Σημαντικές επενδύσεις σε έρευνες για κοιτάσματα φυσικού αερίου που υπολογίζεται να φτάσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2031 αλλά και ισχυρές προοπτικές για αύξηση των δημοσίων εσόδων ενεργοποιούν οι νέες συμβάσεις έρευνας υδρογονανθράκων στα τέσσερα θαλάσσια μπλοκ νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου.
Οι συμφωνίες που υπογράφηκαν χθες στο Μέγαρο Μαξίμου σηματοδοτούν την επιτάχυνση του εθνικού προγράμματος υδρογονανθράκων και ενισχύουν τη θέση της Ελλάδας ως ανερχόμενου ενεργειακού επενδυτικού προορισμού, προσελκύοντας ισχυρό ενδιαφέρον από τους δυό μεγαλύτερους διεθνείς ενεργειακούς ομίλους την Εxxonmobil και τη Chevron.
Διπλασιασμός της έκτασης
Με την προσθήκη των νέων παραχωρήσεων, η συνολική έκταση της ελληνικής επικράτειας όπου έχουν πραγματοποιηθεί ή πρόκειται να διεξαχθούν έρευνες για υδρογονάνθρακες αυξάνεται από 47.905 σε 94.094 τετραγωνικά χιλιόμετρα, καταγράφοντας ουσιαστικά διπλασιασμό.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει σημαντικά τις πιθανότητες εντοπισμού εμπορικά εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων, καθώς διευρύνεται η γεωγραφική κάλυψη και η ποιότητα των διαθέσιμων γεωλογικών δεδομένων.
Τα οικονομικά δεδομένα και το επενδυτικό αποτύπωμα των παραχωρήσεων παρουσίασε χθες ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ, Άρης Στεφάτος, επισημαίνοντας ότι οι επενδύσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί από το 2014 έως σήμερα ξεπερνούν τα 176 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων πάνω από 111 εκατ. ευρώ κατευθύνθηκαν στη σεισμική χαρτογράφηση του ελληνικού θαλάσσιου υπεδάφους. Τα δεδομένα αυτά αποτελούν εθνική παρακαταθήκη, καθώς παραμένουν στην ιδιοκτησία του ελληνικού κράτους και ενισχύουν τη γεωλογική γνώση και τον ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας.
Παράλληλα, έχουν ήδη αναληφθεί νέες δεσμεύσεις ύψους 41,5 εκατ. ευρώ για πρόσθετες σεισμικές έρευνες, που θα συμβάλουν στην περαιτέρω ωρίμανση των περιοχών. Επιπλέον, με τη δρομολόγηση της ερευνητικής γεώτρησης στο Block 2 στο Ιόνιο, ενεργοποιούνται πρόσθετες επενδύσεις ύψους περίπου 80 εκατ. ευρώ, σηματοδοτώντας τη μετάβαση από τη φάση των γεωφυσικών ερευνών στη φάση της άμεσης επιβεβαίωσης κοιτάσματος.
Τρεις φάσεις ερευνών με τραπεζικές εγγυήσεις
Το πρόγραμμα ερευνών θα εξελιχθεί σε τρεις διακριτές φάσεις, συνολικής διάρκειας επτά ετών, επιταχύνοντας την ωρίμανση των επενδύσεων και τη μετάβαση στο στάδιο των γεωτρήσεων.
Η πρώτη φάση, διάρκειας τριών ετών, περιλαμβάνει τη συλλογή και ανάλυση δισδιάστατων σεισμικών δεδομένων, με προβλεπόμενες τραπεζικές εγγυήσεις ύψους 17,5 εκατ. ευρώ, οι οποίες διασφαλίζουν την υλοποίηση του ερευνητικού προγράμματος και την τήρηση των συμβατικών υποχρεώσεων των αναδόχων.
Ακολουθεί η δεύτερη φάση, διάρκειας δύο ετών, η οποία περιλαμβάνει την εκτέλεση τρισδιάστατων σεισμικών ερευνών υψηλής ακρίβειας και στις τέσσερις παραχωρήσεις, με αντίστοιχες τραπεζικές εγγυήσεις ύψους 24 εκατ. ευρώ, επιτρέποντας την ακριβέστερη απεικόνιση των γεωλογικών σχηματισμών και την αξιολόγηση του πιθανού κοιτάσματος.
Η τρίτη φάση περιλαμβάνει την πραγματοποίηση μίας ερευνητικής γεώτρησης ανά περιοχή, με επενδύσεις που εκτιμώνται σε περίπου 100 εκατ. ευρώ σηματοδοτώντας το πλέον κρίσιμο στάδιο για την επιβεβαίωση της ύπαρξης εμπορικά εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων και τη μετάβαση στο στάδιο ανάπτυξης.
