Μετά τις καταστροφικές φωτιές και τον τραγικό απολογισμό των πέντε νεκρών, ο ΣΥΡΙΖΑ εξαπολύει συνολική επίθεση στην κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι επτά χρόνια μετά η Πολιτική Προστασία παραμένει εγκλωβισμένη στις εξαγγελίες, με έργα που καθυστέρησαν, εξοπλισμό που δεν αξιοποιήθηκε και κρίσιμες παρεμβάσεις πρόληψης που έμειναν πίσω.
Οι εικόνες από τα μέτωπα της φωτιάς μπορεί να υποχωρούν σταδιακά από την επικαιρότητα, όμως η πολιτική αντιπαράθεση για τη διαχείριση της αντιπυρικής περιόδου μόλις αρχίζει. Με τον τραγικό απολογισμό των πέντε νεκρών στο πεδίο της κατάσβεσης να βαραίνει το κλίμα και χιλιάδες στρέμματα να έχουν παραδοθεί στις φλόγες, ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία επιχειρεί να μεταφέρει τη δημόσια συζήτηση από την επιχειρησιακή διαχείριση των τελευταίων ημερών στον συνολικό σχεδιασμό της κυβέρνησης για την Πολιτική Προστασία.
Στην Κουμουνδούρου εκτιμούν ότι κάθε μεγάλη πυρκαγιά επαναφέρει το ίδιο πολιτικό μοτίβο. Η κυβέρνηση επικαλείται τις πρωτοφανείς κλιματικές συνθήκες και τη μεγάλη κινητοποίηση του κρατικού μηχανισμού, ενώ η αντιπολίτευση αντιτείνει ότι η αποτελεσματικότητα ενός συστήματος δεν κρίνεται μόνο από τον αριθμό των πυροσβεστών ή των εναέριων μέσων που κινητοποιούνται την ώρα της κρίσης, αλλά κυρίως από το επίπεδο προετοιμασίας που έχει προηγηθεί.Σύμφωνα με τον ΣΥΡΙΖΑ, παρά τους πρωτοφανείς ευρωπαϊκούς πόρους που διατέθηκαν τα τελευταία χρόνια, η χώρα εξακολουθεί να στερείται ενός ολοκληρωμένου συστήματος πρόληψης, ενώ οι μεγάλες εξαγγελίες δεν συνοδεύτηκαν από αντίστοιχα επιχειρησιακά αποτελέσματα.
«Οι πολίτες έχουν ανάγκη από μια Πολιτική Προστασία που θα προλαμβάνει τις καταστροφές και όχι από μια κυβέρνηση που κάθε καλοκαίρι μετρά τις συνέπειές τους», είναι το πολιτικό συμπέρασμα που επιχειρεί να αναδείξει η Κουμουνδούρου, συνδέοντας τις φετινές πυρκαγιές με έναν ευρύτερο απολογισμό κυβερνητικών επιλογών από το 2019 μέχρι σήμερα.
Στο στόχαστρο το «ΑΙΓΙΣ»
Κεντρικό σημείο της αντιπολιτευτικής επιχειρηματολογίας αποτελεί το πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ», το οποίο είχε παρουσιαστεί από την κυβέρνηση ως η μεγαλύτερη επένδυση που έγινε ποτέ στην Πολιτική Προστασία.Ο ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζει ότι η εικόνα που προκύπτει μετά την αναθεώρηση του Ελληνικού Σχεδίου Ανάκαμψης απέχει σημαντικά από τις αρχικές δεσμεύσεις. Ειδικότερα, επισημαίνει ότι σημαντικό μέρος των προβλεπόμενων εναέριων μέσων που επρόκειτο να αποκτηθούν μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης δεν περιλαμβάνεται πλέον στον τελικό σχεδιασμό, κάνοντας λόγο για «σκανδαλώδες κούρεμα» του προγράμματος.
Στην Κουμουνδούρου θέτουν ευθέως το ερώτημα ποιος αποφάσισε τη μείωση των προμηθειών, ποια επιχειρησιακή αξιολόγηση οδήγησε στις αλλαγές και ποιες δυνατότητες αεροπυρόσβεσης στερείται πλέον η χώρα.Η ίδια κριτική επεκτείνεται και στις απεντάξεις σημαντικών έργων, όπως το Εθνικό Κέντρο Διαχείρισης Κινδύνων και τα Περιφερειακά Κέντρα Επιχειρήσεων Πολιτικής Προστασίας, αλλά και στις καθυστερήσεις που όπως υποστηρίζει καταγράφονται στην υπογειοποίηση των δικτύων ηλεκτροδότησης, ένα έργο που θεωρείται κρίσιμο για τη μείωση των πυρκαγιών που προκαλούνται από βλάβες στο δίκτυο.
«Αγοράζουμε μέσα αλλά δεν τα αξιοποιούμε»
Ιδιαίτερο βάρος δίνει η Κουμουνδούρου και στη λειτουργική κατάσταση του εξοπλισμού που ήδη έχει αποκτηθεί.
