτογραφεί» τα σηµεία πώλησης πανελλαδικά και διευκολύνει τους ελέγχους των αρµόδιων αρχών.
- Ψηφιακή επαλήθευση ηλικίας πελατών: Ασφαλής µηχανισµός που επιβεβαιώνει την ηλικία των αγοραστών καπνικών προϊόντων ή αλκοόλ σε φυσικά καταστήµατα, βασισµένος στο σύστηµα της εφαρµογής KidsWallet.
Πλατφόρµα
Τα ψηφιακά εργαλεία, όπως η πλατφόρµα gov.gr και το QR code, που εµφανίζει την ηλικία του πελάτη, αναµένεται να διευκολύνουν την ταυτοποίηση και να περιορίσουν τις παραβιάσεις. Η διαδικασία είναι απλή και θα γίνεται κατά τη φυσική παρουσία του πελάτη στο κατάστηµα, µε ένδειξη πράσινου ή κόκκινου χρώµατος, για ενήλικους και ανηλίκους αντίστοιχα.
Οι κυρώσεις
Σε περίπτωση παράβασης της νοµοθεσίας για την πώληση καπνικών προϊόντων και αλκοολούχων ποτών σε ανηλίκους, προβλέπονται συγκεκριµένες και αυστηρές κυρώσεις.
Για την πρώτη διαπιστωµένη παράβαση, το διοικητικό πρόστιµο ανέρχεται στα 1.500 ευρώ, στέλνοντας σαφές µήνυµα µηδενικής ανοχής.
Αν ο επαγγελµατίας υποπέσει σε υποτροπή, οι ποινές γίνονται βαρύτερες, καθώς επιβάλλεται πρόστιµο ύψους 3.000 ευρώ και ταυτόχρονη αφαίρεση της άδειας λειτουργίας για δεκαπέντε ηµέρες.
Στην τρίτη παράβαση, οι συνέπειες είναι οριστικές, αφού προβλέπεται µόνιµη αφαίρεση της άδειας και χρηµατικό πρόστιµο που φτάνει τις 5.000 ευρώ.
Το πλαίσιο αυτό έχει στόχο την αποτροπή παραβατικών συµπεριφορών και την προστασία των ανηλίκων, καθιστώντας σαφές ότι η µη συµµόρφωση µε τον νόµο συνεπάγεται σοβαρό οικονοµικό και επαγγελµατικό κόστος για τους παραβάτες.
Παράλληλα, ενισχύεται η ευθύνη των επαγγελµατιών να ελέγχουν την ηλικία των πελατών, να ζητούν ταυτότητα όταν υπάρχει αµφιβολία και να εφαρµόζουν πιστά τις προβλεπόµενες διαδικασίες χωρίς εξαιρέσεις σε όλα τα σηµεία πώλησης καθηµερινά χωρίς παρεκκλίσεις.
Τάκης Ταλαγάνης-Πρόεδρος Περιπτερούχων Αχαΐας
«Η εντολή είναι ξεκάθαρη»
«Υπάρχει συγκεκριµένο νοµοθετικό πλαίσιο και δεν µπορεί ο καθένας να ενεργεί κατά το δοκούν. Η εντολή που έχουµε δώσει είναι ξεκάθαρη: να µη γίνεται πώληση καπνικών προϊόντων και αλκοολούχων ποτών σε ανηλίκους χωρίς έλεγχο ταυτότητας.
Έχουµε εκδώσει σχετική ανακοίνωση και έχουµε δώσει σαφείς οδηγίες στα µέλη µας να µην πωλούν τσιγάρα ή ποτά σε ανήλικους.
Σε περιπτώσεις όπου υπάρχει η παραµικρή αµφιβολία για την ηλικία του πελάτη, ο πωλητής οφείλει να ζητά ταυτότητα.
Αν δεν υπάρχει ταυτότητα, δεν πραγµατοποιείται η πώληση. Η ταυτοποίηση µπορεί να γίνει και µε ψηφιακά µέσα, ακόµη και µε φωτογραφία επίσηµου εγγράφου.
Αν κάποιος επιλέξει να ρισκάρει, έστω και για λίγα λεπτά, παίζοντας “κορώνα-γράµµατα” τη συµµόρφωσή του µε τον νόµο, η ευθύνη βαραίνει αποκλειστικά τον ίδιο. Η δική µας εντολή, πάντως, είναι σαφής: όπου υπάρχει αµφιβολία, ζητείται ταυτότητα. Διαφορετικά, δεν γίνεται πώληση».
Ερµίνα Διονυσάτου-Μέλος Εµπορικού Συλλόγου Πάτρας
«Υπερ του νόµου»
«Ως ιδιοκτήτης καταστήµατος καπνικών προϊόντων είµαι ξεκάθαρα υπέρ του νέου νόµου. Η προστασία των ανηλίκων είναι ευθύνη όλων µας και οι αυστηρές ποινές δείχνουν ότι το κράτος παίρνει το θέµα σοβαρά.
Στο κατάστηµά µας εφαρµόζουµε πιστά τη νοµοθεσία, ελέγχουµε την ηλικία και δεν διαπραγµατευόµαστε την ασφάλεια των παιδιών.
Ο νόµος είναι σαφής. Δεν επιτρέπεται η πώληση αλκοόλ ή καπνικών προϊόντων σε ανηλίκους.
Σε περίπτωση υποτροπής, προβλέπεται ανάκληση έως και οριστική αφαίρεση της άδειας λειτουργίας».