ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ του Προέδρου του Εκπολιτιστικού Συλλόγου Βιλιβίνας «Η Αγία Βαρβάρα», Δρ. Ανδρέα Ηλιόπουλου.
Η επιστολή αφορά την κατάσταση των μικρών κοινοτήτων του Δήμου Καλαβρύτων και ειδικότερα:
- την εγκατάλειψη και δημογραφική αποδυνάμωση των χωριών,
- την ανάγκη ουσιαστικής πολιτιστικής πολιτικής,
- την επί εξαετίας εκκρεμότητα τοποθέτησης πινακίδων για τη Βιλιβίνα,
- την προστασία του λιθόκτιστου τοξωτού γεφυριού στο Κυρκαλείκο φαράγγι,
- την κατάσταση του παλαιού Δημοτικού Σχολείου της Βιλιβίνας,
- και την ανάγκη να αντιμετωπιστούν τα χωριά ως ζωντανά κύτταρα της ιστορίας και του πολιτισμού των Καλαβρύτων.
Η παρέμβαση δεν αποτελεί κομματική ανακοίνωση ούτε προσωπική αντιπαράθεση.
Είναι ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ του προέδρου ενός πολιτιστικού συλλόγου προς τους αρμόδιους θεσμούς και την κοινωνία.
Παρακαλούμε για τη δημοσίευσή της και την ανάδειξη του θέματος.
Τα χωριά δεν είναι δεύτερης κατηγορίας.
Η παράδοση δεν είναι διακόσμηση.
Ο πολιτισμός δεν είναι φυλλάδιο.
Η Βιλιβίνα δεν θα σβήσει σιωπηλά.
Με εκτίμηση,
Δρ. Ανδρέας Ηλιόπουλος
Αντιστράτηγος ε.α.
Επίτιμος Διοικητής ΑΣΔΕΝ
Μέλος ΔΣ Αραβοελληνικού Επιμελητηρίου
Πρόεδρος Εκπολιτιστικού Συλλόγου Βιλιβίνας «Η Αγία Βαρβάρα»
Προς τον Δήμαρχο Καλαβρύτων, τους θεσμικούς εκπροσώπους της Πολιτείας και όλους όσοι έχουν ευθύνη για τον πολιτισμό και την τύχη των χωριών μας
Κύριε Δήμαρχε,
ήρθε η ώρα να τελειώνουμε με τις ευγένειες.
Δεν σας γράφω για να σας συγχαρώ. Αυτό το έπραξα έντιμα σε οτι θετικό κανατε για το χωριό μας όπως η υπόθεση της στείρωσης των αδέσποτων.
Δεν σας γράφω για να ζητήσω χάρη.
Δεν σας γράφω για να χαϊδέψω αυτιά.
Σας γράφω γιατί ένα κομμάτι των Καλαβρύτων πεθαίνει μπροστά στα μάτια μας και κάποιοι συμπεριφέρονται σαν να μην το βλέπουν.
Αυτό το κομμάτι είναι τα χωριά.
Και ανάμεσα σε αυτά η Βιλιβίνα.
Τα χωριά που κράτησαν ζωντανή αυτή τη γη όταν δεν υπήρχαν τουρίστες.
Τα χωριά που έδωσαν ανθρώπους, ιστορία, αγώνες, αίμα, μόχθο και πολιτισμό.
Τα χωριά που σήμερα αδειάζουν.
Και αδειάζουν όχι επειδή το αποφάσισαν οι κάτοικοί τους.
Αδειάζουν επειδή εγκαταλείπονται.
ΤΑ ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ Η ΠΟΛΗ
Αναγνωρίζουμε ότι ο Δήμος έχει επιλέξει να επενδύσει στην τουριστική ανάπτυξη.
Χιονοδρομικό.
Οδοντωτός.
Τουρισμός.
Ξενοδοχεία.
Εστίαση.
Τοπικά προϊόντα.
Φέτα Καλαβρύτων.