Έως και 41% των κερδών
Από την ανάλυση της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (HEREMA), προκύπτει για το Ελληνικό Δημόσιο, συνολικό κρατικό όφελος (Estimated Effective State Benefit) μεταξύ 38% και 41% των καθαρών κερδών από πιθανή παραγωγή.
Το ποσοστό αυτό προκύπτει από συνδυασμό φόρων, δικαιωμάτων (royalties) και υποχρεωτικών πληρωμών που καταβάλλουν οι ανάδοχες εταιρείες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής ενός κοιτάσματος.
Σύμφωνα με την ΕΔΕΥΕΠ , ο βασικός πυλώνας των κρατικών εσόδων είναι ο φόρος εισοδήματος εταιρειών, ο οποίος ανέρχεται στο 20% των καθαρών κερδών. Επιπλέον, επιβάλλεται περιφερειακός φόρος 5%, ο οποίος κατευθύνεται στις τοπικές κοινωνίες και συμβάλλει στη χρηματοδότηση έργων ανάπτυξης στις περιοχές που φιλοξενούν ενεργειακές δραστηριότητες.
Καθοριστικό ρόλο παίζουν και τα royalties, τα οποία κυμαίνονται από 4% έως 15% της αξίας της παραγωγής. Σε αντίθεση με τον φόρο κερδών, τα royalties καταβάλλονται ανεξάρτητα από την κερδοφορία της επένδυσης, εξασφαλίζοντας σταθερά έσοδα για το κράτος από την πρώτη στιγμή της παραγωγής.
Πέραν των φόρων, οι συμβάσεις προβλέπουν σειρά πρόσθετων οικονομικών υποχρεώσεων για τις εταιρείες. Μεταξύ αυτών εφάπαξ bonus υπογραφής, ύψους 3,45 εκατ. ευρώ, καθώς και bonus έναρξης παραγωγής και bonus παραγωγής, που μπορούν να φτάσουν συνολικά δεκάδες εκατομμύρια ευρώ.
Παράλληλα, προβλέπονται τέλη χρήσης των παραχωρούμενων περιοχών, τα οποία κυμαίνονται από 700.000 ευρώ έως και 35 εκατ. ευρώ, καθώς και χρηματοδότηση προγραμμάτων εκπαίδευσης και τεχνογνωσίας για Έλληνες επιστήμονες.
Επενδύσεις και επιτάχυνση αδειοδοτήσεων
Εφόσον οι έρευνες επιβεβαιώσουν την ύπαρξη εμπορικά αξιοποιήσιμων κοιτασμάτων, οι συνολικές επενδύσεις για γεωτρήσεις και ανάπτυξη μπορούν να φτάσουν έως και τα 790 εκατ. ευρώ, ανεβάζοντας το συνολικό επενδυτικό αποτύπωμα στο επίπεδο του 1 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, σημαντική είναι και η επιτάχυνση των διοικητικών διαδικασιών, καθώς ο χρόνος αξιολόγησης και ολοκλήρωσης των συμβάσεων μειώθηκε σε περίπου 11 μήνες, έναντι 22 μηνών στο παρελθόν, ενώ η συνολική διάρκεια των ερευνητικών δεσμεύσεων περιορίστηκε σε επτά χρόνια, από περισσότερα από οκτώ που απαιτούνταν στο παρελθόν.
Chevron: Στρατηγική ενίσχυση της παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο
Το ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον επιβεβαιώνεται και από τη Chevron Corporation, η οποία εντάσσει την Ελλάδα στον ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό της στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
«Αυτό είναι ένα άλλο σημαντικό ορόσημο για τη Chevron, καθώς συνεχίζουμε να δημιουργούμε δυναμική στην περιοχή της Μεσογείου, μια περιοχή όπου έχουμε ήδη σημαντική θέση και αναζητούμε ενεργά ευκαιρίες εξερεύνησης για να ενισχύσουμε και να επεκτείνουμε περαιτέρω το χαρτοφυλάκιό μας», δήλωσε χθες σε ανακοίνωση της εταιρείας ο Kevin McLachlan, Αντιπρόεδρος Εξερεύνησης της Chevron.
Παπασταύρου: Έμπρακτη άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων
Στη γεωπολιτική διάσταση των συμφωνιών αναφέρθηκε χθες το απόγευμα σε συνέντευξη του στο mega ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου. Όπως είπε η ενεργοποίηση των ερευνών συνιστά έμπρακτη άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας.
Σημείωσε μάλιστα ότι, η υλοποίηση ερευνητικών δραστηριοτήτων σε θαλάσσιες περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας επιβεβαιώνει το δικαίωμα της χώρας να αξιοποιεί τους φυσικούς της πόρους και ενισχύει τη θέση της στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Η Ευρώπη έχει ανάγκη από φυσικό αέριο και η Ελλάδα μπορεί να το παράγει», υπογράμμισε, επισημαίνοντας τον στρατηγικό ρόλο της χώρας στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας.