Μπορεί η καταβολή του έκτακτου επιδόματος των 150 ευρώ ανά παιδί να γίνεται αυτόματα, χωρίς να απαιτείται αίτηση, όμως η νέα εγκύκλιος του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δείχνει ότι η διαδικασία μόνο απλή δεν είναι. Πίσω από την αυτόματη πίστωση κρύβονται συγκεκριμένοι κανόνες, ηλεκτρονικές διασταυρώσεις και ειδικές περιπτώσεις που μπορεί να καθορίσουν όχι μόνο ποιοι θα πληρωθούν, αλλά και πότε θα δουν τα χρήματα στους λογαριασμούς τους.
Από τα παιδιά που γεννήθηκαν μέσα στο 2025 και το 2026 μέχρι τις περιπτώσεις διαζευγμένων γονέων, όσων υποβάλλουν χωριστές φορολογικές δηλώσεις ή έχουν μεταβολές στα στοιχεία τους, η εγκύκλιος δίνει απαντήσεις σε ζητήματα που αφορούν χιλιάδες οικογένειες και εξηγεί πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη το μέτρο.
Η έκτακτη οικονομική ενίσχυση αφορά συνολικά 974.892 οικογένειες, ενώ το δημοσιονομικό κόστος του μέτρου ανέρχεται σε 240,1 εκατ. ευρώ. Το ποσό ανέρχεται σε 150 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο, ανήλικο ή ενήλικο. Η πρώτη καταβολή αφορά τα παιδιά που είχαν γεννηθεί έως το τέλος του 2024, ενώ για τα παιδιά που γεννήθηκαν από το 2025 και μετά προβλέπεται δεύτερη εκκαθάριση και πληρωμή έως το τέλος Αυγούστου, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζει η νέα εγκύκλιος.
1. Δεν χρειάζεται αίτηση, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι θα πληρωθούν αυτόματα
Οι γονείς δεν χρειάζεται να μπουν σε κάποια πλατφόρμα ούτε να υποβάλουν αίτηση για να λάβουν την ενίσχυση. Η καταβολή θα γίνει απευθείας στον τραπεζικό λογαριασμό (IBAN) που έχει δηλωθεί στην ΑΑΔΕ. Ωστόσο, πριν από κάθε πληρωμή θα προηγηθούν ηλεκτρονικοί έλεγχοι, ώστε να διαπιστωθεί ότι πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις. Με άλλα λόγια, η απουσία αίτησης δεν σημαίνει ότι δεν θα γίνει έλεγχος των στοιχείων.
2. Η φορολογική δήλωση είναι αυτή που κρίνει το δικαίωμα
Η βάση για την καταβολή του επιδόματος είναι η δήλωση φορολογίας εισοδήματος του φορολογικού έτους 2024, όπως είχε διαμορφωθεί έως το τέλος Μαΐου 2026. Από τη δήλωση αυτή αντλούνται όλα τα στοιχεία για το οικογενειακό εισόδημα, την οικογενειακή κατάσταση και τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων. Δικαιούχοι είναι οι οικογένειες με συνολικό οικογενειακό εισόδημα έως 40.000 ευρώ για έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης, προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο πέραν του πρώτου, καθώς και οι μονογονεϊκές οικογένειες με εισόδημα έως 39.000 ευρώ, επίσης προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον εξαρτώμενο τέκνο. Αν υπάρχουν λάθη ή εκκρεμότητες στη δήλωση, μπορεί να επηρεαστεί η πληρωμή.
3. Τα νεογέννητα δεν χάνουν την ενίσχυση, αλλά θα πληρωθούν αργότερα
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για τα παιδιά που γεννήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2025 έως και την 31η Ιουλίου 2026, καθώς η εγκύκλιος προβλέπει δεύτερη εκκαθάριση και νέα πληρωμή έως το τέλος Αυγούστου. Για τα παιδιά που γεννήθηκαν μέσα στο 2025, προϋπόθεση είναι να έχουν περιληφθεί στην εμπρόθεσμη δήλωση φορολογίας εισοδήματος του φορολογικού έτους 2025, ενώ για όσα γεννήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου έως και την 31η Ιουλίου 2026 απαιτείται, όπου προβλέπεται, να έχει ζητηθεί η έκδοση ΑΦΜ έως τις 10 Αυγούστου 2026.
4. Οι χωριστές φορολογικές δηλώσεις αλλάζουν τον τρόπο πληρωμής
Τα ζευγάρια που υποβάλλουν χωριστές φορολογικές δηλώσεις δεν αντιμετωπίζονται όπως όσοι υποβάλλουν κοινή δήλωση. Για τα κοινά εξαρτώμενα τέκνα, η ενίσχυση επιμερίζεται ισόποσα στους δύο γονείς, ενώ για τα μη κοινά τέκνα εφαρμόζονται διαφορετικοί κανόνες, ανάλογα με το ποιος τα δηλώνει ως εξαρτώμενα. Αν τα μη κοινά τέκνα δηλώνονται και από τους δύο γονείς, η ενίσχυση μοιράζεται ισόποσα, ενώ αν δηλώνονται μόνο από τον έναν, καταβάλλεται εξ ολοκλήρου σε αυτόν. Παράλληλα, αν η φορολογική δήλωση του ενός γονέα δεν έχει υποβληθεί ή δεν έχει εκκαθαριστεί εμπρόθεσμα, η πληρωμή γίνεται στον άλλο γονέα με βάση τα στοιχεία της δικής του εκκαθαρισμένης δήλωσης.
