Του ΣΩΤΗΡΗ ΚΕΦΑΛΑ
Ελεύθεροι επαγγελματίες, αγρότες και εποχικοί βρίσκονται στην κορυφή της λίστας των εργαζομένων στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας που εργάζονται αργίες, σαββατοκύριακα αλλά και πέρα από το καθιερωμένο ωράριο.
Την ίδια στιγμή πανελλαδικά 1/3 εργαζόμενους απασχολείται 7/7. Μάλιστα, ο Πρόεδρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Δυτικής Ελλάδας Γιώργος Παππάς αναλύει την εικόνα της Περιφέρειας αλλά και της χώρας η οποία παρουσιάζει πρωτιά στα Σαββατοκύριακα σε επίπεδο Ευρώπης.
Αξίζει να σημειωθεί πως το 41% του συνολικού εργατικού δυναμικού στην Ελλάδα (μισθωτοί και αυτοαπασχολούμενοι) εργάζεται τα σαββατοκύριακα και αποτελεί το μεγαλύτερο ποσοστό στην Ευρώπη.
Πρωτιά για την Ελλάδα
Τόσο σε επίπεδο Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας όσο και σε πανελλαδικό επίπεδο, οι καταστηματάρχες, οι ελεύθεροι επαγγελματίες αλλά και οι αγρότες συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ποσοστό απασχόλησης και εργασίας καθώς εργάζονται όχι μόνο πέρα από το καθιερωμένο αλλά και τα Σαββατοκύριακο, αφού στις περισσότερες περιπτώσεις σύμφωνα με τον πρόεδρο του Οικονομικού Επιμελητηρίου Δυτικής Ελλάδας Γιώργο Παππά καλούνται να «κρατήσουν ζωντανή» την δική τους επιχείρηση και συνεπώς δεν έχουν σταθερό ωράριο.
Μάλιστα, αρκετές είναι οι περιπτώσεις του ευέλικτου αλλά και άτυπου ωράριού σε τουρισμό και επισιτισμό, αλλά και η εργασία σε αργίες και Σαββατοκύριακα στους κλάδους αυτούς, γεγονός μάλιστα που εξηγεί και την πρωτιά της Ελλάδας στην σχετική έρευνα.
Παράγοντας και οι εποχιακές ανάγκες
Στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, οι υπερωρίες συνήθως συνδέονται με εποχιακές ή έκτακτες ανάγκες σε τομείς όπως η δακοκτονία, η πολιτική προστασία, ο αποχιονισμός, η διαχείριση έργων υποδομής, η γεωργία και η αλιεία.
Οι υπάλληλοι που εργάζονται υπερωρίες είναι συνήθως εποχικοί ή με συμβάσεις έργου, και οι υπερωρίες καταβάλλονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του Δημοσίου.
Ειδικότερα, το 2023, η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας προσέλαβε 30 άτομα για το πρόγραμμα δακοκτονίας στην Αιτωλοακαρνανία, με συμβάσεις ορισμένου χρόνου.
Το 2024, ανακοινώθηκαν θέσεις εργασίας για την υλοποίηση ευρωπαϊκών έργων, όπως το «Path4PDE» και το «Promoting shared stewardship for Mediterranean Coasts», με αμοιβές που φτάνουν έως και 108.000 ευρώ για τη διάρκεια του έργου.
Το 2025, δημοσιεύτηκαν νέες θέσεις εργασίας για την υποστήριξη του έργου «Region of Western Greece moving towards climate resilience», με αμοιβές έως 27.260 ευρώ.
«Λόγω αναγκών και υποχρεώσεων»
Τις δικές του διαπιστώσεις έδωσε ο κ. Παππάς αναφορικά με την ευέλικτη εργασία στην Ελλάδα. Υποστηρίζει, χαρακτηριστικά πως τα υψηλά ποσοστά που παρουσιάζει η χώρα όσον αφορά την αυτοπασχόληση έχει οδηγήσει αρκετούς να εργάζονται τα Σαββατοκύριακα και να μην έχουν σταθερό ωράριο.
«Ένας στους τρεις εργαζομένους – μισθωτούς στη χώρα μας (32,3%) (το μεγαλύτερο ποσοστό στην Ευρώπη) εργάζεται επτά ημέρες την εβδομάδα, είτε γιατί το απαιτεί το επάγγελμά του είτε γιατί είναι απαραίτητο για να ανταπεξέλθει στις υποχρεώσεις του.
Η Ελλάδα έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά αυτοαπασχόλησης στην Ε.Ε., με πολλούς καταστηματάρχες (οι περισσότεροι εκ των οποίων δεν απασχολούν καν κάποιον άλλον εργαζόμενο ή απασχολούν κάποιον από το οικογενειακό τους περιβάλλον), ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες, άρα συχνά εργάζονται και τα Σαββατοκύριακα, αφού δεν έχουν σταθερό ωράριο και εξαρτώνται άμεσα από την προσωπική παρουσία τους για την επιβίωση της επιχείρησης. Το 2022 το 27,3% των εργαζομένων στην Ελλάδα ήταν αυτοαπασχολούμενοι, ποσοστό από τα υψηλότερα στην Ε.Ε., με τον μέσο ευρωπαϊκό όρο να ανέρχεται σε 13,2%.
Η δομή της απασχόλησης στην Ελλάδα και συγκεκριμένα το υψηλό ποσοστό των αυτοαπασχολουμένων, η οικονομική εξάρτηση της χώρας από τον τουρισμό και κατά συνέπεια η εργασία στους κλάδους του επισιτισμού και τουρισμού σε βάρδιες, Σαββατοκύριακα και αργίες, αλλά και η κατά κύριο λόγο άτυπη, ευέλικτη απασχόληση χωρίς σταθερά ωράρια και συμβάσεις εξηγεί την πρώτη θέση.
Ο τουριστικός και ο ευρύτερος κλάδος των υπηρεσιών τουρισμού, εστίασης, ψυχαγωγίας αλλά και λιανικού εμπορίου απασχολεί άλλωστε εκατοντάδες χιλιάδες εργαζομένους που δουλεύουν σε βάρδιες, Σαββατοκύριακα και αργίες».
Η πανελλαδική εικόνα
Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν πως ποσοστό 41% του συνολικού εργατικού δυναμικού στην Ελλάδα (μισθωτοί και αυτοαπασχολούμενοι) εργάζεται τα σαββατοκύριακα και αποτελεί το μεγαλύτερο ποσοστό στην Ευρώπη.
Αναλυτικά, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat (για το 2023), η χώρα μας βρίσκεται στην πρώτη θέση μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε. ως προς την απασχόληση τα Σαββατοκύριακα και σχεδόν 10 μονάδες υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (22,3%) ως προς την εργασία το Σάββατο και την Κυριακή.
Κάτω από την Ελλάδα, με εξίσου υψηλά ποσοστά, βρίσκονται η Ιταλία (35,2%), η Γαλλία (29,3%) η Ισπανία (28,8%) και η Κύπρος (26,8%). Στον αντίποδα, τα χαμηλότερα ποσοστά στην απασχόληση κατά το Σαββατοκύριακο παρουσιάζουν η Λιθουανία (3,9%), η Ουγγαρία (7%) και η Πολωνία (8,5%).
Γιώργος Παππάς, Πρόεδρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Δυτικής Ελλάδας
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Νεολόγος*