Για την ανάγκη μιας επανάστασης παραγωγικότητας τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Ευρώπη, έκανε λόγο ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, σε ομιλία του στην ημερίδα της Επιτροπής Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων (ΕΛΤΕ) με θέμα: “The Next Gen Audit: Innovation, Quality, and AI”.
Όπως είπε, η παραγωγικότητα της Ευρώπης συνολικά είναι χαμηλότερη από την αμερικανική. Ενώ στην Ελλάδα, παρότι έχουν επιτευχθεί πάρα πολλά στην οικονομία τα τελευταία χρόνια (κατάκτηση πολιτικής και οικονομικής σταθερότητας, κοντά σε ιστορικό χαμηλό στην ανεργία, διπλάσιο ρυθμό ανάπτυξης από τον ευρωπαϊκό, ταχεία αποκλιμάκωση χρέους, βελτίωση επενδύσεων, διπλασιασμός εξαγωγών), σε ό,τι αφορά στην καινοτομία και στην παραγωγικότητα ακόμα υπάρχουν πολλά να γίνουν.
Αναφερόμενος στο έργο των ελεγκτικών εταιρειών, είπε η ΕΛΤΕ εκφράζει και συγκεντρώνει τους φρουρούς της αξιοπιστίας στις οικονομίες και στις οικονομικές αποφάσεις. Και η συμβολή τους κρίνεται απολύτως απαραίτητη για να διατηρηθεί ακέραιη η πυξίδα, για να διασωθεί η εμπιστοσύνη σε μια εποχή όντως ραγδαίου ψηφιακού μετασχηματισμού, αλλά και για να υποστηριχθεί η συμφωνία όλων των παικτών σε μια κοινή επενδυτική και οικονομική γραμματική.
Σύμφωνα με τον υπουργό, “αυτή η εμπιστοσύνη συνιστά βάση για κάθε φορολογική απόφαση, ειδικά στο σημερινό κόσμο. Και αυξάνεται ταυτόχρονα, στην εποχή που βρισκόμαστε, τόσο ο όγκος όσο και η συνθετότητα των γνήσιων και αξιόπιστων στοιχείων. Μια συνθετότητα την οποία οφείλουμε να μπορούμε και να κατανοούμε και να αποκωδικοποιούμε”.
Όπως επεσήμανε, παράλληλα, από την υψηλή ποιότητα του ελεγκτικού έργου, άλλωστε, θα εξαρτηθεί -ανάμεσα σε άλλα- το πλαίσιο της ανάπτυξης και η καλή φήμη της χώρας για να εδραιωθεί ο σύγχρονος τρόπος προσέλκυσης βιώσιμων επενδύσεων. Ιδιαίτερα τώρα, όταν η ταχύτητα των μεγάλων αλλαγών και των νέων πληροφοριών καθιστά πιεστική την ανάγκη για επικύρωση και αξιοπιστία με επάρκεια και με ταχύτητα.
Αναλυτικά, ο κ. Πιερρακάκης είπε τα εξής:
“Είναι ιδιαίτερη χαρά που βρίσκομαι στην ημερίδα σας η οποία διοργανώνεται με αυτούς τους προωθημένους προβληματισμούς που ο τίτλος της και μόνο μας καλεί να κάνουμε.
Κυρίως, όμως, χαίρομαι που βρίσκομαι ανάμεσα σε πρόσωπα που διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στις οικονομικές εξελίξεις αλλά και στη δημόσια πολιτική, στο πεδίο της οικονομίας. Και νομίζω, απαντώντας σε όσα αναφέρατε πριν, ότι η ΕΛΤΕ δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι εκφράζει και συγκεντρώνει τους φρουρούς της αξιοπιστίας στις οικονομίες και στις οικονομικές αποφάσεις. Και η συμβολή σας, εκτιμώ, ότι κρίνεται απολύτως απαραίτητη για να διατηρηθεί ακέραιη η πυξίδα, για να διασωθεί η εμπιστοσύνη σε μια εποχή όντως ραγδαίου ψηφιακού μετασχηματισμού αλλά και για να υποστηριχθεί η συμφωνία όλων των παικτών σε μια κοινή επενδυτική και οικονομική γραμματική.
