Ριζικές αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού και είσπραξης των δημοτικών τελών φέρνει το νέο πλαίσιο που προωθεί το υπουργείο Εσωτερικών, αλλάζοντας μια πρακτική που ίσχυε εδώ και δεκαετίες. Τα δημοτικά τέλη καθαριότητας και φωτισμού αποσυνδέονται σταδιακά από τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, ενώ παράλληλα ο τρόπος υπολογισμού τους αναμορφώνεται, ώστε να λαμβάνει υπόψη όχι μόνο τα τετραγωνικά μέτρα, αλλά και την πραγματική αξία και την παλαιότητα κάθε ακινήτου.
Στόχος της μεταρρύθμισης είναι η δικαιότερη κατανομή των επιβαρύνσεων. Με το νέο σύστημα, τα παλαιότερα και χαμηλότερης αξίας ακίνητα αναμένεται να επιβαρύνονται λιγότερο, ενώ αυξημένες χρεώσεις προβλέπονται για νεόδμητες κατοικίες και ακίνητα υψηλής αντικειμενικής αξίας.
Ποιοι ευνοούνται
Σύμφωνα με το σχέδιο, σημαντικές ελαφρύνσεις αναμένεται να δουν οι ιδιοκτήτες παλαιών κατοικιών, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου οι αντικειμενικές αξίες παραμένουν χαμηλές. Η παλαιότητα θα λειτουργεί ως παράγοντας μείωσης του τέλους, αναγνωρίζοντας ότι δύο κατοικίες με τα ίδια τετραγωνικά μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετική εμπορική αξία.
Αντίθετα, μεγαλύτερη επιβάρυνση θα προκύπτει για ακίνητα νεότερης κατασκευής ή υψηλής αξίας, καθώς το τέλος θα συνδέεται περισσότερο με την οικονομική δυνατότητα που αντανακλά η αξία του ακινήτου και όχι αποκλειστικά με το εμβαδόν.
Φεύγουν από τους λογαριασμούς ρεύματος
Εξίσου σημαντική είναι η αλλαγή στον τρόπο είσπραξης. Τα δημοτικά τέλη δεν θα εισπράττονται πλέον μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας, όπως συμβαίνει μέχρι σήμερα. Η ευθύνη της βεβαίωσης και της είσπραξης περνά στους δήμους, οι οποίοι θα αναλάβουν να αποστέλλουν κάθε χρόνο την εκκαθάριση των δημοτικών τελών στους ιδιοκτήτες ακινήτων.
Η διαδικασία θα θυμίζει τον τρόπο με τον οποίο εκδίδεται σήμερα ο ΕΝΦΙΑ. Κάθε χρόνο θα εκδίδεται ένα ενιαίο εκκαθαριστικό, στο οποίο θα αποτυπώνεται το συνολικό ποσό που αναλογεί σε κάθε ακίνητο και το οποίο θα μπορεί να εξοφλείται σε έως και 12 μηνιαίες δόσεις, διευκολύνοντας έτσι τους πολίτες να κατανέμουν την επιβάρυνση μέσα στο έτος.
Το νέο ψηφιακό σύστημα
Για να εφαρμοστεί το νέο μοντέλο απαιτείται η ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου ψηφιακού πληροφοριακού συστήματος, μέσω του οποίου οι δήμοι θα υπολογίζουν, θα βεβαιώνουν και θα εισπράττουν τα δημοτικά τέλη. Το σύστημα θα πρέπει να διαλειτουργεί με τις βάσεις δεδομένων των ακινήτων και να επιτρέπει την ηλεκτρονική έκδοση των ετήσιων εκκαθαριστικών, καθώς και την παρακολούθηση των πληρωμών.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η ψηφιακή αυτή υποδομή αναμένεται να είναι έτοιμη τον Ιανουάριο του 2028, οπότε και θα μπορεί να τεθεί σε πλήρη εφαρμογή το νέο καθεστώς.
Η φιλοσοφία της μεταρρύθμισης είναι να αντικαταστήσει ένα οριζόντιο σύστημα, στο οποίο δύο κατοικίες ίδιων τετραγωνικών πλήρωναν σχεδόν το ίδιο τέλος ανεξάρτητα από την πραγματική αξία τους. Με τη νέα μεθοδολογία επιχειρείται μεγαλύτερη αναλογικότητα, ώστε τα δημοτικά τέλη να συνδέονται περισσότερο με την οικονομική αξία του ακινήτου.
Παράλληλα, η απευθείας είσπραξη από τους δήμους αναμένεται να ενισχύσει τη διαφάνεια, να προσφέρει καλύτερη εικόνα των εσόδων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και να απαλλάξει τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος από μια χρέωση που για δεκαετίες ήταν συνδεδεμένη με αυτούς. Η επιτυχία του εγχειρήματος, ωστόσο, θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την έγκαιρη λειτουργία του νέου ψηφιακού συστήματος, το οποίο αποτελεί προϋπόθεση για την εφαρμογή της μεταρρύθμισης από το 2028.