Ένα ιστορικό βήμα για την ελληνική παρουσία στο Διάστημα βρίσκεται πλέον σε τροχιά υλοποίησης. Ο Αδριανός Γολέμης ετοιμάζεται να γίνει ο πρώτος Έλληνας αστροναύτης που θα συμμετάσχει σε επανδρωμένη διαστημική αποστολή, με προορισμό τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) και χρονικό ορίζοντα το 2027.Σήμερα, Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, παρουσίασε μαζί με τον Έλληνα αστροναύτη την πορεία προετοιμασίας της αποστολής, σε συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε στο υπουργείο.Η αποστολή Vast-PAM-1 σχεδιάζεται στο πλαίσιο συνεργασίας με τη NASA και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA), με στόχο όχι μόνο την ιστορική ελληνική συμμετοχή, αλλά και την πραγματοποίηση επιστημονικών πειραμάτων που θα μπορούσαν να έχουν εφαρμογές στη Γη.Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσιάστηκε, η αποστολή προγραμματίζεται για τον Ιούλιο του 2027, χωρίς ωστόσο να έχει οριστικοποιηθεί η ημερομηνία εκτόξευσης.
Από τη Λάρισα στο Διάστημα
Ο Αδριανός Γολέμης, γιατρός με εξειδίκευση στη διαστημική ιατρική, έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος της επαγγελματικής του πορείας στην υγεία και την ασφάλεια των αστροναυτών.Η διαδρομή του από τα σχολικά χρόνια στη Λάρισα μέχρι το Ευρωπαϊκό Κέντρο Αστροναυτών στην Κολωνία της Γερμανίας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα επιστημονικής εξέλιξης σε έναν ιδιαίτερα απαιτητικό τομέα.Ο Έλληνας επιστήμονας έχει εργαστεί επί σειρά ετών στην ιατρική υποστήριξη αστροναυτών της ESA, συμμετέχοντας στην προετοιμασία πληρωμάτων και στην παρακολούθηση της υγείας τους πριν και μετά τις διαστημικές αποστολές.Στην επαγγελματική του διαδρομή περιλαμβάνεται και η παραμονή του για έναν χρόνο στην Ανταρκτική, όπου απέκτησε πολύτιμη εμπειρία σε συνθήκες απομόνωσης και ακραίου περιβάλλοντος.Πλέον προετοιμάζεται να περάσει από τον ρόλο του επιστήμονα που υποστηρίζει τους αστροναύτες σε εκείνον του μέλους πληρώματος μιας επανδρωμένης αποστολής.
Τι ανακοινώθηκε για την αποστολή
Κατά τη σημερινή παρουσίαση, ο Αδριανός Γολέμης εξήγησε ότι σημαντικό μέρος της εκπαίδευσης και της προετοιμασίας πραγματοποιείται στην Ελλάδα.Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε στην εκπαίδευσή του στις ραδιοεπικοινωνίες, στον συντονισμό των επιστημονικών ερευνών που θα πραγματοποιηθούν στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό και στις εκπαιδευτικές δράσεις που σχεδιάζονται για τους μαθητές.«Ένα τμήμα της προετοιμασίας της αποστολής υλοποιείται στη χώρα μας», σημείωσε ο Γολέμης, αναφερόμενος στη συνεργασία με το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος.Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην παρουσία στην Αθήνα της Ιταλίδας αστροναύτη Σαμάνθα Κριστοφορέττι, η οποία έχει πραγματοποιήσει ήδη δύο διαστημικές αποστολές.Από την πλευρά του, ο Δημήτρης Παπαστεργίου υπογράμμισε τη σημασία της ελληνικής συμμετοχής, συνδέοντας το εγχείρημα με την προσπάθεια ανάπτυξης της εγχώριας διαστημικής τεχνολογίας.
Με ποιους θα ταξιδέψει ο Αδριανός Γολέμης
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος, ο Αδριανός Γολέμης προβλέπεται να συμμετάσχει στην αποστολή μαζί με δύο έμπειρους Ευρωπαίους αστροναύτες.Πρόκειται για τον Γάλλο Τομά Πεσκέ, ο οποίος έχει οριστεί κυβερνήτης της αποστολής, και τον Τσέχο Άλες Σβόμποντα, που έχει οριστεί χειριστής.Η μεταφορά προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό προγραμματίζεται να πραγματοποιηθεί με διαστημόπλοιο Dragon της SpaceX, το οποίο θα εκτοξευθεί με πύραυλο Falcon 9 από τη Φλόριντα.Η συμμετοχή του Γολέμη και η τελική σύνθεση του πληρώματος τελούν υπό τις προβλεπόμενες διαδικασίες έγκρισης των εταίρων του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού.Εφόσον ολοκληρωθούν επιτυχώς οι εγκρίσεις και η προετοιμασία, ο Έλληνας αστροναύτης αναμένεται να παραμείνει στον σταθμό για περίπου δύο έως τρεις εβδομάδες.