Αυτή η εμπιστοσύνη συνιστά βάση για κάθε φορολογική απόφαση, ειδικά στο σημερινό κόσμο. Και αυξάνεται ταυτόχρονα, στην εποχή που βρισκόμαστε, τόσο ο όγκος όσο και η συνθετότητα των γνήσιων και αξιόπιστων στοιχείων. Μια συνθετότητα την οποία οφείλουμε να μπορούμε και να κατανοούμε και να αποκωδικοποιούμε.
Επομένως, πρέπει να έχουμε διαρκώς τεταμένες τις κεραίες της επαγρύπνησης και της οξυδέρκειας και για να το πετύχουμε, οι ελεγκτές μας βοηθούν πολύ με τη δουλειά τους. Σε αυτή τη συγκυρία, η τεχνολογική καινοτομία και πιο συγκεκριμένα η Τεχνητή Νοημοσύνη έρχεται να ενισχύσει, αν εφαρμοστεί σωστά, την προσπάθεια για διαφύλαξη της αξιοπιστίας των στοιχείων και γενικότερα των οικονομικών θεσμών. Η πρωτοβουλία σας, συνεπώς, είναι απολύτως επίκαιρη γιατί αυτή τη στιγμή, και επιτρέψτε μου να κάνω αυτή τη σύνδεση, σε όλο τον κόσμο, και σίγουρα στην Ευρώπη, συζητάμε για το πώς τα νέα LLMs, ειδικά το Mythos της Anthropic, συνιστούν μια πραγματική αλλαγή γενιάς στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Αναφερθήκατε πριν στην ψηφιοποίηση.
Η ψηφιοποίηση ήταν μια ιστορική εκκρεμότητα για την Ελλάδα από την εποχή που ήμουν μαθητής. Θυμάμαι τα βιβλία της πληροφορικής και θυμάμαι πώς μιλάγαμε για τη μηχανογράφηση τότε και πώς η μηχανογράφηση δεν είχε εφαρμοστεί στη χώρα μας. Την δεκαετία του 1980, όμως, με ελάχιστα συστήματα είχαμε καταφέρει να εφαρμόσουμε οριζόντια στο ελληνικό κράτος και με πολλά χρόνια καθυστέρηση υλοποιήσαμε την ιστορική εκκρεμότητα της τρίτης Βιομηχανικής Επανάστασης, όχι της τέταρτης.
Δηλαδή, ξεκινήσαμε να ψηφιοποιούμε το χαρτί, ξεκινήσαμε να δημιουργούμε συστήματα και να αποκωδικοποιούμε τις εκκρεμότητες γραφειοκρατίας, να σκεφτόμαστε νόμους απλούστευσης, ξεκινήσαμε από την καταγραφή ότι το κράτος δεν είχε σχεδιαστεί ποτέ στην Ελλάδα -είχε προκύψει από άθροισμα πολλών αποφάσεων εδώ και δεκαετίες- και όλα αυτά μαζί, μας ώθησαν ετεροχρονισμένα να κάνουμε μια πολύ μεγάλη αλλαγή, με κέντρο βάρους το gov.gr. Και το Ταμείο Ανάκαμψης μας επέτρεψε να χρηματοδοτήσουμε το σύνολο της φιλοδοξίας μας, για να μπορέσουμε να κάνουμε αυτή τη μετάβαση. Το gov.gr είχε 2.257 ψηφιακές υπηρεσίες την προηγούμενη εβδομάδα.
