Με επιστολή, στις 20 Αυγούστου 2025, προς τα κυβερνητικά στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, καθώς και τη διοίκηση του ΟΠΕΚΕΠΕ, η Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘ.Ε.Α.Σ.) αναλύει διεξοδικά τα πλήγματα για τους παραγωγικούς παραγωγούς από το αδιέξοδο στο ΟΣΔΕ 2025, τις εκκρεμότητες στις πληρωμές ενισχύσεων 2024 και τις αιφνιδιαστικές αλλαγές στα οικολογικά σχήματα και τις βιολογικές καλλιέργειες και εκτροφές.
Ως προς το ΟΣΔΕ 2025 μπορούν να εντοπιστούν τέσσερα βασικά προβλήματα:
- Οι αλλαγές στην επιλεξιμότητα του χαρτογραφικού υποβάθρου εν μέσω της περιόδου υποβολής αιτήσεων, φέρνει σε αδιέξοδο την συμπλήρωση των εκτάσεων ενεργοποίησης από πολλούς παράγωγούς αφού η καθυστερημένη έναρξη του ΟΣΔΕ 2025, μετά τις 30 Μάϊου, ημερομηνία κατά την οποία ο αιτών οφείλει να έχει στην κατοχή του μια έκταση, δεν επιτρέπει στους δικαιούχους να προβούν π.χ. σε ενοικίαση συμπληρωματικών εκτάσεων και να θεωρηθούν επιλέξιμες για να αποφύγουν υπο-ενεργοποίηση των δικαιωμάτων τους.
- Η απόδειξη της χρήσης ενός αγροτεμαχίου για λήψη ενίσχυσης, με μοναδικό στοιχείο το ΑΤΑΚ δημιουργεί θέματα στην οριστικοποίηση των δηλώσεων ενώ σύμφωνα με εκτιμήσεις των Συνεταιρισμών μελών μας υπάρχουν περιοχές που αυτό το κριτήριο επιλεξιμότητας από μόνο του θα αφήσει εκτός ενίσχυσης σημαντικές πραγματικά καλλιεργούμενες εκτάσεις. Σε ορισμένες περιοχές το ποσοστό των εκτάσεων που θα μένει εκτός ενισχύσεων μπορεί να φτάσει το 20% με ότι αυτό συνεπάγεται.
- Για αγροτεμάχια δενδρωδών και αρόσιμων καλλιεργειών, που συνεχίζουν να καλύπτονται με «φερτά» υλικά από τις θεομηνίες Daniel και Elias τον Σεπτέμβριο του 2023, ενώ δηλώθηκε αρχικά ο σχετικός κωδικός για το 2025, ξαφνικά καταργήθηκε δημιουργώντας προβλήματα στην ενεργοποίηση δικαιωμάτων.
- H καθυστερημένη έναρξη του ΟΣΔΕ 2025 έχει οδηγήσει σε μη επάρκεια αναγκαίου χρόνου για διασταυρωτικούς ελέγχους και διορθώσεις σφαλμάτων ώστε να λάβουν το ύψος της προκαταβολής ενίσχυσης οι δικαιούχοι.
Όσον αφορά τις εκκρεμότητες και τα υπόλοιπα πληρωμών 2024 τα κύρια προβλήματα που χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης εντοπίζονται:
- Σε θέματα πληρωμών που σχετίζονται με τα πιστοποιητικά των φορέων πιστοποίησης, καθώς και σε ζητήματα προώθησης ή προμήθειας εγγράφων από τα ΚΥΔ και προμηθευτές υπηρεσιών ή σκευασμάτων σε αιτούντες για τις περιπτώσεις των οικολογικών σχημάτων.
- Στην απουσία οποιαδήποτε ενημέρωσης σχετικά με τους παρόχους των 49.000 παράτυπων ή προβληματικών παραστατικών, ώστε να προστατεύουν οι παραγωγοί για το 2025 από τυχόν εξαπάτηση.
- Στην απουσία ενημέρωσης σχετικά με τις αναμενόμενες επιλέξιμες πληρωμές των δικαιούχων, πριν τις 15 Οκτωβρίου, προκειμένου να υπάρχει χρόνος για υποβολές ενστάσεων και αντικρούσεων όπου υφίσταται τεκμηρίωση.
Τέλος, σχετικά με τα Οικολογικά Σχήματα και τις Βιολογικές Καλλιέργειες και Εκτροφές:
- Η ύπαρξη προμηθευτών σκευασμάτων ή υπηρεσιών, σε συνεργασία με ΚΥΔ, εξακολουθούν με το κίνητρο της απόσπασης ενισχύσεων από τους αιτούντες, να παρέχουν σκευάσματα ή υπηρεσίες εκτός προδιαγραφών χωρίς κανένα έλεγχο. Παρόλες τις επανειλημμένες επισημάνσεις και προτάσεις, δεν έχει υπάρξει ακόμα κάποια ενέργεια.
- Η τροποποιητική απόφαση με αριθμό. 216840/13.8.2025 για το Οικολογικό Σχήμα «Π1-31.9 – Διατήρηση μεθόδων βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας», σύμφωνα με την οποία αλλάζει το καθεστώς επιλεξιμότητας των δικαιούχων στο Οικολογικό Σχήμα, που αφορά περίπου το 50% του προϋπολογισμού των Οικολογικών Σχημάτων, πάρθηκε αιφνιδιαστικά, χωρίς καμία διαβούλευση ή συνεννόηση. Η αλλαγή αυτή έρχεται να αλλάξει το καθεστώς επιλεξιμότητας όταν χιλιάδες δικαιούχοι έχουν ήδη προβεί το 2023 και 2024 σε αντίστοιχες αιτήσεις με την ισχυρή παρότρυνση, της Γενικής Γραμματείας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών, των αρμόδιων υπηρεσιών και πολιτικών προϊσταμένων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, του ΟΠΕΚΕΠΕ, των παρόχων πιστοποιητικών για το Οικολογικών Σχήμα «Π1-31.9 -Διατήρηση μεθόδων βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας» καθώς και των ΚΥΔ.