Κανείς δεν αρνείται τη σημασία τους.
Αλλά υπάρχει ένα ερώτημα που δεν μπορεί πλέον να αποφεύγεται:
Τι γίνεται με τα χωριά;
Γιατί ένας Δήμος δεν είναι μόνο το κέντρο του.
Και τα χωριά δεν είναι η πίσω αυλή της τουριστικής του βιτρίνας.
Τα χωριά είναι οι ρίζες του.
Και όταν κόβεις τις ρίζες, μπορεί για λίγο το δέντρο να φαίνεται όρθιο.
Μετά όμως πέφτει.
Η ΒΙΛΙΒΙΝΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΕΝΑ ΦΥΛΛΑΔΙΟ
Στο επίσημο πρόγραμμα του Δήμου για το Πολιτιστικό Καλοκαίρι 2026, στη σελίδα 23, υπάρχει η Βιλιβίνα.
Υπάρχει προγραμματισμένη παράσταση Καραγκιόζη την 1η Αυγούστου.
Στο παλιό Δημοτικό Σχολείο.
Ένα σχολείο εγκαταλειμμένο από το 1970.
Πενήντα έξι χρόνια.
Ένα κτίριο που έχει αφεθεί να ρημάξει.
Και ξαφνικά το ίδιο κτίριο εμφανίζεται ως χώρος πολιτιστικής εκδήλωσης.
Αυτό δεν είναι πολιτισμός.
Είναι η απόσταση ανάμεσα σε ένα γραφείο και στην πραγματικότητα ενός χωριού.
Ένα φυλλάδιο μπορεί να γράψει «Βιλιβίνα».
Δεν μπορεί όμως να κρύψει την εγκατάλειψή της.
ΕΞΙ ΧΡΟΝΙΑ ΓΙΑ ΜΙΑ ΠΙΝΑΚΙΔΑ!
Εδώ και έξι χρόνια ζητούμε την τοποθέτηση πινακίδων που να πληροφορούν ότι υπάρχει η Βιλιβίνα και να οδηγούν σε αυτήν.
Έξι χρόνια!
Δεν ζητήσαμε εκατομμύρια.
Δεν ζητήσαμε ξενοδοχείο.
Δεν ζητήσαμε προνόμιο.
Μια πινακίδα ζητήσαμε.
Και ακόμη περιμένουμε.
Ας μας απαντήσει κάποιος:
Πόσα χρόνια χρειάζονται για μία πινακίδα;
Και πόσα χρόνια χρειάζονται για να σωθεί ένα χωριό;
ΤΟ ΓΕΦΥΡΙ ΠΟΥ ΠΕΡΙΜΕΝΕΙ
Σας έχουμε ενημερώσει για το λιθόκτιστο τοξωτό γεφύρι στο Κυρκαλείκο φαράγγι.
Στείλαμε φωτογραφίες.
Ζητήσαμε αυτοψία.
Ζητήσαμε να εξεταστεί η κατάσταση και η ιστορική του αξία.
Και περιμέναμε.
Μήνες.
Μας γνωστοποιήθηκε ότι η αρμόδια Αρχαιολογική Υπηρεσία Πατρών δεν μπορούσε επί περίπου τρεις μήνες να διαθέσει οδηγό για να μεταβεί στο σημείο.
Πληροφορηθήκαμε επίσης ότι υποβλήθηκε πρόταση προς το Υπουργείο Πολιτισμού.
Ζητήσαμε να πληροφορηθούμε τι ακριβώς προτάθηκε.
Δεν μας κοινοποιήθηκε.
Έτσι προστατεύεται η πολιτιστική κληρονομιά;
Με καθυστερήσεις;
Με φωτογραφίες;
Με υπηρεσιακές διαδικασίες που οι άνθρωποι που ανέδειξαν το πρόβλημα δεν μπορούν να παρακολουθήσουν;
Η πέτρα άντεξε αιώνες.
Δεν ξέρουμε αν θα αντέξει την αδιαφορία της εποχής μας.
ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΨΗΦΟΙ
Αυτό πρέπει να το καταλάβουν όλοι.
Τα χωριά δεν είναι αριθμοί.
Δεν είναι ποσοστά.
Δεν είναι εκλογικοί χάρτες.
Δεν είναι χρήσιμα μόνο όταν ανοίγουν οι κάλπες.
Είναι άνθρωποι.
Είναι οικογένειες.
Είναι μνήμες.
Είναι τάφοι προγόνων.
Είναι εκκλησίες.
Είναι σχολεία.
Είναι γεφύρια.
Είναι μονοπάτια.
Είναι ιστορία.
Και όποιος αφήνει αυτά να χαθούν, δεν χάνει απλώς μια διοικητική ενότητα.
Χάνει Ελλάδα.
Συνόδευστα πρόσφατα Ομογενείς από τις ΗΠΑ που επισκέφθηκαν το χωριό μας να βρουν τις ρίζες τους και ζήτησαν να επισκεφθούν το μουσείο του ολοκαυτώματος και τον τόπο της θυσίας, να τους δείξω τον τον τόπο που εκτελέστηκαν οι δύο χωριανοί μας μακρινοί συγγενείς τους, γιατροί, οι αδελφοί Καλοβρεντή, να τους δείξω την προτομή του εκ των ιδρυτών και ευεργέτη του συλλόγου μας και ευεργέτη δωρητή της δυτικής πτέρυγας του Νοσοκομείου Καλαβρύτων Μιχαήλ Ευσταθόπουλου, και στο μουσείο του ολοκαυτώματος ζήτησαν την πληρωμή εισιτηρίου το οποίο από ντροπή πλήρωσα προσωπικά. Είναι πολιτισμός αυτό η εμπορευματοποίηση του πολιτισμού;;
ΚΑΙ ΜΗΝ ΠΕΡΙΜΕΝΕΤΕ ΝΑ ΣΙΩΠΗΣΟΥΜΕ
Ο Πρόεδρος του Εκπολιτιστικού Συλλόγου Βιλιβίνας «Η Αγία Βαρβάρα» μίλησε.
Και θα συνεχίσει να μιλά.
Δεν θα ζητήσει συγγνώμη επειδή είπε αυτό που βλέπουν οι κάτοικοι.
Δεν θα απολογηθεί επειδή υπερασπίζεται το χωριό του.
Δεν θα σιωπήσει επειδή κάποιοι ενοχλούνται.
Η αλήθεια δεν γίνεται λιγότερο αληθινή επειδή ενοχλεί.
Και η διαμαρτυρία ενός πολιτιστικού συλλόγου δεν είναι εχθρική πράξη απέναντι στη Δημοτική Αρχή.
Είναι προειδοποίηση.
Ξυπνήστε πριν να είναι αργά.
ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΔΕΝ ΠΕΘΑΙΝΟΥΝ ΞΑΦΝΙΚΑ
Πεθαίνουν λίγο-λίγο.
Κλείνει το σχολείο.
Μετά το καφενείο.
Μετά το μαγαζί.
Φεύγουν οι νέοι.
Εγκαταλείπονται τα σπίτια.
Χορταριάζουν οι δρόμοι.
Ξεχνιούνται τα γεφύρια.
Καταρρέουν τα παλιά κτίρια.
Σβήνουν τα πανηγύρια.
Χάνεται η προφορική ιστορία.
Και κάποια ημέρα εμφανίζεται μια όμορφη πινακίδα που γράφει:
«Παραδοσιακός οικισμός».
Τότε όμως είναι αργά.
Γιατί παράδοση χωρίς ανθρώπους είναι μουσειακό έκθεμα.
Και εμείς δεν θέλουμε τη Βιλιβίνα μουσείο.
Θέλουμε τη Βιλιβίνα ζωντανή.