Τα επιστημονικά πειράματα που θα πραγματοποιηθούν στο Διάστημα
Η αποστολή δεν περιορίζεται στον συμβολισμό της πρώτης ελληνικής συμμετοχής.Στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό προβλέπεται να πραγματοποιηθούν επιστημονικά πειράματα σε συνθήκες μικροβαρύτητας, με έμφαση στην ιατρική, τη φαρμακολογία, τη βιολογία και την τεχνολογία.Περίπου 40 προτάσεις επιστημονικών πειραμάτων έχουν κατατεθεί προς αξιολόγηση, ενώ η προετοιμασία αφορά περίπου 15 από αυτές, χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η τελική επιλογή.Η μικροβαρύτητα επιτρέπει στους επιστήμονες να εξετάζουν βιολογικές και φυσικές διεργασίες σε συνθήκες που δεν μπορούν να αναπαραχθούν πλήρως στη Γη.Τα αποτελέσματα ενδέχεται να συμβάλουν στην ανάπτυξη νέων εφαρμογών στην ιατρική, στην επιστήμη των υλικών και στις τεχνολογίες επικοινωνίας.Παράλληλα, προγραμματίζονται εκπαιδευτικά πειράματα και δράσεις που θα επιτρέψουν σε μαθητές και εκπαιδευτικούς να έρθουν πιο κοντά στη διαστημική επιστήμη.Στην προετοιμασία περιλαμβάνονται ακόμη οι λεπτομέρειες της καθημερινότητας του πληρώματος, όπως η διατροφή, η ένδυση, τα εργαλεία και ο ειδικός εξοπλισμός που απαιτείται για την παραμονή στον σταθμό.
Ελληνικό διαστημικό πρόγραμμα 350 εκατ. ευρώ – Ήδη 18 μικροδορυφόροι σε τροχιά
Η σημερινή παρουσίαση συνδέθηκε με τον ευρύτερο σχεδιασμό της Ελλάδας στον διαστημικό τομέα.Ο Δημήτρης Παπαστεργίου αναφέρθηκε στο εθνικό πρόγραμμα «HELLAS-SPACE 2.0», προϋπολογισμού 350 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο εντάσσεται στην Εθνική Στρατηγική Διαστήματος με ορίζοντα το 2035.Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και υλοποιείται σε συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος και το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος.Όπως ανακοίνωσε ο υπουργός, 18 μικροδορυφόροι βρίσκονται ήδη σε τροχιά, ενώ αναπτύσσονται τεχνολογικές εφαρμογές που αφορούν την πολιτική προστασία, την έγκαιρη ανίχνευση πυρκαγιών, την παρακολούθηση πλημμυρών, την επιτήρηση θαλάσσιων περιοχών και τις ασφαλείς επικοινωνίες.Στόχος της κυβέρνησης, σύμφωνα με τον υπουργό, είναι να ενισχυθεί η συμμετοχή ελληνικών πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων και επιχειρήσεων στη διαστημική οικονομία.Παράλληλα, η ανάπτυξη δορυφορικών υποδομών επιδιώκεται να δημιουργήσει νέες δυνατότητες για την ελληνική βιομηχανία, με επενδύσεις στην παραγωγή δορυφόρων και στην ανάπτυξη εξειδικευμένων τεχνολογιών.
Ένα ταξίδι που μπορεί να εμπνεύσει τη νέα γενιά
Πέρα από την επιστημονική διάσταση, η επικείμενη αποστολή έχει ιδιαίτερη σημασία και για την εκπαίδευση.Η παρουσία ενός Έλληνα επιστήμονα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό μπορεί να ενισχύσει το ενδιαφέρον των νέων για τη φυσική, την ιατρική, τη μηχανική και τις διαστημικές τεχνολογίες.Στο πλαίσιο της προετοιμασίας εξετάζονται εκπαιδευτικές δράσεις και δυνατότητες επικοινωνίας μαθητών με τον αστροναύτη κατά τη διάρκεια της παραμονής του στον σταθμό.Από τις σχολικές αίθουσες της Λάρισας μέχρι την προετοιμασία για μια διαστημική πτήση, η πορεία του Αδριανού Γολέμη αναδεικνύει τις δυνατότητες της ελληνικής επιστημονικής παρουσίας σε διεθνές επίπεδο.Το επόμενο μεγάλο ορόσημο έχει προγραμματιστεί για το 2027, όταν, εφόσον ολοκληρωθούν οι απαραίτητες εγκρίσεις και η προετοιμασία, η Ελλάδα θα επιχειρήσει να γράψει ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία της συμμετοχής της στη διαστημική έρευνα.