Την Κυριακή των Βαΐων γιορτάζεται η πανηγυρική είσοδος του Ιησού στα Ιεροσόλυμα, όπου, κατά τα Ευαγγέλια, οι Ιουδαίοι τον υποδέχθηκαν κρατώντας βάγια (κλαδιά φοινίκων) και απλώνοντας στο έδαφος τα ρούχα τους ζητωκραύγαζαν «Ωσαννά, ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου». Εξαιτίας της σπουδαιότητας της γιορτής, τρώμε ψάρι.
Το ψάρι συμβολίζει τη χαρά και την ευλογία αυτής της ημέρας, χωρίς όμως να φτάνει στη μεγαλοπρέπεια του κρέατος, που παραμένει απαγορευμένο. Είναι ένα είδος ελαφριάς γιορτής μέσα στην αυστηρότητα της Σαρακοστής.
Την Κυριακή των Βαΐων το πρωί η Εκκλησία αναβιώνει τη θριαμβευτική είσοδο του Χριστού στα Ιεροσόλυμα με τους πιστούς να το τιμάνε ως ύψιστο χαρμόσυνο γεγονός που γρήγορα θα διαδεχθεί από το Θείο Δράμα και τη Σταύρωση.
Ανήμερα αυτής της μέρας η Εκκλησία γιορτάζει μια σημαντική στιγμή του Χριστού. Έξι μέρες πριν το Ιουδαϊκό Πάσχα (το Ιουδαϊκό Πάσχα ήταν γιορτή που κρατούσε επτά ημέρες και ήταν αφιερωμένη στην ανάμνηση της Εξόδου των Εβραίων από την Αίγυπτο και τη διάβαση προς τη Γη της Επαγγελίας), ο Χριστός στέλνει δύο από τους μαθητές Του, λέγοντάς τους πηγαίνετε στο απέναντι χωριό και καθώς θα εισέρχεθε, θα βρείτε ένα δεμένο πουλάρι, επάνω στο οποίο ποτέ κανείς άνθρωπος δεν έχει καθίσει. Λύστε το και φέρτε το εδώ.
Και αν κανείς σας ρωτήσει, γιατί το λύνετε; Σεις θα του απαντήσετε ότι το χρειάζεται ο Κυριος.
Έτσι και έγινε. Το έφεραν στον Ιησού και αφού έριξαν επάνω του τα εξωτερικά τους ενδύματα, Τον βοήθησαν να ανεβεί.
Τόσο το θαύμα στην Βηθανία, όσο και η υπόλοιπη δράση του Ιησού, οδήγησαν τον λαό να τον υποδεχθεί όπως όριζε το εθιμοτυπικό της υποδοχής βασιλέων.
Έστρωσαν κλαδιά (βάγια στα εβραϊκά) φοινίκων στους δρόμους από όπου περνούσε ο Χριστός με το γαϊδουράκι και Τον επευφημούσαν τραγουδώντας Ωσαννά ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου, ο βασιλεύς του Ισραήλ (Ιωάν.12:13).
Από τα βάια, πήρε το όνομα της η ημέρα αυτή. Με την είσοδο του Ιησού στην Ιερουσαλήμ ξεκινά το Θείο Δράμα. Επειδή όμως ταυτόχρονα γιορτάζεται η είσοδος του ως Βασιλέας στην Ιερουσαλήμ, η Εκκλησία καλεί τους πιστούς να γιορτάσουν καταλύοντας την νηστεία και επιτρέποντας την βρώση ψαριών.
Στις μέρες μας, την Κυριακή των Βαΐων, όλες οι εκκλησίες στολίζονται με βάια. Επειδή οι φοίνικες δεν απαντώνται συχνά, για τον στολισμό χρησιμοποιούνται κλαδάκια δάφνης, ιτιάς, ελιάς ή μυρτιάς. Τα κλαδάκια αυτά μετά το πέρας της λειτουργίας, μοιράζονται στους πιστούς. Ο λαός μας πιστεύει ότι τα βάια αυτά, έχουν ιαματικές και αποτρεπτικές για το κακό ιδιότητες.
Σε κάποιες περιοχές της Ελλάδας με τα βάια αυτά, χτυπούν τις έγκυες γυναίκες πιστεύοντας ότι θα γεννήσουν έτσι πιο εύκολα. Σε άλλες, κρεμούν τα βάια στις πόρτες των σπιτιών σαν φυλακτό. Σε δύο περιοχές, όμως, η Κυριακή των Βαΐων, έχει ξεχωριστή σημασία.