ΔΕΝ ΘΑ ΓΙΝΟΥΜΕ ΘΕΑΤΕΣ ΤΗΣ ΕΞΑΦΑΝΙΣΗΣ ΜΑΣ
Δεν θα καθίσουμε να παρακολουθούμε την εγκατάλειψη και να χειροκροτούμε όταν μας στέλνουν ένα φυλλάδιο με μια εκδήλωση.
Δεν θα βαφτίσουμε «πολιτιστική πολιτική» μια παράσταση σε ένα σχολείο που παραμένει εγκαταλελειμμένο από το 1970.
Δεν θα βαφτίσουμε «ανάπτυξη» την εγκατάλειψη των κοινοτήτων.
Δεν θα βαφτίσουμε «γραφικότητα» την αγωνία των ανθρώπων που μένουν πίσω.
Και δεν θα αφήσουμε κανέναν να μας πείσει ότι πρέπει να είμαστε ευγνώμονες επειδή κάποιος θυμήθηκε ότι υπάρχουμε.
ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΟ
Δεν ζητάμε χάρη.
Δεν ζητάμε ρουσφέτι.
Δεν ζητάμε προνόμιο.
Ζητάμε το αυτονόητο: σεβασμό.
Σεβασμό στην ιστορία.
Σεβασμό στην πολιτιστική κληρονομιά.
Σεβασμό στους ανθρώπους που επιμένουν να ζουν και να αγωνίζονται στα χωριά.
Σεβασμό στη Βιλιβίνα.
Σεβασμό στα Καλαβρυτοχώρια.
ΚΑΙ ΑΠΟ ΕΔΩ ΚΑΙ ΠΕΡΑ ΘΑ ΜΙΛΑΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ
Όχι πίσω από κλειστές πόρτες.
Όχι με ψιθύρους.
Όχι με παρακάλια.
Δημόσια. Θεσμικά. Τεκμηριωμένα.
Γιατί αυτό δεν είναι προσωπική υπόθεση κανενός.
Είναι υπόθεση του τόπου.
Και όταν ένας τόπος κινδυνεύει να χάσει τη μνήμη του, η σιωπή δεν είναι ουδετερότητα.
Είναι συνενοχή.
ΚΥΡΙΕ ΔΗΜΑΡΧΕ,
ο χρόνος τελειώνει.
Για τα χωριά.
Για τα κτίρια.
Για τα γεφύρια.
Για τις παραδόσεις.
Για τους ανθρώπους που ακόμη επιμένουν.
Μπορείτε να συνεχίσετε να κοιτάτε την τουριστική βιτρίνα.
Εμείς θα κοιτάμε τι υπάρχει πίσω από αυτήν.
Και πίσω από αυτήν υπάρχουν χωριά που φωνάζουν.
Η Βιλιβίνα φωνάζει.
Και εμείς θα συνεχίσουμε να φωνάζουμε μαζί της.
Γιατί:
ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ.
Η ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΗ.
Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΦΥΛΛΑΔΙΟ.
ΚΑΙ Η ΒΙΛΙΒΙΝΑ ΔΕΝ ΘΑ ΣΒΗΣΕΙ ΣΙΩΠΗΛΑ.
«Τα έργα έχουν κόπο. Και ο κόπος απαιτεί σεβασμό.»
Εμείς τον σεβασμό αυτόν δεν θα τον ζητιανεψουμε.
Θα τον απαιτήσουμε.
Γιατί υπερασπιζόμαστε κάτι που δεν μας ανήκει προσωπικά.
Μας το παρέδωσαν οι προηγούμενοι και οφείλουμε να το παραδώσουμε στους επόμενους.
Και γι’ αυτό δεν έχουμε δικαίωμα να σιωπήσουμε.
Δρ. Ανδρέας Ηλιόπουλος
Αντιστράτηγος ε.α.
Επίτιμος Διοικητής της ΑΣΔΕΝ
Μέλος του ΔΣ του Αραβοελληνικού Επιμελητηρίου
Πρόεδρος Εκπολιτιστικού Συλλόγου Βιλιβίνας «Η Αγία Βαρβάρα