Μια κλήση από άγνωστο αριθμό, ένα ηχογραφημένο μήνυμα στα αγγλικά και μια ανησυχητική «ενημέρωση»: κάποια παράνομη μεταφορά ή άλλη εγκληματική δραστηριότητα φέρεται να έχει καταγραφεί στο όνομα του παραλήπτη.
Το μήνυμα μπορεί να αναφέρεται στην ταυτότητα, στο διαβατήριο, στους τραπεζικούς λογαριασμούς ή σε δήθεν ένταλμα σύλληψης. Στη συνέχεια καλεί τον παραλήπτη να πατήσει ένα πλήκτρο –συνήθως το «1»– ώστε να συνδεθεί με «εκπρόσωπο» ή «αστυνομικό».
Πρόκειται για οργανωμένη απόπειρα τηλεφωνικής απάτης, γνωστή ως vishing, για την οποία έχει ήδη προειδοποιήσει η Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος.
Η προειδοποίηση της ΕΛ.ΑΣ.
Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση της Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος, οι δράστες επιδιώκουν να προκαλέσουν φόβο και αίσθημα κατεπείγοντος, ώστε το υποψήφιο θύμα να ακολουθήσει τις οδηγίες χωρίς να προλάβει να ελέγξει εάν η κλήση είναι πραγματική.
- Γιατί εμφανίζεται ελληνικός αριθμός
Το γεγονός ότι η κλήση φαίνεται να προέρχεται από ελληνικό κινητό δεν την καθιστά αξιόπιστη. Οι δράστες μπορούν να παραποιήσουν την αναγνώριση κλήσης, με την τεχνική που είναι γνωστή ως caller ID spoofing.
Έτσι, στην οθόνη μπορεί να εμφανίζεται ένας φαινομενικά κανονικός ελληνικός αριθμός, ο οποίος είναι πλαστός ή ακόμη και ανήκει σε ανυποψίαστο πολίτη. Γι’ αυτό δεν είναι ασφαλές να θεωρείται κάθε εμφανιζόμενος αριθμός ο πραγματικός αριθμός προέλευσης της κλήσης.
Τι να κάνετε εάν δεχθείτε την κλήση
Η βασική οδηγία είναι απλή: κλείστε αμέσως το τηλέφωνο.
Μην πατήσετε κανένα πλήκτρο, μην καλέσετε πίσω και μην αποκαλύψετε:
- Αριθμό ταυτότητας, διαβατηρίου ή ΑΦΜ.
- IBAN ή αριθμό τραπεζικής κάρτας.
- Κωδικούς e-banking.
- Κωδικούς μιας χρήσης – OTP.
- Διεύθυνση κατοικίας ή άλλα προσωπικά στοιχεία.
Στη συνέχεια μπορείτε να μπλοκάρετε τον αριθμό και να τον χαρακτηρίσετε ως ανεπιθύμητο ή spam στη συσκευή σας.
Τι συμβαίνει εάν απλώς απαντήσετε
Η απλή απάντηση στην κλήση δεν δίνει στους απατεώνες πρόσβαση στο κινητό, στους τραπεζικούς λογαριασμούς ή στα προσωπικά αρχεία του παραλήπτη.
Ενδέχεται, ωστόσο, να επιβεβαιώσει ότι ο αριθμός είναι ενεργός, με αποτέλεσμα να ακολουθήσουν νέες ύποπτες κλήσεις ή μηνύματα. Για τον λόγο αυτό συνιστάται αυξημένη προσοχή το επόμενο διάστημα.
Αν πατήσατε το «1»
Το πάτημα ενός πλήκτρου συνήθως οδηγεί στη σύνδεση με συνεργό των δραστών. Εάν δεν δώσατε κανένα στοιχείο και δεν ακολουθήσατε άλλες οδηγίες, τερματίστε την κλήση, μπλοκάρετε τον αριθμό και μην απαντήσετε σε νέα επικοινωνία.
Αν σας ζητηθεί να εγκαταστήσετε εφαρμογή «ασφαλείας» ή απομακρυσμένης υποστήριξης, αρνηθείτε. Μέσω τέτοιων εφαρμογών οι δράστες μπορούν να αποκτήσουν έλεγχο της συσκευής και να παρακολουθήσουν τραπεζικές συναλλαγές.
Αν δώσατε τραπεζικά στοιχεία ή κωδικούς
Σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται άμεση αντίδραση:
- Επικοινωνήστε αμέσως με την τράπεζά σας από τον επίσημο αριθμό της.
- Ζητήστε να μπλοκαριστούν κάρτες και πρόσβαση στο e-banking, εφόσον απαιτείται.
- Αλλάξτε τους σχετικούς κωδικούς από ασφαλή συσκευή.
- Ελέγξτε για συναλλαγές που δεν αναγνωρίζετε.
- Ζητήστε από την τράπεζα αμφισβήτηση τυχόν μη εγκεκριμένης συναλλαγής.
- Κρατήστε το ιστορικό της κλήσης, μηνύματα, αριθμούς και άλλα διαθέσιμα στοιχεία.
Η Δίωξη Κυβερνοεγκλήματος συστήνει την άμεση επικοινωνία με την τράπεζα όταν έχουν αποκαλυφθεί στοιχεία κάρτας, κωδικοί e-banking ή κωδικοί μιας χρήσης.
Πού γίνεται η καταγγελία
Οι πολίτες μπορούν να επικοινωνήσουν με τη Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος στο 11188, χωρίς χρέωση και σε 24ωρη βάση. Επώνυμη αναφορά μπορεί επίσης να υποβληθεί ηλεκτρονικά μέσω της σχετικής υπηρεσίας του gov.gr.
Το κρίσιμο είναι να μη γίνει καμία ενέργεια υπό πίεση. Μια πραγματική δημόσια αρχή ή τράπεζα δεν θα ζητήσει ποτέ τηλεφωνικά κωδικούς ασφαλείας ούτε θα απαιτήσει άμεση μεταφορά χρημάτων για να «προστατευθεί» ένας λογαριασμός.