Σύμφωνα με τον ΣΥΡΙΖΑ, αεροσκάφη Diamond παρέμειναν καθηλωμένα λόγω έλλειψης χειριστών, ενώ τα νέα ελικόπτερα AW139 δεν αξιοποιήθηκαν επιχειρησιακά εξαιτίας προβλημάτων στη συντήρηση και στην υποστήριξή τους. Για την Κουμουνδούρου, τα παραδείγματα αυτά αποτυπώνουν ένα ευρύτερο πρόβλημα οργάνωσης, καθώς η απόκτηση νέου εξοπλισμού δεν αρκεί όταν δεν συνοδεύεται από προσωπικό, εκπαίδευση και επιχειρησιακή ετοιμότητα.Η κριτική αυτή εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια του ΣΥΡΙΖΑ να αποδομήσει το κυβερνητικό αφήγημα περί εκσυγχρονισμού της Πολιτικής Προστασίας, υποστηρίζοντας ότι οι μεγάλες εξαγγελίες δεν μεταφράστηκαν σε αντίστοιχη επιχειρησιακή αναβάθμιση.
«Η πρόληψη δεν γίνεται τον Αύγουστο»
Εκεί όμως που η Κουμουνδούρου επιχειρεί να δώσει μεγαλύτερο πολιτικό βάθος στην παρέμβασή της είναι το ζήτημα της πρόληψης.
Ο γραμματέας Οργανωτικού του ΣΥΡΙΖΑ, Γιάννης Μπουλέκος, υποστήριξε ότι η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις πυρκαγιές χωρίς ουσιαστική προεργασία κατά τους μήνες που προηγούνται της αντιπυρικής περιόδου. Όπως ανέφερε, έπειτα από επαφές που είχε με στελέχη των δασικών υπηρεσιών, ενημερώθηκε ότι εργασίες όπως η διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών, η αγροτική οδοποιία και οι παρεμβάσεις στα περιαστικά δάση δεν μπορούν να γίνονται μέσα στο καλοκαίρι, αλλά οφείλουν να έχουν ολοκληρωθεί από το φθινόπωρο και τον χειμώνα. Κατά τον ίδιο, αυτό δεν συνέβη, ενώ έκανε λόγο για σοβαρή αποδυνάμωση των δασικών υπηρεσιών και απουσία συντονισμού μεταξύ των αρμόδιων φορέων.
«Χωρίς διάλογο για πλήρη προετοιμασία για τις πυρκαγιές θα έχουμε πάντα τα ίδια αποτελέσματα», σημείωσε χαρακτηριστικά, συμπυκνώνοντας τη βασική πολιτική θέση που επιχειρεί να αναδείξει ο ΣΥΡΙΖΑ.
Ο ίδιος επανέφερε και τη συζήτηση για την κατάργηση της δασοπυρόσβεσης από τις δασικές υπηρεσίες, υποστηρίζοντας ότι σήμερα πυροσβέστες που μετακινούνται από άλλες περιοχές της χώρας επιχειρούν πολλές φορές χωρίς οργανωμένη συνεργασία με τα κατά τόπους δασαρχεία και χωρίς γνώση της μορφολογίας του εδάφους. «Η φωτιά σβήνεται στο πεδίο. Τα εναέρια μέσα περιορίζουν την έντασή της, αλλά χρειάζονται άνθρωποι που γνωρίζουν πού και πώς θα μπουν», ανέφερε, επιμένοντας ότι η δασική γνώση παραμένει αναντικατάστατη στη μάχη με τις μεγάλες πυρκαγιές.
Οι οικισμοί και οι χρόνιες εκκρεμότητες
Στο ίδιο πλαίσιο, ο ΣΥΡΙΖΑ συνδέει την αντιπυρική προστασία με τις χρόνιες πολεοδομικές εκκρεμότητες. Ο Γ. Μπουλέκος υποστήριξε ότι σε πολλές περιοχές της Δυτικής Αττικής εξακολουθούν να υπάρχουν οικισμοί χωρίς σαφώς καθορισμένα όρια και χωρίς επαρκείς κοινόχρηστους χώρους, γεγονός που δυσχεραίνει τόσο την πρόσβαση των πυροσβεστικών οχημάτων όσο και την ασφαλή εκκένωση σε περίπτωση κινδύνου.
Κατά την εκτίμησή του, η αντιπυρική προστασία δεν μπορεί να περιορίζεται στην υποχρέωση των πολιτών να καθαρίζουν τα οικόπεδά τους, όταν το ίδιο το κράτος δεν έχει επιλύσει βασικά ζητήματα χωροταξικού σχεδιασμού και πρόσβασης.
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε και για την υπογειοποίηση των δικτύων ηλεκτροδότησης, υποστηρίζοντας ότι το έργο έχει ουσιαστικά παγώσει μετά την απένταξη σχετικών χρηματοδοτήσεων. «Από μετασχηματιστές, καλώδια και κολώνες της ΔΕΗ ξεκινούν πυρκαγιές που κοστίζουν ζωές, περιουσίες και καλλιέργειες», σημείωσε, αποδίδοντας ευθύνες τόσο στην κυβέρνηση όσο και στον ΔΕΔΔΗΕ για τις καθυστερήσεις στην ωρίμανση του έργου.
Πολιτική σύγκρουση με ορίζοντα το φθινόπωρο
Η νέα παρέμβαση του ΣΥΡΙΖΑ δείχνει ότι η Κουμουνδούρου δεν σκοπεύει να περιορίσει την αντιπαράθεση στις επιχειρησιακές αποφάσεις που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια των τελευταίων πυρκαγιών. Αντίθετα, επιχειρεί να μετατρέψει την αντιπυρική περίοδο σε πεδίο συνολικής αξιολόγησης της κυβερνητικής πολιτικής στην Πολιτική Προστασία, συνδέοντας τις φετινές καταστροφές με επιλογές που έγιναν τα προηγούμενα επτά χρόνια.