Ξέρουμε, επίσης, σαν χώρα πόσες είναι περίπου οι διαδικασίες που πρέπει να ψηφιοποιήσουμε. Είναι κάπου 5.500 υπηρεσίες, οι εξωστρεφείς προς επιχειρήσεις και προς πολίτες. ‘Αρα, είμαστε σε μια πολύ μεγάλη πορεία. Έχουμε ψηφιοποιήσει τις υπηρεσίες εκείνες οι οποίες παράγουν την περισσότερη γραφειοκρατία και την μεγαλύτερη ταλαιπωρία για τον πολίτη.
Έχουμε ψηφιακό σύστημα φορολογίας, άυλη συνταγογράφηση, ψηφιοποιούμε το κομμάτι που αφορά το κτηματολόγιο. Πολλά συστήματα, πλέον, λόγω του Ταμείου Ανάκαμψης θα μας παραδοθούν μέσα στα επόμενα χρόνια. Το Δημόσιο αποκτά ERP, για πρώτη φορά σε τέτοιο βάθος. Όλα αυτά είναι πολύ σημαντικά. Αλλά η επανάσταση η οποία είναι ήδη εδώ και που συζητάμε αφορά την τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση, δηλαδή τη σύγκληση της ψηφιακής με τη φυσική και τη βιολογική σφαίρα, και είναι συστήματα τα οποία εκ των πραγμάτων είναι τελείως διαφορετικά από αυτά τα οποία παρήχθησαν στις προηγούμενες δεκαετίες. Γιατί είναι σκεπτόμενα.
Το LLM της Anthropic πρακτικά είναι ένα σύστημα το οποίο μπορούμε να “χακάρει” οποιοδήποτε άλλο. Και αυτό παράγει πάρα πολλά ερωτήματα σε σχέση με την παγκόσμια διακυβέρνηση της Τεχνητής Νοημοσύνης. Και παράγει πάρα πολλά ερωτήματα σε σχέση με το πώς εμείς πρέπει να ενσωματώσουμε αυτές τις τεχνολογίες σε κάθε χώρα.
Υπάρχει μια διάσταση απολύτως θετική και αφορά την παραγωγικότητα, αφορά το επάγγελμά σας, αφορά το τι μπορούμε να πετύχουμε, το τι μπορούμε να κατακτήσουμε. Σε κάθε χώρα θα σας πω. Όταν ήμουν υπουργός Παιδείας, το θεμελιώδες ερώτημα ήταν “πώς θα εντάξουμε την Τεχνητή Νοημοσύνη στην Παιδεία;”.
Και μπορείς να το κάνεις αυτό. Καταρχήν τα ψηφιακά μέσα, βήμα ένα. Τότε είχαμε σκεφτεί για παράδειγμα το “Ψηφιακό Φροντιστήριο”. Είχαμε σκεφτεί το πώς μπορούμε να ψηφιοποιήσουμε γενικά την ύλη του σχολείου. Και έρχεται η Τεχνητή Νοημοσύνη και σου λέει στον χώρο της Παιδείας: “πώς μπορώ να βοηθήσω τον κάθε μαθητή να κάνει καλύτερα το κομμάτι το οποίο αφορά τη στοχευμένη εκπαίδευση που θα ήθελε να λάβει και, άρα, να επικουρήσει τον ρόλο του δασκάλου;”.
Αντιστοίχως, εγώ θα έλεγα ότι η σωστή εφαρμογή της Τεχνητής Νοημοσύνης, σε κάθε κλάδο και σε κάθε επάγγελμα και προφανώς στο δικό σας, μπορεί να γίνει και μπορεί να γίνει και πάρα πολύ καλά. Αυτή είναι η μια διάσταση του θέματος. Η άλλη διάσταση του θέματος όμως είναι ότι η τεχνολογία οφείλει να έχει το σωστό σύστημα διακυβέρνησης. Και σε παγκόσμιο επίπεδο, αυτή τη στιγμή, αυτό που συζητάμε είναι ακριβώς αυτό: “πώς θα κάνουν και το ένα και το άλλο”. Γιατί τόσο η Ελλάδα, όσο και η Ευρώπη χρειάζονται μια επανάσταση παραγωγικότητας. Η παραγωγικότητα της Ευρώπης συνολικά είναι χαμηλότερη από την αμερικανική.