5. Στις κοινές δηλώσεις το ποσό καταλήγει σε έναν λογαριασμό
Όταν οι σύζυγοι ή τα μέρη συμφώνου συμβίωσης υποβάλλουν κοινή φορολογική δήλωση, η ενίσχυση δεν μοιράζεται. Ολόκληρο το ποσό πιστώνεται στον λογαριασμό του υπόχρεου που εμφανίζεται στην εκκαθαρισμένη δήλωση φορολογίας εισοδήματος.
6. Σημασία έχει ποιος δηλώνει το παιδί ως εξαρτώμενο μέλος
Σε αρκετές περιπτώσεις, ιδίως μετά από διαζύγιο ή διάσταση, καθοριστικό ρόλο παίζει ποιος γονέας δηλώνει το παιδί ως εξαρτώμενο τέκνο. Η εγκύκλιος συνδέει την καταβολή της ενίσχυσης με τα στοιχεία που εμφανίζονται στη φορολογική δήλωση και όχι με πραγματικά περιστατικά που δεν έχουν αποτυπωθεί φορολογικά. Για τον λόγο αυτό είναι κρίσιμο τα στοιχεία να έχουν δηλωθεί σωστά. Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για τις περιπτώσεις όπου ο ένας γονέας είναι φορολογικός κάτοικος εξωτερικού, καθώς δικαιούχος της ενίσχυσης είναι αποκλειστικά ο γονέας που είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας. Αν, τέλος, μέχρι την καταβολή της ενίσχυσης έχει αποβιώσει ο ένας από τους δύο γονείς, το ποσό καταβάλλεται στο σύνολό του στον έτερο γονέα.
7. Οι διασταυρώσεις δεν περιορίζονται μόνο στο εισόδημα
Η ΑΑΔΕ δεν εξετάζει μόνο αν πληρούνται τα εισοδηματικά όρια. Ελέγχει παράλληλα την οικογενειακή κατάσταση, τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων, τα στοιχεία του φορολογικού μητρώου, τον δηλωμένο τραπεζικό λογαριασμό αλλά και τα στοιχεία ταυτοποίησης των παιδιών, όπως ο ΑΦΜ και ο ΑΜΚΑ, καθώς και τυχόν ασυνέπειες στα καταχωρισμένα στοιχεία. Μόνο όταν ολοκληρωθούν επιτυχώς όλες οι διασταυρώσεις προχωρά η πίστωση της ενίσχυσης.
8. Τα κοινά και τα μη κοινά παιδιά υπολογίζονται διαφορετικά
Η εγκύκλιος αφιερώνει ειδικές διατάξεις στις οικογένειες που έχουν κοινά αλλά και μη κοινά εξαρτώμενα τέκνα. Για τον υπολογισμό της ενίσχυσης λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των εξαρτώμενων παιδιών, κοινών και μη κοινών, ενώ ο τρόπος καταβολής της ενίσχυσης διαφοροποιείται ανάλογα με το ποιος τα δηλώνει ως εξαρτώμενα στη φορολογική δήλωση.
9. Η ενίσχυση δεν κατάσχεται και δεν συμψηφίζεται με οφειλές
Τα 150 ευρώ ανά παιδί είναι αφορολόγητα, ακατάσχετα και ανεκχώρητα. Δεν κατάσχονται, δεν δεσμεύονται, δεν συμψηφίζονται με οφειλές προς το Δημόσιο, την Εφορία, τους δήμους, τα ασφαλιστικά ταμεία ή άλλα πιστωτικά ιδρύματα, δεν υπόκεινται σε οποιοδήποτε τέλος ή εισφορά και δεν λαμβάνονται υπόψη ούτε για τη χορήγηση άλλων κοινωνικών ή προνοιακών παροχών.
10. Ένας τελευταίος έλεγχος μπορεί να αποτρέψει καθυστερήσεις
Πριν από την πληρωμή, οι φοροτεχνικοί συνιστούν στους γονείς να ελέγξουν ότι ο δηλωμένος IBAN παραμένει ενεργός, ότι τα παιδιά εμφανίζονται σωστά ως εξαρτώμενα μέλη, ότι έχουν καταχωριστεί ορθά τα στοιχεία τους (ΑΦΜ και ΑΜΚΑ όπου απαιτείται) και ότι δεν υπάρχουν εκκρεμότητες ή λάθη στα στοιχεία που τηρεί η ΑΑΔΕ. Σε αρκετές περιπτώσεις, μια λανθασμένη ή ελλιπής καταχώριση μπορεί να οδηγήσει σε καθυστέρηση της πληρωμής μέχρι να ολοκληρωθούν οι απαραίτητοι έλεγχοι. Παράλληλα, η εγκύκλιος προβλέπει ότι, αν από μεταγενέστερο έλεγχο διαπιστωθεί πως η ενίσχυση καταβλήθηκε χωρίς να πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις, τα ποσά αναζητούνται ως αχρεωστήτως καταβληθέντα και επιστρέφονται εντόκως, σύμφωνα με τις διατάξεις της φορολογικής νομοθεσίας.