Μειώσεις φόρων που φτάνουν από εκατοντάδες έως και πάνω από χίλια ευρώ τον χρόνο φέρνει η φορολογική μεταρρύθμιση στα ενοίκια και τα τεκμήρια τον ΦΠΑ και τον ΕΝΦΙΑ που παρουσίασε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη ΔΕΘ.
Οι ιδιοκτήτες ακινήτων με εισοδήματα από ενοίκια θα έχουν σημαντική ελάφρυνση με τον νέο ενδιάμεσο συντελεστή 25%, ενώ τα νοικοκυριά που σήμερα «πνίγονται» από τα τεκμήρια θα δουν μείωση 30% στη φορολογική τους βάση. Παράλληλα, μηδενίζεται ο ΕΝΦΙΑ για τις πρώτες κατοικίες στα χωριά από το 2027, ενώ ο ΦΠΑ στα ακριτικά νησιά κόβεται κατά 30%, μειώνοντας το κόστος ζωής.
Στα ενοίκια, διορθώνεται μια μεγάλη αδικία από το 2026:
Σήμερα, τα εισοδήματα έως 12.000 ευρώ φορολογούνται με 15%, αλλά από το πρώτο ευρώ πάνω από αυτό το όριο επιβαρύνονταν κατευθείαν με 35%. Δεν υπάρχει ενδιάμεσος συντελεστής, με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένα τεράστιο φορολογικό «άλμα» που έπληττε δυσανάλογα μικρούς ιδιοκτήτες.
Έτσι, ακόμη και για εισοδήματα λίγο πάνω από τις 12.000 ευρώ, η φορολογική επιβάρυνση είναι δυσανάλογη και συνεχίζεται για όλα τα ποσά μέχρι και τις 35.000 ευρώ. Με τον νέο συντελεστή 25% για το τμήμα 12.001–24.000 ευρώ, το κενό αυτό διορθώνεται και η φορολογία γίνεται πιο ομαλή και δικαιότερη. Για παράδειγμα, ιδιοκτήτης με 15.000 ευρώ εισόδημα πλήρωνε φόρο 5.250 ευρώ, ενώ από το 2026 θα πληρώνει 4.350 ευρώ, γλιτώνοντας 900 ευρώ. Στα 20.000 ευρώ η ελάφρυνση φτάνει τα 1.400 ευρώ, καθώς ο φόρος πέφτει από 6.650 σε 5.250 ευρώ. Ακόμη και στα 25.000 ευρώ, όπου μέρος του εισοδήματος μένει στο 35%, ο φόρος πέφτει από 8.400 σε 7.750 ευρώ, με όφελος 650 ευρώ.
Σε συνδυασμό με τη μόνιμη επιστροφή ενός ενοικίου κάθε Νοέμβριο, ιδιοκτήτες –όπως εκτίμησε ο πρωθυπουργός– θα πρέπει να αποτυπώνουν τα πραγματικά τους εισοδήματα, καθώς ο σημερινός μέσος όρος των 255 ευρώ που δηλώνεται αφήνει πολλά ερωτηματικά για την αξιοπιστία των στοιχείων. Αν γίνει αυτό, ο Κυριακος Μητσοτάκης θα εξετάσει και νέες ελαφρύνσεις για τους ιδιοκτήτες.
Στα τεκμήρια διαβίωσης, η μείωση 30% θα εφαρμοστεί από το 2026 και αναμένεται να ελαφρύνει περίπου 500.000 φορολογούμενους. Για παράδειγμα, μια κατοικία 100 τ.μ. που σήμερα υπολογίζεται με τεκμήριο 4.000 ευρώ, θα πέσει στα 2.800 ευρώ. Ένα αυτοκίνητο 1.600 κυβικών θα υπολογίζεται στα 3.640 ευρώ από 5.200 ευρώ σήμερα. Το συνολικό τεκμαρτό εισόδημα για ένα μέσο νοικοκυριό με σπίτι και ΙΧ θα μειωθεί από 9.200 σε 6.440 ευρώ, οδηγώντας σε όφελος τεκμαρτού φόρου που μπορεί να φτάσει τα 1.200 ευρώ, ενώ για μεγαλύτερα περιουσιακά στοιχεία μπορεί να αγγίξει και τα 1.600 ευρώ.
Η περιφέρεια κερδίζει επίσης. Ο ΕΝΦΙΑ στις πρώτες κατοικίες σε χωριά με έως 1.500 κατοίκους θα μειωθεί στο μισό το 2026 και θα καταργηθεί εντελώς το 2027. Την ίδια στιγμή, στα ακριτικά νησιά με λιγότερους από 20.000 κατοίκους ο ΦΠΑ μειώνεται κατά 30%. Σήμερα το καθεστώς ισχύει σε πέντε νησιά, αλλά επεκτείνεται σε δεκάδες άλλα, όπως η Λήμνος, η Σαμοθράκη, το Καστελόριζο, η Κάρπαθος, οι Φούρνοι και μικρότερα νησιά των Δωδεκανήσων και του Βορείου Αιγαίου. Με τον τρόπο αυτό, περιορίζεται το κόστος ζωής για τους κατοίκους και ενισχύεται η τοπική οικονομία.
Στο μέτωπο της στέγασης, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε δέσμη μέτρων με στόχο να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών και να συγκρατηθούν οι τιμές. Παρατείνεται το πάγωμα για νέες άδειες βραχυχρόνιων μισθώσεων στα τρία μεγάλα διαμερίσματα της Αθήνας, ώστε να περιοριστεί η πίεση στα ενοίκια. Παράλληλα, προχωρά το πρόγραμμα «Σπίτι μου 2» με χαμηλότοκα δάνεια για νέους, καθώς και το «Ανακαινίζω – Ενοικιάζω» που δίνει κίνητρα σε ιδιοκτήτες να αναβαθμίσουν και να διαθέσουν αχρησιμοποίητα ακίνητα στην αγορά. Ενεργοποιείται επίσης ο νέος θεσμός της κοινωνικής αντιπαροχής, ώστε ιδιώτες και φορείς να ανταλλάσσουν γη με κατοικίες για νέες οικογένειες.
Τέλος, αξιοποιούνται ακίνητα του Δημοσίου: στα στρατόπεδα Μοσχάτου, Ζιάκα στη Θεσσαλονίκη και Μανουσογιαννάκη στην Πάτρα θα ανεγερθούν 2.000 διαμερίσματα, εκ των οποίων το 25% θα στεγάσει στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και το 75% θα διατεθεί σε πολίτες χωρίς πρώτη κατοικία.