Το ανανεωμένο πλαίσιο λειτουργίας των λαϊκών αγορών εισάγει καινοτομίες που στοχεύουν στην ενίσχυση της επαγγελματικής δραστηριότητας, τον περιορισμό της γραφειοκρατίας και την ταχύτερη διεκπεραίωση των αδειών, μεταβάλλοντας ουσιαστικά την καθημερινή πρακτική για παραγωγούς και πωλητές. Οι κεντρικές παρεμβάσεις περιλαμβάνουν τη δυνατότητα δραστηριοποίησης σε δύο αγορές κατά τη διάρκεια της ίδιας ημέρας, τη σύντμηση του χρόνου έκδοσης αδειών παραγωγών στις πέντε εργάσιμες ημέρες και την κατάργηση της υποχρεωτικής περιοδικής ανανέωσης των αδειών. Παράλληλα, θεσπίζονται αυστηρά χρονικά όρια για τη διαχείριση απουσιών, τη μεταβίβαση αδειών και τις αλλαγές θέσεων, ενώ απλοποιούνται οι διαδικασίες προσωρινής εγκατάστασης. Οι ρυθμίσεις αυτές, που θεσπίστηκαν τον περασμένο Απρίλιο και εξειδικεύονται μέσω εγκυκλίου της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου του υπουργείου Ανάπτυξης, αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου εκσυγχρονισμού του υπαίθριου εμπορίου, το οποίο προέκυψε κατόπιν διαβουλεύσεων με τους εκπροσώπους του κλάδου για την άρση διοικητικών εμποδίων και την καλύτερη εξυπηρέτηση του καταναλωτικού κοινού.
Επέκταση δραστηριότητας και νέες θέσεις
Μία από τις πιο σημαντικές τομές αφορά το ωράριο και τη δυνατότητα παράλληλης παρουσίας των πωλητών σε διαφορετικά σημεία. Πλέον, οι επαγγελματίες και οι παραγωγοί έχουν το δικαίωμα να συμμετέχουν σε μία πρωινή και μία απογευματινή λαϊκή αγορά την ίδια ημέρα, διευρύνοντας τις προοπτικές εργασίας και τον κύκλο εργασιών τους. Η συγκεκριμένη πρόβλεψη εξυπηρετεί επίσης τους εργαζόμενους καταναλωτές, οι οποίοι αδυνατούν να επισκεφθούν τις αγορές κατά το παραδοσιακό πρωινό ωράριο. Επιπλέον, οι δήμοι αποκτούν τη δυνατότητα ίδρυσης αγορών που θα απευθύνονται αποκλειστικά σε παραγωγούς, ενισχύοντας τη διάθεση αγροτικών προϊόντων. Για την κάλυψη εποχικών αναγκών, θεσπίζεται η παραχώρηση έως και του 10% των διαθέσιμων θέσεων σε παραγωγούς για διάστημα έως έξι μηνών, με μια απλουστευμένη διαδικασία:
- Η αίτηση παραχώρησης αναρτάται για 48 ώρες.
- Αν δεν υπάρξει άλλος ενδιαφερόμενος, η θέση αποδίδεται στον αιτούντα.
- Σε περίπτωση πολλαπλού ενδιαφέροντος, η επιλογή διενεργείται μέσω ηλεκτρονικής κλήρωσης για λόγους διαφάνειας.
Ψηφιοποίηση αδειών και διοικητική απλούστευση
Το καθεστώς αδειοδότησης, το οποίο αποτελούσε παραδοσιακά πηγή διοικητικού φόρτου, μετασχηματίζεται. Η άδεια παραγωγού πωλητή εκδίδεται πλέον εντός πέντε εργάσιμων ημερών, εφόσον έχουν κατατεθεί τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, ενώ οι άδειες στο σύστημα «Ανοιχτή Αγορά» καθίστανται αορίστου χρόνου, καταργώντας την ανάγκη περιοδικών ανανεώσεων. Όσοι διαθέτουν παλαιές έντυπες άδειες που έχουν λήξει, διατηρούν το δικαίωμα νόμιμης δραστηριότητας έως την ολοκλήρωση της ψηφιοποίησης, λαμβάνοντας τη σχετική βεβαίωση. Η διαδικασία αυτή απαιτεί μόνο μία αίτηση, καθώς η διοίκηση αναλαμβάνει την αυτεπάγγελτη αναζήτηση των εγγράφων, ακόμη και αν αυτά βρίσκονται σε άλλες περιφέρειες ή υπηρεσίες. Παράλληλα, για τις δηλώσεις ΟΣΔΕ, παρέχεται η δυνατότητα υποβολής υπεύθυνης δήλωσης σε περιπτώσεις καθυστερήσεων που δεν οφείλονται στον παραγωγό, με την υποχρέωση προσκόμισης του οριστικού εγγράφου σε μεταγενέστερο στάδιο.
Διαδικασίες θέσεων και απουσιών
Για τη μετακίνηση ή την ανταλλαγή θέσεων εντός των αγορών, ορίζονται συγκεκριμένες προθεσμίες, με καταληκτικές ημερομηνίες την 24η Μαρτίου και την 23η Σεπτεμβρίου. Σε περιπτώσεις όπου απαιτείται επιλογή μεταξύ πολλών ενδιαφερομένων, εφαρμόζεται η μέθοδος της ηλεκτρονικής κλήρωσης. Παράλληλα, εισάγεται ο κανόνας των 20 ημερών απουσίας, μετά την παρέλευση των οποίων η θέση θεωρείται ότι εγκαταλείφθηκε από τον κάτοχό της. Παρέχεται, ωστόσο, το δικαίωμα ένστασης εντός 15 ημερών από την κοινοποίηση της σχετικής απόφασης, διασφαλίζοντας τη δυνατότητα του πωλητή να προσφύγει διοικητικά.
Μεταβιβάσεις και ειδικές απαλλαγές
Σε περίπτωση θανάτου του κατόχου της άδειας, η μεταβίβαση σε δικαιούχους πρέπει να αιτηθεί εντός 12 μηνών, διαφορετικά η άδεια παύει να ισχύει αυτοδικαίως. Το πλαίσιο διευκρινίζει επίσης τις υποχρεώσεις καταβολής τελών, προβλέποντας δυνατότητες μειώσεων ή απαλλαγών σε περιπτώσεις ανωτέρας βίας, όπως σοβαρά προβλήματα υγείας ή δυσμενείς καιρικές συνθήκες που εμποδίζουν την εργασία. Συνολικά, οι αλλαγές αυτές αποσκοπούν στη δημιουργία ενός λειτουργικού περιβάλλοντος, όπου η ευελιξία και η μείωση της γραφειοκρατίας ενισχύουν την καθημερινή λειτουργία των λαϊκών αγορών προς όφελος τόσο των επαγγελματιών όσο και των καταναλωτών.