Μια ολοκληρωμένη πρόταση 11 σημείων για το ιδιωτικό χρέος παρουσίασε το ΠΑΣΟΚ, προτείνοντας αλλαγές στο πλαίσιο προστασίας των δανειοληπτών, στις ρυθμίσεις οφειλών προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία, στη λειτουργία του εξωδικαστικού μηχανισμού και στους κανόνες που διέπουν τη δραστηριότητα των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.
Στον πυρήνα της πρότασης βρίσκεται η επαναφορά της προστασίας της κύριας κατοικίας, με εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, καθώς και μια νέα ρύθμιση για οφειλές προς το Δημόσιο έως 500.000 ευρώ. Παράλληλα, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης προτείνει παρεμβάσεις για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο, την προστασία της αγροτικής γης, τους εγγυητές και τη δημιουργία ακατάσχετου επαγγελματικού λογαριασμού.
Επαναφορά της προστασίας της πρώτης κατοικίας
Πρώτος άξονας της πρότασης είναι η επαναφορά της προστασίας της κύριας κατοικίας. Σύμφωνα με το ΠΑΣΟΚ, ο οφειλέτης θα μπορεί, υπό συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, να διατηρεί την κατοικία του καταβάλλοντας την αξία ρευστοποίησής της μέσω μακροχρόνιας ρύθμισης.
Η πρόταση προβλέπει προστασία κατοικίας αξίας έως 200.000 ευρώ για έναν άγαμο, με προσαυξήσεις ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού, έως τις 320.000 ευρώ για τετραμελή οικογένεια. Για τους ευάλωτους οφειλέτες προβλέπεται προσωρινή κρατική συνεισφορά, ενώ η αποπληρωμή μπορεί να φτάνει έως και τα 35 χρόνια. Κατά την πρώτη τριετία προβλέπονται χαμηλότερες δόσεις.
Ρύθμιση 120 δόσεων για χρέη στο Δημόσιο
Το δεύτερο σκέλος αφορά τις οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση, τα ασφαλιστικά ταμεία και τους Δήμους.
Η πρόταση αφορά φυσικά και νομικά πρόσωπα με κύρια οφειλή έως 500.000 ευρώ. Το 70% της οφειλής θα μπορεί να αποπληρώνεται σε έως 120 δόσεις, ενώ το υπόλοιπο 30% θα παραμένει άτοκο και θα διαγράφεται εφόσον ολοκληρωθεί με συνέπεια η εξόφληση του πρώτου μέρους της ρύθμισης.
Παράλληλα, προβλέπεται μείωση προσαυξήσεων και προστίμων από 40% έως 85%, ανάλογα με τον αριθμό των δόσεων, ενώ στην περίπτωση εφάπαξ εξόφλησης προβλέπεται πλήρης διαγραφή τους.
Για οφειλές έως 100.000 ευρώ δεν προβλέπεται προκαταβολή. Για μεγαλύτερα ποσά, η προκαταβολή θα κυμαίνεται από 1% έως 5%. Όσο τηρείται η ρύθμιση, ο οφειλέτης θα μπορεί να λαμβάνει ενημερότητα και θα αναστέλλονται τα αναγκαστικά μέτρα είσπραξης. Προτείνεται ακόμη η δυνατότητα αναβίωσης παλαιότερων ρυθμίσεων με την καταβολή μίας δόσης.
Αλλαγές στον εξωδικαστικό μηχανισμό
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει το ΠΑΣΟΚ στον εξωδικαστικό μηχανισμό, προτείνοντας την υποχρεωτική συμμετοχή των πιστωτών στη διαδικασία.
Σύμφωνα με την πρόταση, όταν ο μηχανισμός παράγει πρόταση ρύθμισης και ο πιστωτής δεν την αποδέχεται, δεν θα αρκεί μια απλή απόρριψη. Θα πρέπει να αιτιολογείται η απόφαση και να υποβάλλεται εναλλακτική πρόταση προς τον οφειλέτη.
Προτείνεται επίσης αύξηση κατά 25% των εισοδηματικών και περιουσιακών ορίων για την ιδιότητα του ευάλωτου οφειλέτη και τιμαριθμική αναπροσαρμογή τους. Στον υπολογισμό της δυνατότητας αποπληρωμής προτείνεται να δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στο πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα.
Στην ίδια κατεύθυνση προβλέπεται δυνατότητα έως και 25% χαμηλότερης ικανοποίησης του πιστωτή σε σχέση με το ποσό που θα εισέπραττε από τη ρευστοποίηση της περιουσίας, ενώ σε περιπτώσεις ιδιαίτερα χαμηλού διαθέσιμου εισοδήματος προβλέπεται ακόμη και η δυνατότητα άτοκων δόσεων.
Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία Επιτροπών Διευθέτησης Οφειλών σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα για τις περιπτώσεις στις οποίες δεν προκύπτει βιώσιμη λύση.
Νέοι κανόνες για τους servicers
Στην πρόταση περιλαμβάνεται ξεχωριστό κεφάλαιο για τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει να υποχρεώνονται οι servicers να παρέχουν στον οφειλέτη πλήρη εικόνα για το ιστορικό της οφειλής, τα επιτόκια και τις μεταβιβάσεις του δανείου, καθώς και δωρεάν πρόσβαση στον φάκελο και στο ιστορικό των προτάσεων ρύθμισης.
Προτείνεται ακόμη η δυνατότητα επικοινωνίας όχι μόνο μέσω ηλεκτρονικών διαδικασιών, αλλά και τηλεφωνικά και με φυσική παρουσία. Σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα προβλέπεται η ύπαρξη καταστήματος servicer ή συνεργαζόμενης τράπεζας.