Και η παραγωγικότητα της Ελλάδας: έχουμε πετύχει πάρα πολλά στην ελληνική οικονομία τα τελευταία χρόνια, θα το επαναλάβω με πιο προφανές το ότι κατακτήσαμε την πολιτική και οικονομική σταθερότητα. Είμαστε έτοιμοι να αποκτήσουμε το ιστορικό χαμηλό στην ανεργία. Έχουμε διπλάσιο ρυθμό ανάπτυξης από τον ευρωπαϊκό. Και το ελληνικό χρέος έχει πάψει να είναι πρόβλημα. Αποκλιμακώνεται πιο γρήγορα από οποιοδήποτε άλλο χρέος στον πλανήτη. ‘Αρα, όλα αυτά είναι κεκτημένα.
Αλλά ακόμα έχουμε και εκκρεμότητες. Οι επενδύσεις διαρκώς βελτιώνονται ως προς το ΑΕΠ, όταν αναλάβαμε ήταν 11% με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο να είναι 21% και τώρα η πρόβλεψη είναι ότι σύντομα θα είμαστε στο 17% με 18%. Οι εξαγωγές διπλασιάστηκαν από την Ελλάδα το 2009 που μπήκε στην κρίση από 20% στο 42% με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο να είναι 51%. ‘Αρα και εκεί έχουμε διαδρομή να καλύψουμε. Αλλά σίγουρα σε ό,τι αφορά την καινοτομία και την παραγωγικότητα ακόμα έχουμε πολλά να κάνουμε. Και ως χώρα έχουμε πολλά να κάνουμε.
Συνεπώς το να μπορέσουμε να εισάγουμε σωστά την Τεχνητή Νοημοσύνη σε κάθε κλάδο, σε κάθε χώρα και σε κάθε επάγγελμα θα σας έλεγα ότι είναι απολύτως υπαρξιακό για εμάς. Είναι μια συζήτηση που πρέπει να ανοίξει. Υπάρχει, λοιπόν, η διάσταση της απειλής και η διάσταση της ευκαιρίας. Εγώ θα πω έτσι είναι στα πάντα, έτσι είναι σε όλα. Και το καλό είναι το ότι εδώ, ως χώρα, έχουμε καταφέρει να αποδείξουμε, το αναφέρατε πριν, σε σχέση με το κομμάτι που αφορά την ψηφιακή διακυβέρνηση, έχουμε καταφέρει να κάνουμε πάρα πολλά, πάρα πολύ γρήγορα.
‘Αρα, έχουμε κάθε λόγο να πιστεύουμε ότι μπορεί αυτή την εισαγωγή να την κάνουμε πάρα πολύ γρήγορα. Να αναφέρω μια ευρύτερη απειλή, φιλοσοφικά μιλώντας. Η ευρύτερη απειλή είναι το ότι γενικώς εδώ πρέπει να είμαστε λίγο πιο γρήγοροι από ό,τι έχουμε συνηθίσει, με την εξής έννοια: μια κλασική τεχνολογική αλλαγή των προηγούμενων δεκαετιών. Πάντα είχαμε τεχνολογικές αλλαγές. Ο αγαπημένος μου οικονομολόγος ήταν ο Σουμπέτερ, ο οποίος εισήγαγε την έννοια της δημιουργικής καταστροφής. Και έλεγε ότι η καινοτομία είναι η κινητήριος δύναμη του καπιταλισμού. Κάτι έρχεται, κάτι δημιουργείται και κάτι αντικαθιστά.
Το αμάξι αντικαθιστά την άμαξα. Δημιουργούνται επαγγέλματα γύρω από το αυτοκίνητο, χάνονται επαγγέλματα γύρω από την άμαξα. Και αυτή η διαδικασία είναι η κινητήριος δύναμη της οικονομίας.
