Στη Ορθόδοξη εικονογραφία η Αγία Βαρβάρα ζωγραφίζεται πολλές φορές μ’ ένα ποτήρι στο χέρι.
Η μνήμη της εορτάζεται την ημέρα αυτή σε Ανατολή και Δύση, καθώς και στις 17 Δεκεμβρίου σε όσες εκκλησίες ακολουθούν το παλαιό ημερολόγιο.
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, η Βαρβάρα έζησε τον 3ο αιώνα επί ρωμαίου αυτοκράτορα Μαξιμιανού, στη Νικομήδεια της Μικράς Ασίας ή στην Ηλιούπολη της Αιγύπτου.
Η άρνησή της να παντρευτεί έναν ειδωλολάτρη εξόργισε τον Διόσκουρο, ο οποίος την κατήγγειλε στις ρωμαϊκές Αρχές για τη χριστιανική πίστη της.
Η Αγία Βαρβάρα ενέπνευσε τους Χριστιανούς ανά τον κόσμο τόσο με τη ζωή, όσο και από το μαρτύριό της και κατέφυγαν στα θαύματά της. Θεωρείται προστάτιδα του πυροβολικού σώματος του Στρατού, ωστόσο παλαιότερα «Αγία Βαρβάρα» ονόμαζαν και οι ναυτικοί τις πυριτιδαποθήκες και τους χώρους πυρομαχικών των πολεμικών πλοίων και έτσι θεωρείται προστάτης των πυριτιδοποιών.
Κατά τα νεότερα χρόνια η Αγία Βαρβάρα, θεωρήθηκε προστάτιδα της Ελλάδος λόγω των γνωστών γεγονότων που προκάλεσαν οι αντάρτες στη μνήμη της Αγίας στις 4 Δεκεμβρίου 1944 στου Μακρυγιάννη στην Αθήνα.
Η Αγία επίσης συνδέθηκε με τη θεραπεία λοιμωδών νοσημάτων και περισσότερο της ευλογιάς και θεωρείται ως προστάτης όσων υποφέρουν από τέτοια νοσήματα αλλά και των Νοσοκομείων που περιθάλπουν τέτοιους ασθενείς.
Γιατί θεωρείται προστάτιδα του Πυροβολικού
Τον τιμωρό αυτό κεραυνό συμβολίζουν, όπως αναφέρει το dogma.gr, τα πυρά του Πυροβολικού και το 1829 καθιερώθηκε ως προστάτιδα του Ελληνικού Πυροβολικού και στις 4 Δεκεμβρίου του ιδίου χρόνου γιορτάσθηκε το γεγονός στο στρατόπεδο του μόλις συγκροτηθέντος πρώτου Τάγματος Πυροβολητών, όπως ονομάζονταν τότε, οπότε και προσφέρθηκαν στους επισκέπτες οι από τότε πατροπαράδοτοι λουκουμάδες με κονιάκ.
Η Διεύθυνση Πυροβολικού για να τιμήσει τη Προστάτιδα του Όπλου Αγία Βαρβάρα εξέδωσε το 1999 αναμνηστικό μετάλλιο με την ευκαιρία των 170 ετών από της καθιέρωσης της ως προστάτιδος το 1829.