Η πρόταση συνοδεύεται και από κυρώσεις σε περίπτωση παραβίασης των κανόνων, όπως περιορισμός ή απαγόρευση της αναγκαστικής εκτέλεσης και απώλεια τόκων υπερημερίας.
Δικαίωμα πριν από την πώληση του δανείου
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει επίσης να δοθεί στον δανειολήπτη δικαίωμα προαίρεσης πριν από τη μεταβίβαση του δανείου του σε fund, ώστε να έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει σε οριστική διευθέτηση της οφειλής πριν αυτή μεταφερθεί στη δευτερογενή αγορά.
Προστασία κατά την αναγκαστική εκτέλεση
Στην πρόταση προβλέπονται επιπλέον δικαιώματα για τον οφειλέτη κατά τη διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης.
Η παραβίαση του Κώδικα Δεοντολογίας από πιστωτή ή servicer, σύμφωνα με την πρόταση, μπορεί να θεμελιώνει δικαίωμα αποζημίωσης, αλλά και δυνατότητα ακύρωσης πράξεων καταγγελίας ή αναγκαστικής εκτέλεσης.
Αν πιστωτής δεν συμμετέχει στη διαδικασία ρύθμισης ή δεν καταθέτει αιτιολογημένη πρόταση, προτείνεται να μπορεί να στερείται για ένα έτος του δικαιώματος καταγγελίας της σύμβασης και αναγκαστικής εκτέλεσης.
Επιπλέον, όσο βρίσκεται σε εξέλιξη πραγματική διαπραγμάτευση για ρύθμιση, το ΠΑΣΟΚ προτείνει να μην μπορεί παράλληλα να εκδίδεται διαταγή πληρωμής ή να ξεκινά διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης.
Τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο
Ξεχωριστή παρέμβαση προτείνεται για τους δανειολήπτες σε ελβετικό φράγκο.
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει η επιβάρυνση που προέκυψε από τη μεταβολή της συναλλαγματικής ισοτιμίας να επιμεριστεί, με τα δύο τρίτα να αναλαμβάνονται από τον πιστωτή και το ένα τρίτο από τον δανειολήπτη.
Η πρόταση καλύπτει όχι μόνο όσους εξακολουθούν να έχουν δάνεια σε ελβετικό φράγκο, αλλά και όσους τα μετέτρεψαν στο παρελθόν σε ευρώ με δυσμενείς όρους.
Επιβράβευση της συνέπειας
Ένας ακόμη άξονας αφορά τους οφειλέτες που έχουν τηρήσει επί σειρά ετών μια ρύθμιση, αλλά στη συνέχεια αδυνατούν να συνεχίσουν λόγω νέας οικονομικής επιδείνωσης.
Στην περίπτωση αυτή, εφόσον η ρύθμιση έχει τηρηθεί για τουλάχιστον τρία χρόνια, προτείνεται να μην αναβιώνει στο σύνολό του το μη ρυθμισμένο τμήμα της αρχικής απαίτησης. Αντίθετα, το ποσό θα μειώνεται αναλογικά με βάση το μέρος του χρέους που έχει ήδη αποπληρωθεί και δεν θα επιβαρύνεται με τόκους υπερημερίας.
Προστασία της αγροτικής γης
Στις προτάσεις περιλαμβάνεται και ειδική πρόβλεψη για την αγροτική περιουσία.
Προτείνεται η δυνατότητα εξαίρεσης από τη ρευστοποίηση της αγροτικής γης που είναι αναγκαία για τη συνέχιση της επαγγελματικής δραστηριότητας του οφειλέτη.
Για συγκεκριμένες κατηγορίες ευάλωτων αγροτών προβλέπεται, παράλληλα, να μην συνυπολογίζεται στα περιουσιακά κριτήρια αγροτική γη αξίας έως 50.000 ευρώ.
Νέοι κανόνες για τους εγγυητές
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει αλλαγές και στο καθεστώς των εγγυητών, συνδέοντας την ευθύνη τους με το τίμημα στο οποίο μεταβιβάστηκε η απαίτηση.
Σύμφωνα με την πρόταση, όταν ένα δάνειο μεταβιβάζεται σε σημαντικά χαμηλότερη τιμή, η ευθύνη του εγγυητή δεν θα πρέπει να υπολογίζεται σαν να μην έχει μεσολαβήσει η μεταβίβαση.
Ακατάσχετος επαγγελματικός λογαριασμός
Η ενδέκατη πρόταση αφορά τη δημιουργία ακατάσχετου επαγγελματικού λογαριασμού για επιχειρήσεις, ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες, Ομάδες Παραγωγών και συνεταιρισμούς.
Ο λογαριασμός θα προστατεύεται, μέχρι συγκεκριμένου ορίου, από κατάσχεση, δέσμευση ή συμψηφισμό από το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία και τρίτους.
Η χρήση του θα είναι αποκλειστικά επαγγελματική, για εισπράξεις μέσω POS και ηλεκτρονικών συναλλαγών, αλλά και για την πληρωμή μισθών, εισφορών, φόρων, δόσεων ρυθμίσεων, προμηθευτών και λειτουργικών δαπανών.
Το όριο προστασίας θα καθορίζεται με αντικειμενικά κριτήρια, όπως ο κύκλος εργασιών, ο αριθμός των εργαζομένων, το μισθολογικό κόστος, οι φορολογικές υποχρεώσεις και οι πραγματικές λειτουργικές δαπάνες της επιχείρησης.
Με την πρόταση αυτή, το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να ανοίξει συνολικά τη συζήτηση για το ιδιωτικό χρέος, προτείνοντας ένα διαφορετικό πλαίσιο για τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και τους δανειολήπτες που βρίσκονται αντιμέτωποι με οφειλές προς τράπεζες, funds και το Δημόσιο.