Το θέμα ποιο ήταν όμως; Οι μεταβάσεις αυτές είτε μιλάμε για την πρώτη Βιομηχανική Επανάσταση είτε για τη δεύτερη είτε για την τρίτη έπαιρναν κάποιο χρόνο, έπαιρναν μία δεκαετία, μία δεκαπενταετία να πω μία τεχνολογική αλλαγή της γενιάς μου: κάποτε η Αθήνα ήταν γεμάτη με βίντεο- κλαμπ. Στις τελευταίες εκλογές που ήμουν υποψήφιος στην Α’ Αθήνας βρήκα ένα βίντεο- κλαμπ στον Κολωνό και προσπάθησα να φωτογραφηθώ εκεί γιατί πρέπει να ήταν το τελευταίο της Αθήνας. Το αναφέρω γιατί; Γιατί η μετάβαση από το βίντεο- κλαμπ στο Netflix και στις πλατφόρμες πήρε κάπου δέκα- δεκαπέντε χρόνια
Η διαφορά της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι το ότι η εισαγωγή και η ταχύτητά της είναι τέτοια όπου θα μιλάμε σε όρους μηνών, όχι ετών. Και θα πρέπει οι επιχειρήσεις να ανταποκριθούν στην ενσωμάτωση και στην αλλαγή πάρα πολύ γρήγορα και θα πρέπει το ίδιο να κάνουν και τα πολιτικά συστήματα χρόνο με το χρόνο. Είτε αφορά την προσαρμογή τους στο ασφαλιστικό σύστημα, είτε αφορά το πώς θα γίνει εισαγωγή στην Παιδεία είτε αφορά την οικονομία και το καταλυτικό ρόλο που έχετε να παίξετε εσείς, είτε αφορά στη Δικαιοσύνη και το πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να παίξει ρόλο σε αυτήν.
Πολλά επαγγέλματα θα δημιουργηθούν, πολλά επαγγέλματα θα απειληθούν από αυτήν τη μετάβαση και από αυτήν την εξίσωση. ‘Αρα, θα σας έλεγα ότι αυτό είναι και το λεξιλόγιο της εποχής.
Συζητάγαμε στην τελευταία συνάντηση στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, πριν από λίγες εβδομάδες, για δύο θέματα: για το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και για το LLM της Anthropic που σας ανέφερα για το τι ρόλο μπορεί να παίξει στην οικονομία. Και παρατηρούσε ένας πολύ έμπειρος συνάδελφός μου ότι ο ιστορικός του μέλλοντος θα φωτίσει και θα καταγράψει το δεύτερο, την Τεχνητή Νοημοσύνη ως πολύ μεγαλύτερο θέμα από το άλλο που κυριαρχεί στο “εδώ” και στο “τώρα”. Προφανώς είναι μεγάλο, αλλά οι αλλαγές που η Τεχνητή Νοημοσύνη θα κάνει στα πάντα είναι τέτοιες που βιώνουμε μία ιστορική αλλαγή την οποία δεν μεταβολίζουμε πλήρως. Εγώ θα σας έλεγα ότι αυτό είναι και το λεξιλόγιο όχι μόνο της οικονομίας, που με ρωτήσατε και που αναφερθήκατε πριν. Αυτό οφείλει να είναι και το λεξιλόγιο της πολιτικής. Εμείς, ως πολιτικοί ταγοί, οι υπουργοί, οι κυβερνήσεις, τα πολιτικά κόμματα. Ο δημόσιος διάλογος πρέπει να γίνει με κέντρο βάρος το μέλλον και όχι με κέντρο βάρος το παρελθόν. Και σίγουρα όχι με κέντρο βάρος τον πολιτικό ανταγωνισμό…το ίδιο αφορά και στα επαγγέλματα όπως το δικό σας.
