Τα πρώτα στοιχεία από τις μακροπρόθεσμες προγνώσεις των μεγάλων μετεωρολογικών κέντρων δίνουν μια αρχική εικόνα για τον φετινό χειμώνα στην Ελλάδα.Σύμφωνα με τα εποχικά προγνωστικά συστήματα του ευρωπαϊκού Copernicus και του αμερικανικού NOAA, η θερμοκρασία παρουσιάζει σαφή τάση να κινηθεί πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα, ενώ μεγαλύτερη αβεβαιότητα υπάρχει σχετικά με την εξέλιξη των βροχοπτώσεων.Αξίζει να διευκρινιστεί ότι οι συγκεκριμένοι χάρτες αφορούν το τρίμηνο Νοεμβρίου 2026 – Ιανουαρίου 2027 και όχι το σύνολο του μετεωρολογικού χειμώνα, που περιλαμβάνει και τον Φεβρουάριο.
Θερμοκρασία: Ισχυρό σήμα για θερμότερες συνθήκες
Η πολυμοντελική πρόγνωση του ευρωπαϊκού προγράμματος Copernicus (C3S), η οποία συνδυάζει δεδομένα από μεγάλα διεθνή μετεωρολογικά κέντρα, εμφανίζει αυξημένη πιθανότητα επικράτησης θερμότερων αερίων μαζών στην Ελλάδα και σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης.Ειδικότερα, οι χάρτες θερμοκρασίας στα 850 hPa, δηλαδή περίπου στα 1500 μέτρα, παρουσιάζουν πιθανότητες που σε αρκετές περιοχές της χώρας ξεπερνούν το 70% για θερμοκρασίες στο ανώτερο τρίτο των κλιματικών τιμών της περιόδου αναφοράς.Αυτό αποτελεί ένα αρκετά ισχυρό θερμοκρασιακό σήμα, χωρίς όμως να σημαίνει ότι δεν θα υπάρξουν ψυχρές εισβολές, χιονοπτώσεις ή περίοδοι με έντονο κρύο. Μια εποχική πρόγνωση περιγράφει τη μέση τάση μιας περιόδου και όχι τον καιρό κάθε ημέρας.Τι χειμώνα περιμένουμε φέτος στην Ελλάδα: Οι πρώτες προβλέψεις για θερμοκρασίες και βροχές, τι δείχνουν για την Αττική
Βροχοπτώσεις: Τάση για λιγότερες βροχές στα νότια, ακόμη και στην Αττική
Σε ό,τι αφορά τις βροχές, η εικόνα είναι λιγότερο ξεκάθαρη.Το αμερικανικό προγνωστικό σύστημα CFSv2 της NOAA δεν εμφανίζει στον συγκεκριμένο χάρτη αξιόλογο σήμα θετικής ή αρνητικής απόκλισης των βροχοπτώσεων για την Ελλάδα.Από την άλλη πλευρά, το πολυμοντελικό σύστημα του Copernicus παρουσιάζει μια ασθενή τάση για λιγότερες βροχές από τις συνηθισμένες στη νότια Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένης της Αττικής, καθώς και σε τμήματα του Αιγαίου. Στην υπόλοιπη χώρα δεν διαμορφώνεται αξιόλογο προγνωστικό σήμα απόκλισης από τα κλιματικά κανονικά. Οι πιθανότητες για ξηρότερες συνθήκες στις νότιες περιοχές κυμαίνονται περίπου στο 40-50%, γεγονός που υποδηλώνει μια τάση, αλλά όχι μεγάλη προγνωστική βεβαιότητα.
Ο εποχικός χάρτης της ατμοσφαιρικής πίεσης στο επίπεδο της θάλασσας (MSLP) του Copernicus δείχνει τάση για χαμηλότερες πιέσεις από τις συνηθισμένες σε μεγάλο μέρος της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης. Αντίθετα, στο νοτιότερο τμήμα της ανατολικής Μεσογείου διακρίνεται μια ασθενής τάση για υψηλότερες πιέσεις, η οποία θα μπορούσε να περιορίζει τη δραστηριότητα των βαρομετρικών χαμηλών στις συγκεκριμένες περιοχές.Στο μεγαλύτερο μέρος της Ελλάδας, πάντως, δεν διαμορφώνεται ισχυρό σήμα απόκλισης της πίεσης από τα κανονικά επίπεδα. Η εικόνα αυτή είναι συμβατή με την ασθενή τάση για λιγότερες βροχές στα νότια, χωρίς ωστόσο να επιτρέπει ασφαλή εκτίμηση για τον αριθμό ή την ένταση των κακοκαιριών.
Πόσο αξιόπιστες είναι οι μακροπρόθεσμες προγνώσεις;
Οι εποχικές προγνώσεις έχουν σημαντικά μεγαλύτερη αβεβαιότητα από τις καθημερινές προγνώσεις καιρού. Η προγνωστική τους ικανότητα διαφέρει ανάλογα με την περιοχή, την εποχή και τη μετεωρολογική παράμετρο, ενώ στη Μεσόγειο η πρόγνωση των βροχοπτώσεων παρουσιάζει ιδιαίτερες δυσκολίες.Επιπλέον, η απόκλιση από τα κλιματικά κανονικά δεν σημαίνει απαραίτητα μεγάλη διαφορά σε βαθμούς Κελσίου ή χιλιοστά βροχής. Οι συγκεκριμένοι χάρτες του Copernicus παρουσιάζουν πιθανότητες εμφάνισης κατηγοριών θερμοκρασίας, πίεσης και βροχόπτωσης και όχι το ακριβές μέγεθος των αποκλίσεων.Η αξιοπιστία των συμπερασμάτων θα πρέπει να επανεκτιμάται καθώς πλησιάζουμε στον χειμώνα και ενσωματώνονται νεότερα προγνωστικά δεδομένα.Τι χειμώνα περιμένουμε φέτος στην Ελλάδα: Οι πρώτες προβλέψεις για θερμοκρασίες και βροχές, τι δείχνουν για την Αττική
Το πρώτο συμπέρασμα
Με τα σημερινά δεδομένα, το επικρατέστερο σενάριο για το τρίμηνο Νοεμβρίου -Ιανουαρίου είναι να καταγραφούν θερμοκρασίες υψηλότερες από τις συνηθισμένες στη χώρα μας. Για τις βροχοπτώσεις, το Copernicus παρουσιάζει μια ασθενή τάση για ξηρότερες συνθήκες στη νότια Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένης της Αττικής, ενώ το αμερικανικό CFSv2 δεν εμφανίζει αξιόλογο σήμα απόκλισης.Αυτό δεν αποκλείει έντονες κακοκαιρίες, ισχυρές βροχοπτώσεις ή σημαντικά επεισόδια ψύχους κατά τη διάρκεια της περιόδου.Άλλωστε, ένας χειμώνας μπορεί να είναι συνολικά θερμότερος από τα κανονικά και ταυτόχρονα να παρουσιάσει ορισμένες ιδιαίτερα ψυχρές ή έντονα βροχερές περιόδους.