Και εγώ θα έλεγα ότι γενικότερα ο ελεγκτής λογοδοτεί και ο ελεγκτής ελέγχεται και ο ίδιος. ‘Αρα, δεν υπάρχει θέμα απειλής του επαγγέλματός σας και αυτό το στοιχείο σας καθιστά αναντικατάστατους στην αλυσίδα της ευθύνης. Δεν θα ζητηθούν ποτέ εξηγήσεις από ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο, από ένα LLM αν παρασυρθεί σε ανορθογραφίες επαγγελματικού τύπου. Θα ζητηθούν από εσάς, από τον ελεγκτή. Αυτό είναι και το αποφασιστικό σας πλεονέκτημα. Έχετε την ηθική και τη νομική υπόσταση ως φυσικά πρόσωπα. Εκτίθεστε και ελέγχεστε.
Και, άρα, ακριβώς επειδή γνωρίζετε ότι ελέγχεστε και ότι λογοδοτείτε, μπορείτε να διατηρήσετε στο ακέραιο και αναφαίρετο -με την αρωγή της τεχνολογίας, με την αρωγή της Τεχνητής Νοημοσύνης- το κύρος, την ευθύνη, την ανεξαρτησία και την ισχύ της απόφασης και της υπογραφής σας. Ακόμα και σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία. Εγώ θα έλεγα πόσο μάλλον σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία. Θέλω να προσθέσω επίσης ότι ευρύτερα στην Ελλάδα της ανάπτυξης, γιατί αυτή είναι η πραγματικότητα, έχουμε διπλό ρυθμό ανάπτυξης από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, παρά τις διεθνείς προκλήσεις και παρά τα προβλήματα, τα οποία είναι προφανώς εκεί και εκκρεμούν να επιλυθούν.
Υπάρχουν και πληθαίνουν οι ανάγκες και οι ευκαιρίες για ελεγκτικά έργα. Επιζητούμε και στηρίζουμε το έργο των ελεγκτικών εταιρειών, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για υψηλή ποιότητα. Από αυτή την υψηλή ποιότητα του ελεγκτικού έργου, άλλωστε, θα εξαρτηθεί -ανάμεσα σε άλλα- το πλαίσιο της ανάπτυξης και η καλή φήμη της χώρας για να εδραιωθεί ο σύγχρονος τρόπος προσέλκυσης βιώσιμων επενδύσεων. Η ελληνική επενδυτική ταυτότητα εξαρτάται σε πολύ σημαντικό βαθμό από τη δική σας δουλειά. Θέλω λοιπόν να συγχαρώ την ΕΛΤΕ για αυτή την πρωτοβουλία. Η σημερινή συζήτηση πέρα από το μέλλον ενός επαγγέλματος κρίσιμου για την οικονομία αγγίζει τον τρόπο με τον οποίο συνδυάζουμε την ανάπτυξη με την αξιοπιστία, την καινοτομία με την ευθύνη και την τεχνολογική πρόοδο με την εμπιστοσύνη στους θεσμούς.
Ιδιαίτερα τώρα, όταν η ταχύτητα των μεγάλων αλλαγών και των νέων πληροφοριών καθιστά πιεστική την ανάγκη για επικύρωση και αξιοπιστία με επάρκεια και με ταχύτητα. Ο πήχης ανεβαίνει για όλους μας σε όλα τα πεδία δράσης.
Το δικό σας πεδίο δεν θα μπορούσε εκ των πραγμάτων να μείνει ανεπηρέαστο. Είναι ευθύνη, είναι πρόκληση και είναι ευκαιρία που είμαι βέβαιος ότι οι Έλληνες ελεγκτές θα αξιοποιήσετε στο έπακρο. Και με αυτόν τον τρόπο θα συνδεθείτε ακόμα πιο οργανικά με τα επόμενα βήματα της ανάπτυξης και της προόδου στον τόπο μας”.